Σαν σήμερα, στις 16 Απριλίου 1896, οι Γάλλοι αρχαιολόγοι φέρνουν στο φως, στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς, τον περίφημο χάλκινο Ηνίοχο, ένα από τα σημαντικότερα γλυπτά της κλασικής εποχής και το πιο εμβληματικό έκθεμα του Αρχαιολογικού Μουσείου Δελφών.
Ο Ηνίοχος, «αυτός που κρατά τα ηνία», είναι ο νεαρός αρματοδρόμος που συνδέεται με τους αγώνες των Πυθίων και αποτελούσε μέρος ενός εντυπωσιακού συνόλου με άρμα, άλογα και ανάθημα στον Απόλλωνα. Το αφιέρωμα αποδίδεται στον τύραννο της Γέλας Πολύζαλο, ο οποίος τίμησε έτσι νίκη σε αρματοδρομία στα Πύθια, γύρω στο 478–474 π.Χ.
Με ύψος περίπου 1,80 μ., εξαιρετική διατήρηση και λεπτομέρειες που φτάνουν μέχρι τις φλέβες στα πόδια, ο Ηνίοχος θεωρείται κομβικό έργο για τη μετάβαση από την αρχαϊκή στην κλασική τέχνη, συνδυάζοντας αυστηρότητα στη στάση με νέα φυσικότητα και εσωτερικότητα στην έκφραση. Τα ένθετα μάτια από ημιπολύτιμους λίθους και γυαλί δίνουν στο βλέμμα του μια σχεδόν ανθρώπινη ένταση, ενώ η ήρεμη βεβαιότητα της στάσης του αποτυπώνει τη νίκη χωρίς υπερβολή.
Η διατήρησή του οφείλεται κατά έναν μεγάλο βαθμό την τύχη: θάφτηκε κάτω από καταρρεύσεις, πιθανότατα μετά τον μεγάλο σεισμό του 373 π.Χ., γεγονός που τον προστάτευσε από λιώσιμο ή λεηλασία και επέτρεψε να διασωθεί σχεδόν ακέραιος. Ο δημιουργός του παραμένει άγνωστος, αν και έχουν προταθεί ονόματα όπως ο χαλκοπλάστης Πυθαγόρας, κάτι που ενισχύει τη γοητεία ενός έργου που σήμερα θεωρείται σύμβολο ολόκληρης εποχής και όχι μόνο ενός καλλιτέχνη.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1821: Ο πλοίαρχος Νικόλαος Παπαδόπουλος Σκλάβος περισυλλέγει από τα νερά της Κωνσταντινούπολης το σώμα του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε’, λίγες ημέρες μετά τον απαγχονισμό του από τους Οθωμανούς. Η πράξη αυτή αποκτά έντονο συμβολικό χαρακτήρα για τον υπό εξέλιξη Αγώνα, καθώς ο Πατριάρχης είχε εκτελεστεί ως αντίποινα για την Ελληνική Επανάσταση. Η μεταφορά και ταφή του συνέβαλαν στη μετατροπή του σε εθνικό και θρησκευτικό σύμβολο.
1834: Αρχίζει στο Ναύπλιο η δίκη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και του Δημήτριου Πλαπούτα, με την κατηγορία της συνωμοσίας κατά του βασιλιά Όθωνα. Η πολύκροτη αυτή δίκη προκαλεί αντιδράσεις στην κοινή γνώμη, καθώς οι δύο ήρωες της Επανάστασης αντιμετωπίζουν την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος.
1895: Στις ελληνικές εκλογές, ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης επικρατεί συντριπτικά έναντι του Χαρίλαου Τρικούπη. Ο τελευταίος, εμβληματική μορφή του εκσυγχρονισμού, δεν εκλέγεται καν βουλευτής και αποσύρεται από την πολιτική σκηνή. Το αποτέλεσμα σηματοδοτεί αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης και ενίσχυση πιο λαϊκιστικών τάσεων στη χώρα.

1896: Στους Δελφούς ανακαλύπτεται ο περίφημος Ηνίοχος, ένα από τα σημαντικότερα έργα της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής σε χαλκό. Το άγαλμα εντοπίζεται κατά τις ανασκαφές της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής και εντυπωσιάζει για τη διατήρηση και τη λεπτομέρειά του. Σήμερα αποτελεί κορυφαίο έκθεμα του Αρχαιολογικού Μουσείου Δελφών και σύμβολο της κλασικής τέχνης.
1922: Υπογράφεται η Συνθήκη του Ραπάλο ανάμεσα στη Γερμανία της Βαϊμάρης και τη Σοβιετική Ένωση, με στόχο την αποκατάσταση διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων. Οι δύο χώρες, απομονωμένες μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, βρίσκουν κοινό έδαφος συνεργασίας. Η συμφωνία προκαλεί ανησυχία στις δυτικές δυνάμεις και επηρεάζει τις ισορροπίες της εποχής.
1924: Ο προσφυγικός οικισμός κοντά στο Παγκράτι λαμβάνει την ονομασία Βύρωνας, προς τιμήν του Λόρδου Βύρωνα, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τον θάνατό του. Η επιλογή του ονόματος συνδέει τον χώρο με τη φιλελληνική δράση και τη συμβολή του Βρετανού ποιητή στην Ελληνική Επανάσταση. Ο Βύρωνας εξελίσσεται σταδιακά σε μία από τις σημαντικές συνοικίες της Αθήνας.
1970: Το Συμβούλιο της Ευρώπης καταδικάζει επίσημα τη δικτατορία των συνταγματαρχών για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η απόφαση εντείνει τη διεθνή πίεση και απομόνωση της Ελλάδας κατά την περίοδο της χούντας. Αποτελεί σημαντικό σταθμό στη διεθνή καταγγελία του καθεστώτος.
2007: Σημειώνεται η πολύνεκρη επίθεση στο Virginia Tech στις ΗΠΑ, όταν ο φοιτητής Σέουνγκ Χούι Τσο σκοτώνει 32 ανθρώπους πριν αυτοκτονήσει. Πρόκειται για μία από τις πιο σοκαριστικές μαζικές δολοφονίες στην ιστορία της χώρας. Το γεγονός πυροδοτεί έντονη συζήτηση για την οπλοκατοχή και την ασφάλεια στα πανεπιστήμια.

2012: Προφυλακίζεται ο πρώην υπουργός Άκης Τσοχατζόπουλος, κατηγορούμενος για ξέπλυμα χρήματος σε υπόθεση εξοπλιστικών προγραμμάτων. Η εξέλιξη σηματοδοτεί μία από τις πιο ηχηρές δικαστικές υποθέσεις διαφθοράς στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης. Η υπόθεση επηρεάζει έντονα το πολιτικό κλίμα σε περίοδο οικονομικής κρίσης.

2014: Το επιβατικό πλοίο Sewol βυθίζεται στη Νότια Κορέα, προκαλώντας τον θάνατο 304 ανθρώπων, κυρίως μαθητών. Η τραγωδία αποδίδεται σε σοβαρά λάθη χειρισμού και ελλείψεις στην ασφάλεια. Το δυστύχημα συγκλονίζει τη χώρα και οδηγεί σε πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις μεγάλης κλίμακας.

2015
Γεννήσεις

1889 – Τσάρλι Τσάπλιν (Charlie Chaplin) (16 Απριλίου 1889 – 25 Δεκεμβρίου 1977), Άγγλος ηθοποιός, σκηνοθέτης και δημιουργός, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου. Δημιούργησε τον αξέχαστο «Σαρλό», έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους χαρακτήρες όλων των εποχών, και υπέγραψε κλασικές ταινίες όπως «Τα Φώτα της Πόλης», «Μοντέρνοι Καιροί» και «Ο Μεγάλος Δικτάτωρ». Το έργο του συνδύασε χιούμορ και κοινωνικό σχόλιο, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στην έβδομη τέχνη.

1940 – Φώτης Καφάτος (16 Απριλίου 1940 – 18 Νοεμβρίου 2017), Έλληνας βιολόγος, από τις σημαντικότερες μορφές της Ελληνικής επιστήμης με διεθνή ακτινοβολία. Υπήρξε πρωτοπόρος στη μοριακή βιολογία και τη γενετική, με σπουδαία συμβολή στην έρευνα για τα έντομα και τους μηχανισμούς της ανοσίας, ενώ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο και στην ευρωπαϊκή επιστημονική πολιτική. Η πορεία του, από το Χάρβαρντ έως την ηγεσία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας, τον καθιέρωσε ως επιστήμονα παγκόσμιου κύρους.

1971 – Σελίνα (Selena Quintanilla-Pérez) (16 Απριλίου 1971 – 31 Μαρτίου 1995), Αμερικανίδα τραγουδίστρια, εμβληματική μορφή της λατινοαμερικανικής ποπ και γνωστή ως «Βασίλισσα της tex-mex». Με τραγούδια που συνδύαζαν ποπ, cumbia και παραδοσιακά στοιχεία, συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοση της λατινικής μουσικής στις ΗΠΑ. Η δολοφονία της σε ηλικία 23 ετών τη μετέτρεψε σε σύμβολο, ενώ η επιρροή της ξεπέρασε το μουσικό πεδίο και απέκτησε ευρύτερη πολιτιστική διάσταση.
1974 – Στέλιος Διονυσίου, Έλληνας τραγουδιστής, γιος του Στράτου Διονυσίου, που ακολούθησε επιτυχημένη πορεία στο λαϊκό τραγούδι. Καθιερώθηκε με προσωπικές επιτυχίες και συνεργασίες με σημαντικούς δημιουργούς, διατηρώντας παράλληλα ζωντανή την καλλιτεχνική παρακαταθήκη της οικογένειάς του. Η παρουσία του τον ανέδειξε σε μία από τις αναγνωρίσιμες μορφές της σύγχρονης λαϊκής σκηνής.

1985 – Κατερίνα Στικούδη, Ελληνίδα τραγουδίστρια, παρουσιάστρια και μοντέλο, με πολυσχιδή παρουσία στη σύγχρονη ελληνική ψυχαγωγία. Έγινε αρχικά γνωστή μέσα από τον χώρο του modeling και των καλλιστείων και στη συνέχεια καθιερώθηκε στη μουσική με ποπ και dance επιτυχίες. Παράλληλα ανέπτυξε έντονη τηλεοπτική παρουσία, συνδυάζοντας καριέρα στη σκηνή, την τηλεόραση και τα ψηφιακά μέσα.
Θάνατοι

1828 – Φρανθίσκο Γκόγια (Francisco Goya) (30 Μαρτίου 1746 – 16 Απριλίου 1828), Ισπανός ζωγράφος και χαράκτης, από τις κορυφαίες μορφές της Ευρωπαϊκής τέχνης και ένας από τους μεγάλους ανανεωτές της νεότερης ζωγραφικής. Το έργο του εκτείνεται από τις βασιλικές προσωπογραφίες έως τις σκοτεινές και βαθιά ανήσυχες «Μαύρες Ζωγραφιές», αποτυπώνοντας με σπάνια δύναμη την ανθρώπινη βία, τον φόβο και την παρακμή. Δημιουργίες όπως «Η 3η Μαΐου 1808» τον καθιέρωσαν ως καλλιτέχνη με τεράστιο ιστορικό και πολιτιστικό αποτύπωμα.
Εορτολόγιο
Αγάπιος, Αγάπη, Βασίλισσα, Γαληνός, Γαλήνη, Ειρήνη, Καλλίς, Καλλίδα, Λεωνίδας, Λεωνιδία, Νίκη, Χαρίσσα, Χιονάτη, Χιονία
Παγκόσμιες Ημέρες / Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Φωνής
