Η άνοδος στις τιμές του πετρελαίου θεωρούνταν αναμενόμενη πριν από το άνοιγμα των αγορών, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να επηρεάζουν καθοριστικά τη διεθνή ενεργειακή ισορροπία. Την Παρασκευή καταγράφηκαν πτώσεις άνω του 10%, μετά τη δήλωση του Ιράν ότι θα επαναλειτουργήσει τα κρίσιμα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Ωστόσο, η κατάσταση ανατράπηκε εκ νέου, καθώς τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν ξανά, την ώρα που οι προοπτικές ειρήνης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δείχνουν να απομακρύνονται. Στις ασιατικές συναλλαγές, το πετρέλαιο τύπου Brent καταγράφει άνοδο 5%, φτάνοντας τα 95 δολάρια το βαρέλι, ενισχύοντας το κλίμα ανησυχίας στις διεθνείς αγορές.
Παρά την άνοδο αυτή, η τιμή παραμένει χαμηλότερη από το υψηλό των 118 δολαρίων που είχε καταγραφεί κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της σύγκρουσης. Ωστόσο, σε ετήσια βάση, το πετρέλαιο εμφανίζεται αυξημένο κατά περισσότερο από 50%, γεγονός που υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη αστάθεια στον ενεργειακό τομέα.
Οι προοπτικές της αγοράς εξαρτώνται όχι μόνο από το αν τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα παραμείνουν ανοιχτά, αλλά και από την ικανότητα των κρατών του Κόλπου να αποκαταστήσουν τις ζημιές στις ενεργειακές υποδομές, οι οποίες προκλήθηκαν από ιρανικές επιθέσεις.
Σύμφωνα με ειδικούς, η αποκατάσταση των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή στα προπολεμικά επίπεδα ενδέχεται να απαιτήσει χρόνια, εντείνοντας την αβεβαιότητα για την παγκόσμια προσφορά ενέργειας. Όπως επισημαίνεται, μόνο μια ειρηνευτική συμφωνία μπορεί να επιτρέψει την έναρξη της διαδικασίας ανοικοδόμησης και την επιστροφή στην κανονικότητα.
Περιπλέκεται η κατάσταση
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω, καθώς η λήξη της εκεχειρίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν την Τετάρτη πλησιάζει, χωρίς να διαφαίνεται ουσιαστική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις. Το Ιράν έχει ήδη απορρίψει τη συμμετοχή του σε έναν νέο γύρο απευθείας ειρηνευτικών συνομιλιών που είχε προταθεί για σήμερα, εντείνοντας την αβεβαιότητα γύρω από την επόμενη ημέρα της σύγκρουσης.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, το Ιράν απέρριψε την πρόταση για δεύτερο γύρο συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι αυτές θα πραγματοποιούνταν σήμερα στο Πακιστάν. Ο ίδιος σχεδίαζε να αποστείλει τον αντιπρόεδρό του, Τζέι Ντι Βανς, προκειμένου να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων, σε μια προσπάθεια επανεκκίνησης της διπλωματικής διαδικασίας.
Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να εντείνει την πίεση προς την Τεχεράνη, ανανεώνοντας την απειλή του να «εξουδετερώσει» τις ιρανικές εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης και τις γέφυρες, εάν το ιρανικό καθεστώς δεν καταλήξει σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι μια συμφωνία θα επιτευχθεί «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο… είτε με τον εύκολο είτε με τον δύσκολο τρόπο».
Παρά τις πιέσεις, δεν διαφαίνεται παράταση της εκεχειρίας, με τον Αμερικανό πρόεδρο να προειδοποιεί ότι αυτή ενδέχεται να λήξει εάν δεν υπάρξει συμφωνία έως την Τετάρτη. Από την πλευρά του Ιράν, ο πρόεδρος της Βουλής και βασικός διαπραγματευτής, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο ότι οι συνομιλίες έχουν σημειώσει «πρόοδο», ωστόσο παραμένει «μεγάλη η απόσταση» μεταξύ των δύο πλευρών.
Ιδιαίτερα κρίσιμο παραμένει το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, καθώς, σύμφωνα με Ιρανό αξιωματούχο, εξακολουθούν να υπάρχουν «έντονα αμφισβητούμενα ζητήματα» σχετικά με τις πυρηνικές φιλοδοξίες της χώρας. Υπενθυμίζεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προηγουμένως υποστηρίξει πως το Ιράν είχε συμφωνήσει να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει, κάτι που η ιρανική πλευρά διέψευσε κατηγορηματικά.
Το Πακιστάν έτοιμο να φιλοξενήσει συνομιλίες
Την ίδια ώρα, το Πακιστάν δηλώνει έτοιμο να φιλοξενήσει απευθείας ειρηνευτικές συνομιλίες, παρά την απόφαση του Ιράν να αποσυρθεί από τη διαδικασία. Οι πακιστανικές αρχές συνεχίζουν τις προετοιμασίες για έναν δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων, επιδιώκοντας να κρατήσουν ανοικτό το παράθυρο της διπλωματικής επίλυσης της κρίσης.
Στο Ισλαμαμπάντ, τα μέτρα ασφαλείας παραμένουν αυξημένα, με σημεία ελέγχου και κλειστούς δρόμους γύρω από το ξενοδοχείο Serena, όπου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί η συνάντηση μεταξύ των αντιπροσωπειών των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Παρά την απουσία επιβεβαίωσης από την ιρανική πλευρά, οι προετοιμασίες συνεχίζονται κανονικά, υποδηλώνοντας την πρόθεση του Πακιστάν να διαδραματίσει ενεργό ρόλο ως μεσολαβητής.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για το ζήτημα και μίλησαν στο Associated Press, η κυβέρνηση του Πακιστάν έχει εντείνει από χθες τις διαμεσολαβητικές της προσπάθειες μεταξύ των δύο πλευρών, με στόχο να διασφαλίσει ότι οι συνομιλίες θα πραγματοποιηθούν τελικά. Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, είχε αργά το βράδυ τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, όπως ανακοίνωσε το γραφείο του, επιβεβαιώνοντας τις εντατικές διπλωματικές διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
