Αν δεν υπήρχε η πληγή της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα, οι ελληνοβρετανικές σχέσεις θα ήταν ίσως στο ιδανικό επίπεδο συνεργασίας, που άλλωστε μετρά δεκαετίες ιστορίας. Την Παρασκευή και το Σάββατο πραγματοποιήθηκε το Ελληνοβρετανικό συμπόσιο στην Αθήνα, το οποίο είχα την τιμή να συντονίσω, μεταξύ διακεκριμένων ομιλητών από τον ακαδημαϊκό χώρο και της ευρύτερης δημόσιας ζωής.
Η αλήθεια είναι, όπως ειπώθηκε, ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει ξεφύγει από την πολιτική κρίση που περνάνε πολλές χώρες της Ευρώπης. Το γεγονός ότι έχει καταγράψει επτά πρωθυπουργούς σε δέκα χρόνια δείχνει ότι πλέον ο κανόνας τείνει να είναι η μη εξάντληση της πλήρους θητείας και όπως ειπώθηκε είναι τρεις οι βαθιές αιτίες. Η πρώτη είναι το Brexit ως ιδέα της αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η δεύτερη είναι η οικονομία, η οποία δέχθηκε διαδοχικά χτυπήματα από το Brexit, την πανδημία και την ενεργειακή κρίση. Και η τρίτη είναι τα προβλήματα στο εσωτερικό των κομμάτων στις περισσότερες των περιπτώσεων.
Για παράδειγμα, η Τερέζα Μέι παραιτήθηκε επειδή δεν κατάφερε να «περάσει» από το Κοινοβούλιο τη συμφωνία για το Brexit. Ο Μπόρις Τζόνσον αναγκάστηκε να φύγει λόγω σκανδάλων και μαζικών παραιτήσεων υπουργών. Η Λιζ Τρας ήταν μία μοναδική περίπτωση καθώς παρέμεινε στην πρωθυπουργία λιγότερο από 50 ημέρες όταν ανακοίνωσε ένα οικονομικό πρόγραμμα χωρίς συνοχή. Ο Ρίσι Σούνακ έχασε τις εκλογές – σε αυτή την περίπτωση υπήρξαν εκλογές. Και τώρα ο Κιρ Στάρμερ, παρότι κέρδισε τις εκλογές, υποχρεώθηκε σε παραίτηση μέσα σε κλίμα αμφισβήτησης και μαζικών παραιτήσεων υπουργών.
Τώρα, ο Άντι Μπέρναμ και αρχή άνδρα δείκνυσι. Ο Μπέρναμ διαθέτει πολύ μεγάλη λαϊκή υποστήριξη. Φάνηκε από τη νίκη του στις επαναληπτικές εκλογές της περιφέρειας Μέικερφιλντ, όπου συνέτριψε το κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ.
Η συζήτηση για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα ασφαλώς δεν είναι καινούργια, καθώς το πρώτο αίτημα έγινε το 1836 και, ενώ έχουν περάσει σχεδόν δύο αιώνες, δεν έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος. «Προτιμώ να χρησιμοποιώ τον όρο “επανένωση” αντί για τον όρο “επιστροφή” επειδή θεωρώ ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι μια μοναδική περίπτωση. Ήταν ουσιαστικά μέρος ενός μνημείου που διαμελίστηκε, ήταν καθαρά κλεμμένα από τον λόρδο Έλγιν και δεν νομίζω ότι κάποιος μπορεί πραγματικά να αμφισβητήσει σε ποιον ανήκουν. Αλλά το ζήτημα ξεπερνά το θέμα της ιδιοκτησίας», είπε πρόσφατα ο πρωθυπουργός. «Θα ενισχύσουμε ξεκάθαρα την ένταση των απαιτήσεών μας όχι μόνο απέναντι στο Βρετανικό Μουσείο αλλά και στη βρετανική κυβέρνηση», υπογράμμισε.
Τόνισε ότι απαιτείται μία εξαίρεση, μία αλλαγή στον νόμο αποδέσμευσης και ανέφερε ότι ο νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας ήταν αδιαμφισβήτητα υπέρ της επιστροφής. Οι ελληνοβρετανικές σχέσεις είναι πλούσιες, πολύπλοκες, σύνθετες κι έρχονται από πολύ παλιά. Η Μεγάλη Βρετανία, σε σχέση με τον κοινοβουλευτισμό, υπήρξε ένα είδος προτύπου που επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τη διαμόρφωση των δημοκρατικών θεσμών από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας του Ελληνικού Κράτους. Οι εμπορικές, ναυτιλιακές και γενικότερα οικονομικές σχέσεις που διαμορφώθηκαν ήδη κατά τον 19ο αιώνα και παραμένουν έως σήμερα εξαιρετικά ανεπτυγμένες παρουσιάζοντας, μάλιστα, ευρύ περιθώριο περαιτέρω εξέλιξης όπως συζητήθηκε στο Ελληνοβρετανικό συμπόσιο. Όμως, δυστυχώς, τα Γλυπτά είναι μια μόνιμη εκκρεμότητα. Και επιβάλλεται να κλείσει.
