Οι επισκέπτες που αναζητούν τις αιγυπτιακές μούμιες στο Kelvingrove Art Gallery and Museum της Γλασκώβης βρίσκουν πλέον στη θέση ορισμένων εκθεμάτων μια πινακίδα: τα ανθρώπινα λείψανα απομακρύνθηκαν «ως ένδειξη σεβασμού».
Η απόφαση προκάλεσε αντιπαράθεση, καθώς ο φορέας που διαχειρίζεται το μουσείο επικαλείται την απουσία τεκμηριωμένης και ενημερωμένης συναίνεσης των νεκρών ή, όπου αυτό είναι κατάλληλο, των απογόνων τους για τη δημόσια έκθεση των λειψάνων.
Ανάμεσα σε όσα αποσύρθηκαν βρίσκονται τα λείψανα του ιερέα Νεκχτ, ένα μουμιοποιημένο ανδρικό κεφάλι, ένα δεξί πόδι και ένα δεξί χέρι που είχε βρεθεί στην Κοιλάδα των Βασιλέων, στο Λούξορ της Αιγύπτου.
🚨 NEW: Glasgow museum removes Egyptian mummies over lack of consent from the dead. • The Daily Mail has revealed that Kelvingrove Art Gallery and Museum has taken several ancient Egyptian human remains off public display, including the coffin containing the remains of a priest named Nekht, a mummified right hand from the Valley of the Kings, a mummified male head and a mummified right foot. • Glasgow Life, which runs the museum and is funded by Glasgow City Council, said the items were removed as a mark of respect under its draft human remains policy. • The policy states that human remains should only be shown where there is documented and informed consent from the deceased individual or their descendants. • A sign now in place of the exhibits reads that the remains have been removed from the display as a mark of respect, reflecting contemporary museum practice.
— The Mercian (@TheMercianNews) October 22, 2026
«Πιο σεβαστική επιλογή» η απομάκρυνση
Ο οργανισμός Glasgow Life, που διαχειρίζεται τα μουσεία της πόλης, εξηγεί ότι η κίνηση εντάσσεται στις σύγχρονες μουσειακές πρακτικές. Το σχέδιο πολιτικής του για τα ανθρώπινα λείψανα προτείνει να εκτίθενται μόνο όταν υπάρχει η σχετική συναίνεση.
Ο φορέας επικαλείται επίσης τις αρχές του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων για την αξιοπρέπεια και τον σεβασμό των ανθρώπινων λειψάνων. Υποστηρίζει ότι, χωρίς συγκατάθεση, η απομάκρυνσή τους από τη δημόσια θέα αποτελεί πιο σεβαστική αντιμετώπιση των νεκρών.
Η διαδικασία συνεχίζεται και σε άλλες ενότητες του Kelvingrove, καθώς και στο Μουσείο Θρησκευτικής Τέχνης και Ζωής St Mungo.
«Δεν μπορείς να ζητήσεις άδεια από ανθρώπους που πέθαναν πριν από χιλιάδες χρόνια»
Οι επικριτές της απόφασης βλέπουν μια διαφορετική εικόνα: εκθέματα με μεγάλη ιστορική και εκπαιδευτική αξία που παύουν να είναι προσβάσιμα στο κοινό.
Ο Κρις ΜακΓκόβερν, πρόεδρος της οργάνωσης Campaign for Real Education, χαρακτήρισε την κίνηση «woke ανοησία» και επίδειξη ηθικής ανωτερότητας.
«Δεν είναι δυνατόν να ζητήσεις άδεια από εκείνους που πέθαναν πριν από χιλιάδες χρόνια», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι οι επισκέπτες, ιδιαίτερα τα παιδιά, στερούνται μια σημαντική δυνατότητα μάθησης. Κάλεσε, μάλιστα, τα σκωτσέζικα ιδρύματα να ακολουθήσουν το παράδειγμα μεγάλων μουσείων της Αιγύπτου, εκθέτοντας τις μούμιες με σεβασμό.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο εκπρόσωπος των Σκωτσέζων Συντηρητικών για τον Πολιτισμό, Μέρντο Φρέιζερ, κατηγόρησε το μουσείο ότι υποχωρεί στην πολιτική ορθότητα.
«Οι άνθρωποι επισκέπτονται τα μουσεία για να μάθουν για τους αρχαίους πολιτισμούς, όχι για να βλέπουν την ιστορία να κρύβεται επειδή δεν πληροί τα σημερινά ιδεολογικά πρότυπα», ανέφερε.
Την απογοήτευσή του εξέφρασε και ο επισκέπτης Τζόνι ΜακΦάρλεϊν, ο οποίος έγραψε στο X ότι πήγε την κόρη του στο μουσείο επειδή είχε ενθουσιαστεί με ένα βιβλίο για την αρχαία Αίγυπτο. Όταν έφτασαν, διαπίστωσαν ότι η μούμια που ήθελαν να δουν δεν εκτιθόταν πλέον.
My daughter has a book on the ancient Egyptians and has been quite animated by it so we took her to Kelvingrove Museum to see their mummy. Except, it’s no longer there. All ‘human remains’ gone with the following sign up in place of exhibits that have been there for years. https://t.co/DKGOx4VjpR
— Jonny McFarlane (@jonnyrmcfarlane) October 17, 2026
Η διαφορετική άποψη των αιγυπτιολόγων
Η Κλερ Γκίλμουρ, πρόεδρος της Egyptology Scotland, υπερασπίστηκε την απόφαση, εξηγώντας ότι η συζήτηση για την ηθική αντιμετώπιση των μουμιοποιημένων ανθρώπων απασχολεί εδώ και χρόνια τα μουσεία.
Σημείωσε ότι η απομάκρυνση από τη διαρκή έκθεση στο φως και στην υγρασία μπορεί να ωφελήσει και τη συντήρηση των λειψάνων. Παράλληλα, τόνισε ότι το μουσείο οφείλει να εξηγεί με διαφάνεια τις αποφάσεις του και να ενημερώνει τους επισκέπτες για τη φροντίδα τους, ώστε οι άνθρωποι αυτοί να μη λησμονηθούν.
