Το Ιράν προχώρησε σε ριζική αναθεώρηση της στρατηγικής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξαπολύοντας έναν εκτεταμένο πόλεμο πληροφορίας ως απάντηση στις στρατιωτικές επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ. Σύμφωνα με ειδικούς στον κυβερνοχώρο, οι επιχειρήσεις ξένης επιρροής της Τεχεράνης έχουν ενταθεί σημαντικά, αποτελώντας μέρος μιας «ασύμμετρης» εκστρατείας που αποσκοπεί στο να συμπληρώσει τη στρατιωτική της αντίδραση και να ενισχύσει την ηθική πίεση προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ώστε να περιορίσουν τις πολεμικές τους επιχειρήσεις.

Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει μαζική διάχυση στοχευμένου περιεχομένου σε πλατφόρμες όπως το X, το Instagram και το Bluesky, με στόχο την εκμετάλλευση της ήδη χαμηλής δημοτικότητας του πολέμου στις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη και μεταξύ υποστηρικτών του Ντόναλντ Τραμπ. Προηγούμενες πολυδιάστατες επικοινωνιακές εκστρατείες, που στόχευαν στην ενίσχυση ζητημάτων όπως η ανεξαρτησία της Σκωτίας και η ενοποίηση της Ιρλανδίας, εγκαταλείφθηκαν υπέρ ενός ενιαίου μηνύματος. Αυτό περιλαμβάνει βίντεο και memes που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και σατιρίζουν τον Ντόναλντ Τραμπ και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Μέρος του περιεχομένου αυτού περιλαμβάνει ψευδείς απεικονίσεις, όπως υποτιθέμενες επιτυχημένες επιθέσεις στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, ζημιές σε κτίρια στο Τελ Αβίβ και σκηνές Ισραηλινών στρατιωτών που φέρονται να κλαίνε από φόβο λόγω ιρανικών αντιποίνων, όπως τονίζει ο Guardian. Η εκστρατεία αυτή φαίνεται να έχει προκαλέσει αντιδράσεις, με τον Ντόναλντ Τραμπ να κατηγορεί το Ιράν ότι χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη ως «όπλο παραπληροφόρησης».

Πλήρης διακοπή του διαδικτύου

Την ίδια στιγμή, το ιρανικό καθεστώς έχει επιβάλει σχεδόν πλήρη διακοπή του διαδικτύου στο εσωτερικό της χώρας, ενώ απειλεί με κυρώσεις όσους χρησιμοποιούν δορυφορικές συνδέσεις, όπως το Starlink. Παράλληλα, υπάρχουν αναφορές ότι κυβερνητικοί παράγοντες επιχειρούν να εκφοβίσουν Ιρανούς που ζουν στο εξωτερικό, προκειμένου να μην δημοσιεύουν αναρτήσεις κατά του καθεστώτος ή υπέρ των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ομογενείς Ιρανοί αναφέρουν ότι έχουν δεχθεί τηλεφωνικές κλήσεις ή διαδικτυακές προειδοποιήσεις πως θα τους αφαιρεθεί η υπηκοότητα ή θα υποστούν συνέπειες συγγενικά τους πρόσωπα στο Ιράν, αν δεν σταματήσουν τις δημοσιεύσεις.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η κυβερνοεκστρατεία αποτελεί πλέον κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής επιβίωσης του καθεστώτος, μαζί με τη στρατιωτική αντίδραση σε στόχους των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, καθώς και με το ενδεχόμενο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Ο Ντάρεν Λίνβιλ, συνδιευθυντής του Media Forensics Hub στο Πανεπιστήμιο Κλέμσον στη Νότια Καρολίνα και συγγραφέας σχετικής μελέτης για τις τακτικές του Ιράν, χαρακτήρισε την κατάσταση «απολύτως ασύμμετρο πόλεμο». Όπως σημείωσε, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης είναι εντυπωσιακή και πραγματοποιείται με ρυθμούς που δεν έχουν παρατηρηθεί ξανά σε τέτοια κλίμακα, τονίζοντας ότι το Ιράν αξιοποιεί κάθε διαθέσιμο πλεονέκτημα, έχοντας προετοιμαστεί για μια τέτοια σύγκρουση επί σχεδόν 50 χρόνια και κατανοώντας πλήρως το οικοσύστημα των μέσων ενημέρωσης.

Η μελέτη του Πανεπιστημίου Κλέμσον διαπίστωσε ότι οι ιρανικές δραστηριότητες στα social media, που προηγουμένως στόχευαν στην εκμετάλλευση πολιτικών διχασμών στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, ανακατευθύνθηκαν άμεσα μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών στρατιωτικών επιθέσεων στις 28 Φεβρουαρίου. Λογαριασμοί που εμφανίζονταν ως αυθεντικοί και επικεντρώνονταν σε ζητήματα της Σκωτίας ή της Ιρλανδίας, ή ασκούσαν κριτική στον Κιρ Στάρμερ ή στη βασιλική οικογένεια, άρχισαν να καταγγέλλουν τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, καθώς και την επίθεση σε σχολείο στην πόλη Μινάμπ, που κόστισε τη ζωή σε έως και 175 άτομα, κυρίως μαθήτριες.

Οι συγκεκριμένοι λογαριασμοί, καθώς και άλλοι στις ΗΠΑ που παρουσίαζαν λατινοαμερικανικές ταυτότητες και επικεντρώνονταν στην κριτική κατά της μεταναστευτικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ, έχουν έκτοτε ανασταλεί. Στη θέση τους εμφανίστηκε περιεχόμενο που διακινείται από ιρανικούς διαύλους και πρεσβείες, το οποίο, σύμφωνα με ειδικούς, είναι συχνά τόσο αποτελεσματικό ώστε αναδημοσιεύεται πολλαπλώς, ενισχύοντας τις ήδη έντονες αντιδράσεις απέναντι στον πόλεμο.

Στόχος το κοινό της Δύσης

Όπως επισημαίνει ο Ντάρεν Λίνβιλ, όλες οι προηγούμενες επιχειρήσεις έχουν ανατραπεί πλήρως προκειμένου να επικεντρωθούν στον πόλεμο, με το Ιράν να αντιμετωπίζει τη σύγκρουση με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες ως υπαρξιακή απειλή. Αναφέρθηκε επίσης σε λογαριασμούς που συνδέονται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, οι οποίοι παρουσιάζονταν ως Σκωτσέζοι ή Ιρλανδοί χρήστες και μέσα σε μία ημέρα άλλαζαν περιεχόμενο από τοπικά πολιτικά ζητήματα σε ανοιχτή ιρανική προπαγάνδα, χαρακτηρίζοντας αυτή τη μετάβαση ως μη πειστική.

Σημαντικό μέρος της στρατηγικής φαίνεται να είναι και η αξιοποίηση της δυσαρέσκειας που υπάρχει μεταξύ υποστηρικτών του κινήματος Maga (Make America Great Again) του Ντόναλντ Τραμπ. Το Press TV, το αγγλόφωνο δορυφορικό κανάλι της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης, δημοσίευσε τέσσερα αποσπάσματα από συνέντευξη του Τάκερ Κάρλσον με τον Τζο Κεντ, ο οποίος παραιτήθηκε από τη θέση του συμβούλου αντιτρομοκρατίας της κυβέρνησης Τραμπ, μέσα σε μία ώρα την Πέμπτη.

Σύμφωνα με τον Άλεξ Γκόλντενμπεργκ, ειδικό σε θέματα διαδικτυακών απειλών και εκστρατειών ξένης επιρροής, η ιρανική προπαγάνδα αξιοποιεί δηλώσεις όπως εκείνες του Τζο Κεντ, ο οποίος υποστήριξε τόσο στην επιστολή παραίτησής του όσο και στη συνέντευξή του ότι το Ισραήλ οδήγησε τις ΗΠΑ στον πόλεμο. Όπως ανέφερε, βασικό στοιχείο του ιρανικού μοντέλου πληροφόρησης είναι ο εντοπισμός ρηγμάτων στην αμερικανική πολιτική σκηνή και η ενίσχυσή τους. Ενώ στο παρελθόν αυτό σήμαινε την προώθηση περιθωριακών κινημάτων της αριστεράς με συμπάθειες προς αντίπαλα καθεστώτα, πλέον παρατηρείται αυξανόμενη αξιοποίηση περιεχομένου από τη δεξιά πλευρά, όπου η ρητορική που αμφισβητεί την επιρροή του Ισραήλ στην αμερικανική εξωτερική πολιτική συνδέεται με ανοιχτό αντισημιτισμό.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το Ιράν δεν χρειάζεται να δημιουργεί αυτό το περιεχόμενο, αλλά απλώς να το προβάλλει και να το ενισχύει.