Η Κρίστα Γκέιλ Πάικ, 50 ετών, επέζησε την Τετάρτη από απόπειρα εκτέλεσης με θανατηφόρα ένεση στο Τενεσί, καθώς της χορηγήθηκαν δύο δόσεις του φαρμάκου πεντοβαρβιτάλη, σύμφωνα με τους δικηγόρους της. Η Πάικ παρέμενε ζωντανή και ροχάλιζε δυνατά μετά τη διαδικασία, με αποτέλεσμα να μεταφερθεί με ασθενοφόρο από τη φυλακή σε νοσοκομείο, όπου νοσηλευόταν. Οι συνήγοροί της δήλωσαν ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχαν ενημερωθεί για την κατάστασή της.
Η εκτέλεση της Πάικ ήταν προγραμματισμένη για τις 10 το πρωί της Τετάρτης, για τη δολοφονία που διέπραξε όταν ήταν 18 ετών. Εφόσον πραγματοποιούνταν, θα ήταν η πρώτη εκτέλεση γυναίκας στο Τενεσί εδώ και περισσότερα από 200 χρόνια. Ωστόσο, η διαδικασία απέτυχε, με ειδικό σε θέματα θανατικής ποινής να χαρακτηρίζει το περιστατικό πρωτοφανές, ενώ ο κυβερνήτης του Τενεσί, Μπιλ Λι, ανέστειλε τις υπόλοιπες προγραμματισμένες εκτελέσεις για το υπόλοιπο του έτους.
Δύο δόσεις πεντοβαρβιτάλης και μια πρωτοφανής εξέλιξη
Σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα που κατέθεσαν αργά το βράδυ της Τετάρτης οι δικηγόροι της Πάικ, οι αξιωματούχοι τής χορήγησαν δύο δόσεις πεντοβαρβιτάλης. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν είχε προηγουμένως αφαιρέσει την πεντοβαρβιτάλη από το ομοσπονδιακό πρωτόκολλο για τις θανατηφόρες ενέσεις ενός φαρμάκου, λόγω ανησυχιών για το ενδεχόμενο πρόκλησης περιττού πόνου και βασάνου, όπως αναφέρει ο Independent.
Ο Μπιλ Λι δήλωσε ότι διέταξε «μια ολοκληρωμένη, ανεξάρτητη από τρίτους έρευνα για να καθοριστεί ακριβώς τι συνέβη» και ανακοίνωσε ότι οι υπόλοιπες προγραμματισμένες εκτέλεσεις δεν θα πραγματοποιηθούν φέτος.
«Η εκτέλεση μιας νόμιμα επιβληθείσας ποινής είναι μία από τις σοβαρότερες ευθύνες της πολιτείας και οι κάτοικοι του Τενεσί αναμένουν να πραγματοποιείται με τρόπο που δεν είναι μόνο νόμιμος και συνταγματικός, αλλά και αποτελεσματικός», ανέφερε ο κυβερνήτης.
Από την πλευρά του, το Τμήμα Διορθωτικών Υπηρεσιών του Τενεσί ανέφερε ότι οι αξιωματούχοι «ακολούθησαν κάθε βήμα του νόμιμου, καθιερωμένου πρωτοκόλλου εκτέλεσης της Πολιτείας, το οποίο έχει εγκριθεί από το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα».
Το πρωτόκολλο εκτέλεσης της Πολιτείας προβλέπει τη χορήγηση δεύτερου σετ φαρμάκων εάν ο κρατούμενος «δεν έχει πεθάνει» μετά το πρώτο σετ. Ωστόσο, δεν διευκρινίζει τι πρέπει να συμβεί σε περίπτωση που το άτομο παραμένει ζωντανό και μετά τη δεύτερη χορήγηση.
Η Ρόμπιν Μ. Μάχερ, εκτελεστική διευθύντρια του Κέντρου Πληροφόρησης για τη Θανατική Ποινή, χαρακτήρισε αυτό που συνέβη στην Πάικ «μοναδικό και χωρίς προηγούμενο». Όπως δήλωσε, επτά ακόμα άνθρωποι έχουν επιβιώσει από ιατρικά προβλήματα κατά τη διάρκεια εκτελέσεων, επειδή οι ομάδες εκτέλεσης δεν κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση σε φλέβα για τη χορήγηση των θανατηφόρων φαρμάκων. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, κανένας δεν είχε παραμείνει ζωντανός, αφού είχε λάβει τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται σε τέτοιες εκτελέσεις.
Η Πάικ παρέμενε ξύπνια και ροχάλιζε μετά τη δεύτερη δόση
Μάρτυρες από τα μέσα ενημέρωσης που παρακολουθούσαν τη διαδικασία από ξεχωριστό χώρο ανέφεραν ότι στις 7:27 το απόγευμα οι αξιωματούχοι άνοιξαν τις κουρτίνες προς τον θάλαμο εκτέλεσης, αποκαλύπτοντας την Πάικ δεμένη σε ένα φορείο.
Στα τελευταία της λόγια, η Κρίστα Πάικ δήλωσε: «Θα φύγω από αυτόν τον κόσμο με τον τρόπο που πέρασα το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου και αυτός είναι με αγάπη». Παράλληλα, είπε ότι αισθανόταν ήρεμη.
Ωστόσο, η Πάικ παρέμενε ξύπνια και κάποια στιγμή σήκωσε το κεφάλι της και ρώτησε τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους εάν το χέρι της έπρεπε να αισθάνεται έτσι. Δεν έγινε σαφές σε τι ακριβώς αναφερόταν.
Στις 8:26 το βράδυ, σύμφωνα με τους μάρτυρες της εκτέλεσης, είχε χορηγηθεί και η δεύτερη δόση πεντοβαρβιτάλης. Η Πάικ συνέχισε να ροχαλίζει πίσω από την κλειστή κουρτίνα μέχρι τις 8:53, όταν διακόπηκε το μικρόφωνο. Εκείνη τη στιγμή ανακοινώθηκε στους δημοσιογράφους-μάρτυρες ότι έπρεπε να αποχωρήσουν από τον χώρο.
Οι δικηγόροι της Πάικ κατέθεσαν αργά το βράδυ της Τετάρτης επείγουσα προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο του Τενεσί, ζητώντας την άμεση διακοπή και αναστολή της εκτέλεσης. Στην προσφυγή υποστήριξαν ότι η κρατούμενη υπέφερε από «περιττή αγωνία» και ότι παραβιαζόταν το δικαίωμά της να εκτελεστεί χωρίς σκληρή και ασυνήθιστη τιμωρία. Παράλληλα, κατέθεσαν αιτήματα στο Εφετείο του Έκτου Δικαστικού Κυκλώματος και σε περιφερειακό δικαστήριο.
Η δεύτερη αποτυχημένη εκτέλεση στο Τενεσί μέσα στη χρονιά
Πρόκειται για τη δεύτερη φορά μέσα στη φετινή χρονιά που το Τενεσί δεν κατάφερε να πραγματοποιήσει εκτέλεση. Τον Μάιο, οι Aρχές της Πολιτείας ακύρωσαν τη θανατηφόρα ένεση του Τόνι Καράδερς, ο οποίος είχε καταδικαστεί για την απαγωγή και τη δολοφονία τριών ανθρώπων το 1994.
Στην περίπτωση του Καράδερς, οι εκτελεστές προσπάθησαν για περισσότερο από μία ώρα να τοποθετήσουν ενδοφλέβια γραμμή για τη χορήγηση πεντοβαρβιτάλης, χωρίς να τα καταφέρουν.
Τι είναι η πεντοβαρβιτάλη
Η πεντοβαρβιτάλη είναι ένα βαρβιτουρικό που επιβραδύνει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος και χρησιμοποιείται συχνά από γιατρούς για την αντιμετώπιση επιληπτικών κρίσεων και σπασμών. Στις εκτελέσεις μπορεί να χορηγηθεί είτε σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα είτε ως μοναδικό φάρμακο.
Μέχρι στιγμής φέτος, 14 κρατούμενοι έχουν εκτελεστεί με χρήση πεντοβαρβιτάλης ως μοναδικού φαρμάκου: επτά στο Τέξας, έξι στο Μιζούρι και ένας στην Τζόρτζια.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες η πεντοβαρβιτάλη είναι γνωστή με την εμπορική ονομασία Nembutal. Παρά τη περιορισμένη διαθεσιμότητά της, έχει χρησιμοποιηθεί σε πολλές περιπτώσεις ευθανασίας ή υποβοηθούμενης αυτοκτονίας σε διάφορες χώρες του κόσμου.
Ανήκει στην κατηγορία των φαρμάκων που είναι γνωστά ως βαρβιτουρικά. Αναπτύχθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα και καταστέλλουν διάφορες λειτουργίες του εγκεφάλου. Τα βαρβιτουρικά έχουν χρησιμοποιηθεί για πολλούς σκοπούς, μεταξύ άλλων για την αντιμετώπιση διαταραχών ύπνου, επιληψίας και τραυματικών εγκεφαλικών κακώσεων.
Σε υψηλές δόσεις, τα συγκεκριμένα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν καταστολή της αναπνοής και θάνατο. Λόγω των κινδύνων που συνδέονται με την υπερδοσολογία, έχουν αποσυρθεί από τη συνήθη ιατρική χρήση κατά τη διάρκεια των τελευταίων 20 ετών.
Η ιστορία της πεντοβαρβιτάλης στις εκτελέσεις
Οι πολιτείες των ΗΠΑ χρησιμοποιούν διαφορετικά φάρμακα και συνδυασμούς φαρμάκων στις θανατηφόρες ενέσεις. Δύο από τα συνηθέστερα είναι η μιδαζολάμη και η πεντοβαρβιτάλη.
Τις τελευταίες ημέρες της κυβέρνησης Μπάιντεν, ο γενικός εισαγγελέας, Μέρικ Γκάρλαντ, απέσυρε την πολιτική για τη χρήση πεντοβαρβιτάλης στις θανατηφόρες ενέσεις, έπειτα από κυβερνητική αξιολόγηση επιστημονικών και ιατρικών ερευνών. Η αξιολόγηση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι εξακολουθούσε να υπάρχει «σημαντική αβεβαιότητα» σχετικά με το εάν η χρήση της προκαλεί περιττό και βασανιστικό πόνο.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης επανέφερε φέτος τη δυνατότητα χρήσης θανατηφόρας ένεσης ενός φαρμάκου με πεντοβαρβιτάλη, η οποία είχε χρησιμοποιηθεί για 13 εκτελέσεις κατά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, περισσότερες από όσες πραγματοποιήθηκαν υπό οποιονδήποτε άλλο πρόεδρο στη σύγχρονη ιστορία.
Σε έκθεση της κυβέρνησης Τραμπ υποστηρίχθηκε ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν «έκανε λάθος ως προς το πρότυπο και την επιστήμη». Σύμφωνα με την έκθεση, τα ευρήματα της κυβέρνησης Μπάιντεν, μεταξύ άλλων, «δεν αντιμετώπισαν τα συντριπτικά στοιχεία» σύμφωνα με τα οποία ένας κρατούμενος που λαμβάνει πεντοβαρβιτάλη χάνει γρήγορα τις αισθήσεις του και έτσι δεν είναι σε θέση να αισθανθεί πόνο.
Ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας, Τοντ Μπλανς, είχε δηλώσει τότε: «Η προηγούμενη κυβέρνηση απέτυχε στο καθήκον της να προστατεύσει τον αμερικανικό λαό, αρνούμενη να επιδιώξει και να πραγματοποιήσει την έσχατη τιμωρία για τους πιο επικίνδυνους εγκληματίες, συμπεριλαμβανομένων τρομοκρατών, δολοφόνων παιδιών και δολοφόνων αστυνομικών. Υπό την ηγεσία του προέδρου Τραμπ, το υπουργείο Δικαιοσύνης εφαρμόζει και πάλι τον νόμο και στέκεται στο πλευρό των θυμάτων».
Από την επαναφορά της θανατικής ποινής στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1970, έχουν εκτελεστεί περισσότεροι από 1.600 κρατούμενοι, με τη συντριπτική πλειονότητα των εκτελέσεων να πραγματοποιείται από τις Αρχές των πολιτειών.
