Τρεις από τους πιο σημαντικούς μουσικούς οργανισμούς της χώρας – η Χορωδία String Theory του Γιώργου Πατεράκη, το σχήμα παλαιάς μουσικής Ex Silentio υπό τη διεύθυνση του Δημήτρη Κούντουρα και το Κέντρο Παλαιάς Μουσικής του Ωδείου Αθηνών – ενώνουν τις δυνάμεις τους σε μια συναρπαστική πολυμεσική παράσταση.
Μαζί τους δύο μεγάλοι Έλληνες σολίστ: η μετζοσοπράνο Θεοδώρα Μπάκα και ο τενόρος Χρήστος Κεχρής. Την παράσταση υπογράφει ο Γιώργος Πατεράκης: η Ευρώπη του 17ου αιώνα,
πληγωμένη από θρησκευτικούς πολέμους, λουσμένη στο φως της καλλιτεχνικής δημιουργίας και της Επιστημονικής Επανάστασης και στιγματισμένη από την αποικιακή αθλιότητα, στοιχειώνει την Ευρώπη του σήμερα. Εκείνη, υποχείριο έκφυλων ηγεμόνων, ποδοπατά τις ιδρυτικές της αξίες και παρασύρεται υπνωτισμένη σε γενοκτονίες και εθνοκαθάρσεις, θρηνώντας σαν τη Διδώ του Purcell: «θυμήσου ποια είμαι αλλά, αχ, λησμόνησε τη μοίρα μου».
Με αφορμή την παράσταση ο Γιώργος Πατεράκης μίλησε στο Newsbeast.
– Εξηγήστε μας τον τίτλο που επιλέξατε για την παράσταση που θα κάνετε στις 12 Ιουνίου, «Μπαρόκ: η χρυσόσκονη μιας κρίσης και η ηχώ μιας υπόσχεσης». Τι σημαίνει για εσάς;
Το κύριο θέμα της παράστασης είναι η αντιπαραβολή της Ευρώπης του 17ου – 18ου αιώνα με την Ευρώπη του σήμερα. Τώρα, όσον αφορά τον υπότιτλο της παράστασης, θυμάστε τον Σημίτη και τον Παπαντωνίου που μίλαγαν για το ελληνικό success story και το ελληνικό οικονομικό θαύμα του 1999, λίγο πριν ξεσπάσει η χρηματιστηριακή φούσκα που οι άνθρωποι πήδαγαν απ’ τα παράθυρα; Θυμάστε τις συνεντεύξεις του Βουλγαράκη σε αμερικανικό τηλεοπτικό κανάλι να κομπάζει για 1,2 εκατομμύρια δολάρια ελληνικό χρήμα που ξοδεύτηκαν στην ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων, υπερθεματίζοντας μπροστά στην έκπληκτη δημοσιογράφο «we have the money», λίγο πριν η Ελλάδα βουλιάξει στην κρίση και το capital control; Θυμάστε τους Έλληνες να φουσκώνουν σαν γαλοπούλες από εθνική περηφάνεια για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών της Αθήνας, που σκέπαζαν με τη λάμψη τους τη βαριά σκιά της επερχόμενης ανέχειας; Ακριβώς τα ανάλογα συνέβησαν και στη Γαλλία του 18ου αιώνα: capital control, τραπεζικές και χρηματιστηριακές απάτες, χρεοκοπίες, ξεπούλημα και πολιτική διαφθορά, όλα πλασαρισμένα σε περιτύλιγμα «σούπερ – ευκαιρίας», λούσου και γκλαμουριάς. Κοινός παρονομαστής η σιωπηρή συναίνεση σε εθνοτικά εγκλήματα που στον μεν 18ο αιώνα λέγονταν αποικιοκρατική εκμετάλλευση, ενώ σήμερα τα ονομάζουμε γενοκτονία. Όλα λοιπόν τα παραπάνω σερβίρονται με ψεύτικη χλιδή, με Βερσαλίες, με Eurovision, με «αναπτυξιακά προγράμματα» και με κάθε λογής «χρυσόσκονη», όπως λέει και ο υπότιτλος της παράστασης.
– Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο μουσικό κομμάτι στην παράσταση που θεωρείτε τον «πυρήνα» όλου του έργου;
Όχι, το κάθε μουσικό έργο που έχω επιλέξει για την παράσταση, (είτε ρεπερτορίου είτε δικό μου), φωτίζει κάποια συγκεκριμένη παράμετρο του θέματος. Παραδείγματος χάριν, το χορικό πρελούντιο του Μπαχ «Ich ruf zu dir», που αποτελεί το κεντρικό μουσικό θέμα της ταινίας Solaris του Ταρκόφσκι, πραγματεύεται μεταξύ άλλων την ενοχή, τη μνήμη, τα άδυτα της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης και τα όρια της επιστημονικής γνώσης, πράγματα εντελώς σχετικά με το θέμα μου. Από την άλλη μεριά, το «o thou that tellest good tidings to Zion», από τον Μεσσία του Χέντελ, («εσύ που φέρνεις τα καλά μαντάτα στη Σιών»), ενώ αναγγέλλει τη χαρμόσυνη είδηση του σωτήρα του κόσμου, στη σημερινή πραγματικότητα ακούγεται ως πικρή ειρωνεία, και γεννά άλλα συναισθήματα. Ενώ το απόσπασμα από μια καντάτα μου με τον τίτλο «Remissio» (άφεση), πραγματεύεται τον φόβο που καθορίζει τις πράξεις και τις επιλογές των ανθρώπων και οδηγεί στην προσωπική ανελευθερία που χαρακτηρίζει τον δυτικό άνθρωπο.
– Με ποιο κριτήριο επιλέχθηκαν οι σολίστ Θεοδώρα Μπάκα και Χρήστος Κεχρής για τους συγκεκριμένους ρόλους;
Για την καλλιτεχνική τους επάρκεια και για τις συνθήκες παραγωγικής συνεργασίας, και για την κοινή μουσική γλώσσα που έχουμε αναπτύξει με τον καιρό. Είναι πολύτιμοι συνεργάτες μου, τους εκτιμώ, τους αγαπώ και χαίρομαι να συνεργάζομαι τόσο μαζί τους όσο και με τις άλλες δύο νεαρές σολίστ, τις σοπράνο Αντιγόνη Γκόγκη και Έλλη Κετεντζιάν, οι οποίες αποτελούν και μέρος του στενού πυρήνα του String Theory.
– Πιστεύετε ότι η τέχνη οφείλει να παίρνει θέση σε περιόδους κρίσης, όπως έκανε και στο παρελθόν;
Ναι, απολύτως. Και μάλιστα να παίρνει θέση με δομημένο λόγο και με τεχνική αρτιότητα, αν θέλει να έχει κάποιο βάρος σε βάθος χρόνου. Η συνήθης εύκολη συνθηματολογία που υιοθετείται συχνά από διάφορους καλλιτέχνες είναι μονοδιάστατη και, παρ’ ότι βρίσκει πολύ ευκολότερα τον στόχο της στις καρδιές και στα μυαλά των ομοϊδεατών της, μακροπρόθεσμα δεν προσφέρει στον εκάστοτε σκοπό. Από την άλλη μεριά, η έλλειψη αξιόλογης δομής και τεχνικής επάρκειας μιας μουσικής, ή θεατρικής παράστασης ή χορογραφίας, οι οποίες μάλιστα σερβίρονται ως «απλότητα», ενώ πρόκειται για αβασάνιστη «απλοϊκότητα», θεωρώ πως βλάπτουν παρά ωφελούν.
– Πώς λειτουργεί ο συνδυασμός μουσικής και βίντεο — πού τελειώνει το ένα και αρχίζει το άλλο;
Έχω προσπαθήσει ακριβώς το αντίθετο: να μην «τελειώνει το ένα και αρχίζει το άλλο» αλλά το ένα να είναι σχόλιο του άλλου – πότε η μουσική να είναι ο λόγος και το βίντεο ο σχολιασμός της, και πότε αντίστροφα.
– Ποια στιγμή της παράστασης θεωρείτε την πιο συγκλονιστική;
Τη στιγμή που αναφέρει ο Καστοριάδης τον Θουκυδίδη που λέει πως «ή θα έχετε ησυχία, ή θα έχετε ελευθερία – και τα δυο δεν γίνεται».
– Και τέλος, πιστεύετε ότι η μουσική μπορεί να αλλάξει τον κόσμο ή απλώς να τον αντικατοπτρίσει;
Μακάρι να ‘ξερα. Ξέρω σίγουρα πως δεν μπορεί να κάνει απολύτως τίποτα όταν γίνεται εμπορικό προϊόν, όταν είναι «commodity». Και ξέρω πως αυτή είναι η απαρέγκλιτη μοίρα της, όταν η ίδια η εκπαίδευση γίνεται σιγά – σιγά και αποκλειστικά commodity. Τέλος, ξέρω πως ο αγώνας για τη γνώση συνολικά και η εμμονή στην γνήσια πνευματική δημιουργία είναι οι πιο επαναστατικές και ανατρεπτικές πράξεις.
Πού: Ωδείο Αθηνών, Αμφιθέατρο Ιωάννης Δεσποτόπουλος (Ρηγίλλης & Βασ. Γεωργίου Β΄ 17-19 Αθήνα)
Πότε: Παρασκευή, 12 Ιουνίου 2026, 21:00
Διάρκεια: 80’
Εισιτήρια: από 16 ευρώ
Early bird: μέχρι Κυριακή 17 Μάη. Στην Α και Β ζώνη οι τιμές των εισιτηρίων διαμορφώνονται στα 20 ευρώ
Προπώληση: more.com
