Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα τελειώσει όταν «το νιώσει στα κόκαλά του», όμως στην Τεχεράνη έχουν άλλη ανάγνωση: αυτός ο πόλεμος είναι υπαρξιακός και η λήξη του δεν θα καθοριστεί μονομερώς από τον Λευκό Οίκο. Ιρανοί αξιωματούχοι, δυτικοί διπλωμάτες αλλά και αναλυτές περιγράφουν ένα καθεστώς που θεωρεί ότι αμφισβητείται ο ίδιος ο λόγος ύπαρξής του και άρα δεν έχει περιθώριο για «γρήγορη συνθηκολόγηση». Η Τεχεράνη προβάλλει ήδη έναν εκβιαστικό άξονα: αν «καταστραφεί» το Ιράν, «καταστρέφεται ολόκληρη η περιοχή», μετατρέποντας την κρίση σε συλλογικό εφιάλτη για τους γείτονες και τις αγορές ενέργειας.
Στο επίκεντρο της ιρανικής στρατηγικής βρίσκεται το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), μια δύναμη περίπου 180.000 ανδρών, με ιδεολογικό φανατισμό, εμπειρία σε ασύμμετρο πόλεμο και ιστορικό πυραυλικών και drone επιθέσεων σε αμερικανικές βάσεις, πετρελαϊκή υποδομή του Κόλπου και διεθνή ναυσιπλοΐα. Ο ίδιος Ιρανός αξιωματούχος που μιλά στους συντάκτες του FT υποστηρίζει ότι οι Φρουροί «δεν φοβούνται να πεθάνουν» και είναι απολύτως πεπεισμένοι ότι ο πραγματικός στόχος της Ουάσινγκτον και του Ισραήλ είναι η αλλαγή καθεστώτος, κάτι που, στη δική τους λογική, καθιστά κάθε προσωρινή εκεχειρία παγίδα.
Η κόκκινη γραμμή του Ιράν
Το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να σταματήσει τις επιχειρήσεις μόνο εφόσον λάβει σκληρές εγγυήσεις ότι ΗΠΑ και Ισραήλ δεν θα ξαναχτυπήσουν, συνοδευόμενες, ιδανικά, από ουσιαστική άρση κυρώσεων. Ο Ιρανός πρόεδρος της Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, στέλνει μήνυμα στο εσωτερικό ακροατήριο ότι «δεν θα δεχθούμε κατάπαυση του πυρός για να ξαναγυρίσουμε στον πόλεμο σε πέντε μήνες», καθιστώντας σαφές πως ζητούμενο είναι η μόνιμη άρση της απειλής και όχι ένα ακόμη εύθραυστο μορατόριουμ.
Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν επιδιώκει κρυφά διαπραγματεύσεις, με τον ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί να χαρακτηρίζει «παραληρηματικούς» τους ισχυρισμούς περί τάχα αναζήτησης εκεχειρίας ή μυστικού διαύλου με τον αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, κατηγορώντας τη Δύση ότι προσπαθεί απλώς να καθησυχάσει τα νευρικά ενεργειακά markets. Περιφερειακοί διπλωμάτες προειδοποιούν ότι η δολοφονία του Αλί Λαριτζανί από το Ισραήλ, ενός σκληροπυρηνικού αλλά πραγματιστή βετεράνου του καθεστώτος, απομακρύνει ακόμη περισσότερο την προοπτική ουσιαστικού διαλόγου, στερώντας από το σύστημα μια φιγούρα-γέφυρα με τη Δύση.
Όπλο ο έλεγχος του Ορμούζ
Πέρα από τους πυραύλους και τα drones, το μεγαλύτερο στρατηγικό χαρτί του Ιράν είναι η δυνατότητα να «στραγγαλίζει» το Στενό του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Όπως παραδέχεται δυτικός αξιωματούχος, η Τεχεράνη είχε απειλήσει στο παρελθόν να το κλείσει, αλλά «δεν ήξερε αν μπορούσε μέχρι να το δοκιμάσει»· τώρα που διαπίστωσε την αποτελεσματικότητα της απειλής, ο κίνδυνος είναι να κρατά «όμηρο τον κόσμο» επιτρέποντας ή απαγορεύοντας επιλεκτικά τη διέλευση πλοίων.
Η μερική «οπλοποίηση» του Ορμούζ θα επέτρεπε σε ένα ακόμη και βαριά χτυπημένο Ιράν να συνεχίζει να προκαλεί οικονομικό σοκ, πλήττοντας κόμβους όπως το Ντουμπάι με έστω μία στοχευμένη πυραυλική επίθεση τον μήνα, όπως καυχιέται Ιρανός αξιωματούχος. Η ήδη καταγεγραμμένη μαύρη κολόνα καπνού πάνω από το διεθνές αεροδρόμιο του Ντουμπάι μετά από ιρανικό χτύπημα είναι μια εικόνα-προειδοποίηση για το τι μπορεί να σημαίνει μια μακρά, χαμηλής αλλά σταθερής έντασης σύγκρουση για τα κέντρα logistics και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών στον Κόλπο.
Παρά τους χιλιάδες αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς που, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ, έχουν μειώσει κατά 90% και πλέον τον ρυθμό πυραυλικών και drone επιθέσεων του Ιράν, η Τεχεράνη επιμένει ότι συνεχίζει να παράγει πυραύλους και εκτοξευτές σε υπόγειες, κρυφές εγκαταστάσεις. Η τακτική της «διασποράς» των Φρουρών, με εγκατάλειψη γνωστών βάσεων και μετατροπή τους σε δύναμη «ανταρτών» απέναντι στις πιο προηγμένες αεροπορικές δυνάμεις, παραπέμπει στα μοντέλα της Χεζμπολάχ και των Χούθι, τα οποία έχουν αποδειχθεί ανθεκτικά στη φθορά από αεροπορικά πλήγματα, σύμφωνα με τους Financial Times.
Την ίδια στιγμή, στις δυτικές πρωτεύουσες αρχίζει να κυριαρχεί η ανησυχία ότι, ακόμη κι αν η στρατιωτική ισχύς του Ιράν περιοριστεί, το κρίσιμο ερώτημα είναι η σχέση του καθεστώτος με την κοινωνία, η οποία μέχρι στιγμής παραμένει σιωπηλή και απέχει από το μέτωπο, «ο σκύλος που δεν γαβγίζει» όπως το περιγράφει δυτικός αξιωματούχος. Αν το καθεστώς επιβιώσει, η προειδοποίηση των υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ είναι ότι θα επιχειρήσει μια πολυετή προσπάθεια αναδόμησης των πυραυλικών και drone δυνατοτήτων του, διατηρώντας σε ομηρία όχι μόνο τη Μέση Ανατολή, αλλά και την παγκόσμια οικονομία.
