Συναγερμός παραμένει στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό για τη νέα επιδημία Έμπολα, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να διαβεβαιώνει ότι η διεθνής ανταπόκριση «καλύπτει το χαμένο έδαφος», παρά το γεγονός ότι η νόσος είχε ήδη αποκτήσει σημαντική διασπορά πριν εντοπιστεί πλήρως.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, στη ΛΔ Κονγκό έχουν καταγραφεί 344 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 60 επιβεβαιωμένοι θάνατοι, την ώρα που οι υγειονομικές αρχές συνεχίζουν να ερευνούν ύποπτα περιστατικά και θανάτους.
Η επιδημία κηρύχθηκε στις 15 Μαΐου και είναι η 17η που αντιμετωπίζει η χώρα, η οποία έχει πληθυσμό άνω των 100 εκατομμυρίων κατοίκων.
«Ήμασταν πίσω, αλλά καλύπτουμε το χαμένο έδαφος»
Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, δήλωσε από τη Γενεύη ότι η επιδημία είχε «μεγάλο προβάδισμα», όμως η ανταπόκριση ενισχύεται υπό την καθοδήγηση της κυβέρνησης της ΛΔ Κονγκό.
«Η επιδημία είχε μεγάλο προβάδισμα και είμαστε ακόμα πίσω, αλλά υπό την ηγεσία της κυβέρνησης της ΛΔΚ, καλύπτουμε το χαμένο έδαφος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο επικεφαλής του ΠΟΥ βρέθηκε τις τελευταίες ημέρες στη ΛΔ Κονγκό και επισκέφθηκε, μεταξύ άλλων, την επαρχία Ιτούρι, που αποτελεί το επίκεντρο της επιδημίας.
Όπως είπε, ενθαρρύνθηκε από το επίπεδο δέσμευσης που διαπίστωσε στις πληγείσες περιοχές, αν και ξεκαθάρισε ότι οι δυσκολίες παραμένουν μεγάλες.
Οι τέσσερις μεγάλες προκλήσεις
Η διαχείριση της επιδημίας θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη για τέσσερις βασικούς λόγους.
Πρώτον, τα πρώτα κρούσματα εντοπίστηκαν καθυστερημένα, με αποτέλεσμα ο ιός να έχει ήδη εξαπλωθεί σε κοινότητες πριν κινητοποιηθούν πλήρως οι μηχανισμοί ελέγχου.
Δεύτερον, η ανασφάλεια στις πληγείσες περιοχές δυσκολεύει την πρόσβαση των υγειονομικών ομάδων και την ιχνηλάτηση επαφών.
Τρίτον, ένα μέρος του πληθυσμού εμφανίζεται δύσπιστο απέναντι στις αρχές και στους διεθνείς οργανισμούς, στοιχείο που περιπλέκει την απομόνωση κρουσμάτων και την εφαρμογή υγειονομικών πρωτοκόλλων.
Τέταρτον, για το συγκεκριμένο στέλεχος της νόσου δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία, γεγονός που κάνει ακόμη πιο κρίσιμη την έγκαιρη ανίχνευση, την απομόνωση και τη φροντίδα των ασθενών.
Ταξιδιωτικοί περιορισμοί που δυσκολεύουν την ανταπόκριση
Ο Τέντρος απηύθυνε επίσης έκκληση σε χώρες που έχουν επιβάλει γενικούς ταξιδιωτικούς περιορισμούς λόγω της επιδημίας να τους άρουν.
Όπως προειδοποίησε, τέτοια μέτρα δεν βοηθούν απαραίτητα στον έλεγχο της νόσου, ενώ μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην αποστολή προσωπικού και υλικού στις πληγείσες περιοχές.
Ο ΠΟΥ δεν ζητά ανεξέλεγκτη μετακίνηση. Αντίθετα, συνιστά στοχευμένο προληπτικό έλεγχο κατά την έξοδο από αεροδρόμια, λιμάνια και συνοριακούς σταθμούς, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εξαγωγής κρουσμάτων ή επαφών.
Η διαφορά, σύμφωνα με τον Οργανισμό, είναι κρίσιμη: άλλο στοχευμένη επιτήρηση και άλλο γενικό ταξιδιωτικό «μπλόκο» που μπορεί να παραλύσει την υγειονομική ανταπόκριση.
Επίκεντρο η Ιτούρι
Η επαρχία Ιτούρι βρίσκεται στο επίκεντρο της επιδημίας, με τις υγειονομικές ομάδες να προσπαθούν να ενισχύσουν την επιτήρηση, την ιχνηλάτηση και την πρόσβαση σε θεραπευτικές δομές.
Η περιοχή αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια προβλήματα ασφάλειας και ανθρωπιστικής κρίσης, κάτι που κάνει κάθε υγειονομική επιχείρηση πιο σύνθετη.
Για τον ΠΟΥ, η εμπιστοσύνη των τοπικών κοινοτήτων θεωρείται κεντρικός παράγοντας για την επιτυχία της ανταπόκρισης. Χωρίς συνεργασία των κατοίκων, η αναζήτηση επαφών, η ασφαλής ταφή θυμάτων και η έγκαιρη μεταφορά ασθενών σε μονάδες θεραπείας γίνονται πολύ δυσκολότερες.
Ο φόβος διασποράς και η ανάγκη γρήγορης δράσης
Η Έμπολα είναι μία από τις πιο επικίνδυνες ιογενείς νόσους, με υψηλή θνητότητα σε προηγούμενες επιδημίες.
Μεταδίδεται μέσω άμεσης επαφής με σωματικά υγρά ασθενών ή νεκρών, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμες τις πρακτικές απομόνωσης, προστασίας υγειονομικών και ασφαλούς διαχείρισης των νεκρών.
Η ταχεία διάγνωση, η άμεση απομόνωση και η παρακολούθηση των επαφών αποτελούν τα βασικά εργαλεία για τον περιορισμό της εξάπλωσης.
Γι’ αυτό και ο ΠΟΥ επιμένει ότι η διεθνής στήριξη πρέπει να συνεχιστεί χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς εμπόδια στις μετακινήσεις ομάδων και υλικού.
Το μήνυμα του ΠΟΥ
Η εικόνα που δίνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι συγκρατημένα αισιόδοξη, αλλά όχι καθησυχαστική.
Από τη μία πλευρά, η ανταπόκριση ενισχύεται, υπάρχουν καλύτερες δυνατότητες διάγνωσης και η κυβέρνηση της ΛΔ Κονγκό έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό.
Από την άλλη, οι αριθμοί παραμένουν ανησυχητικοί, οι δυσκολίες στο πεδίο είναι μεγάλες και η επιδημία δεν έχει τεθεί ακόμη υπό πλήρη έλεγχο.
Το βασικό μήνυμα του Τέντρος είναι ότι ο κόσμος δεν πρέπει να γυρίσει την πλάτη στη ΛΔ Κονγκό.
Η επιδημία μπορεί να περιοριστεί, αλλά μόνο αν οι υγειονομικές ομάδες έχουν πρόσβαση, οι κοινότητες συνεργαστούν και οι χώρες αποφύγουν μέτρα που εμποδίζουν την ανταπόκριση αντί να τη διευκολύνουν.
