Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προτείνει στις 16 Ιουνίου το άνοιγμα του πρώτου κεφαλαίου για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα ασκήσει ελάχιστη πίεση στη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου. Συνιστά όμως μεγάλη είδηση για τις εξελίξεις. Διότι αρχίζει να «τρέχει» ένα χρονοδιάγραμμα από το οποίο κερδισμένος είναι σίγουρα ο Ζελένσκι και ο ουκρανικός λαός. Ωστόσο, ο δρόμος δεν θα είναι καθόλου εύκολος.
Μέχρι σήμερα, η πρόοδος της ενταξιακής πορείας της Ουκρανίας έχει παρεμποδιστεί κυρίως από την Ουγγαρία, αλλά και από την Πολωνία, η οποία είχε αντιδράσει στην απόφαση του Ζελένσκι να δώσει το όνομα του Ουκρανικού Εξεγερσιακού Στρατού της εποχής του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σε στρατιωτική μονάδα. Οι σφαγές της Βολυνίας το 1943-1944 έλαβαν χώρα στα ναζιστικά κατεχόμενα εδάφη της σημερινής δυτικής Ουκρανίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μέλη του στρατού σκότωσαν δεκάδες χιλιάδες Πολωνούς, ενώ χιλιάδες Ουκρανοί σκοτώθηκαν αργότερα ως αντίποινα. Η σφαγή της Βολυνίας παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα στις σύγχρονες πολωνο-ουκρανικές σχέσεις.
Στην Ουκρανία, ο συγκεκριμένος στρατός θεωρείται κυρίως αντισοβιετικό κίνημα αντίστασης που πολέμησε εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης κατά και μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το ουκρανικό Υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι το διάταγμα για την ονομασία της στρατιωτικής μονάδας «δεν είχε σκοπό να προσβάλει τον φιλικό πολωνικό λαό», αλλά συμβόλιζε την αντίσταση απέναντι στην ιμπεριαλιστική πολιτική της Μόσχας.
Η Βαρσοβία μελετά να σταματήσει να χρηματοδοτεί τα δορυφορικά συστήματα επικοινωνίας Starlink που χρησιμοποιεί η Ουκρανία και να μην συμμετέχει πλέον στα δάνεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς το Κίεβο, προκειμένου να «ασκήσει πραγματική πίεση».
Ο Πολωνός Ντόναλντ Τουσκ, του οποίου η φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση έχει διατηρήσει τη στήριξη προς την Ουκρανία, κάλεσε και τις δύο χώρες να μην επιτρέψουν στις ιστορικές διαφορές να βλάψουν τις σημερινές τους σχέσεις.
Παράλληλα, η σημερινή πολωνική κυβέρνηση έχει υιοθετήσει πιο προσεκτική στάση απέναντι στις προσπάθειες του Κιέβου να επιταχύνει την ένταξή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκφράζοντας ιδιωτικά ανησυχίες για τις επιπτώσεις στους τομείς της γεωργίας και των μεταφορών.
Πάμε τώρα να δούμε και τη στάση της Ουγγαρίας. Ο Βίκτορ Όρμπαν μπλόκαρε επί χρόνια κάθε προσπάθεια προώθησης της ουκρανικής υποψηφιότητας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, ύστερα από 16 χρόνια στην εξουσία, ηττήθηκε στις ουγγρικές βουλευτικές εκλογές του Απριλίου.
Παρότι η νέα ουγγρική κυβέρνηση δεν υποστηρίζει ανοιχτά την ένταξη της Ουκρανίας, έχει υιοθετήσει πιο μετριοπαθή στάση.
Ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μάγιαρ, θέλει να συνδέσει τη στήριξή του με την αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν παγώσει λόγω παραβιάσεων του κράτους δικαίου επί κυβέρνησης Όρμπαν.
Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίζονται σε έξι μεγάλα κεφάλαια τα οποία ομαδοποιούν διάφορα ζητήματα του ευρωπαϊκού κεκτημένου σε ευρείες θεματικές πολιτικές ενότητες.
Το άνοιγμα κάθε κεφαλαίου απαιτεί ομόφωνη έγκριση και από τις 27 κυβερνήσεις των κρατών-μελών. Παράλληλα, οποιοδήποτε κράτος μπορεί να ασκήσει βέτο και να παγώσει την πρόοδο των διαπραγματεύσεων εάν θεωρήσει ότι η υποψήφια χώρα υποχωρεί στις μεταρρυθμίσεις που έχει αναλάβει να υλοποιήσει.
Το πρώτο κεφάλαιο αφορά τους θεμελιώδεις δημοκρατικούς, οικονομικούς και θεσμικούς πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν και είναι το πρώτο που ανοίγει, είναι επίσης το τελευταίο που κλείνει. Τα υπόλοιπα κεφάλαια αναμένεται να ανοίξουν για την Ουκρανία και τη Μολδαβία τον Ιούλιο.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, πρότεινε η Ουκρανία να μπορούσε να ενταχθεί ως «συνδεδεμένο μέλος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς πλήρη δικαιώματα ψήφου. Η ιδέα απορρίφθηκε λίγες ημέρες αργότερα από το Κίεβο. Αλλά και ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας Έσπεν Μπαρθ Άιντε απέρριψε επίσης τις προτάσεις να ενταχθεί η Ουκρανία πρώτα στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο ως ενδιάμεσο βήμα προς την πλήρη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο ΕΟΧ επεκτείνει την ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν.
Προς το παρόν, ο Ζελένσκι νιώθει ικανοποιημένος από την έγκριση των 90 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση που αναμένεται να προσφέρει στην Ουκρανία κρίσιμη χρηματοδότηση για την άμυνά της.
