Για δεκαετίες, η απειλή του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ έμοιαζε με ένα θεωρητικό σενάριο ακραίας κλιμάκωσης. Σήμερα, η Τεχεράνη μετέτρεψε την απειλή σε πράξη, ανακαλύπτοντας το ισχυρότερο σημείο πίεσης που είχε ποτέ στα χέρια της. Το κλείσιμο της κρισιμότερης θαλάσσιας οδού για την παγκόσμια ενέργεια έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών, χτυπώντας αλύπητα την παγκόσμια οικονομία.

«Σαν ατομική βόμβα»: Η νέα στρατηγική της Τεχεράνης

Πηγές κοντά στο ιρανικό καθεστώς περιγράφουν το κλείσιμο των Στενών ως μια «στρατηγική επανάσταση». Σε μια στιγμή που η χώρα θεωρούνταν στρατιωτικά αποδυναμωμένη λόγω του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, η Τεχεράνη βρήκε το απόλυτο εργαλείο επιβολής. «Αισθανόμαστε σαν να έχουμε ατομική βόμβα στα χέρια μας», δηλώνουν χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως το κλείσιμο ήταν «ευκολότερο από ό,τι αναμενόταν».

Η απάντηση Τραμπ και ο ναυτικός αποκλεισμός

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αντιμέτωπος με μια πρόκληση που δεν προέβλεψε, διέταξε το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ να επιβάλει αποκλεισμό στα Στενά. Στόχος είναι να σταματήσει κάθε εμπορική κίνηση προς τα ιρανικά λιμάνια και να μηδενιστούν οι εξαγωγές πετρελαίου της Τεχεράνης, αναγκάζοντάς την σε διαπραγματεύσεις.

Ωστόσο, το Ιράν απαντά με προκλητική διάθεση, απειλώντας να χρησιμοποιήσει «πλήρη ισχύ» για να σταματήσει το εμπόριο όχι μόνο στον Κόλπο, αλλά και στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Ομάν.

Τα «διόδια» του πολέμου και η πληρωμή σε κρυπτονομίσματα

Η Τεχεράνη δεν περιορίζεται μόνο στο κλείσιμο των Στενών, αλλά σχεδιάζει να τα μετατρέψει σε πηγή εσόδων. Το ιρανικό κοινοβούλιο επεξεργάζεται νομοθεσία που θα επιβάλλει:

  • Τέλη διέλευσης: Ζητούνται έως και 2 εκατομμύρια δολάρια σε κρυπτονομίσματα από κάθε τάνκερ.
  • Περιορισμούς πρόσβασης: Απαγόρευση διέλευσης σε πλοία που συνδέονται με «εχθρικά κράτη».
  • Αντίποινα στις κυρώσεις: «Όποια χώρα αποφασίσουμε, θα αντιμετωπίζει πλέον τις δικές μας κυρώσεις», δηλώνουν Ιρανοί αξιωματούχοι.

Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα

Τα Στενά του Ορμούζ δεν αφορούν μόνο το πετρέλαιο. Είναι η κεντρική αρτηρία για:

  • Ενέργεια: Περίπου το 1/5 των παγκόσμιων προμηθειών διέρχεται από εκεί.
  • Λιπάσματα: Το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής μεταφέρεται μέσω της οδού αυτής.
  • Τεχνολογία: Σημαντικοί όγκοι ηλίου, απαραίτητου για την κατασκευή ημιαγωγών, περνούν από τα Στενά.

Ένα ρήγμα που ίσως δεν κλείσει ποτέ

Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες σε Ισλαμαμπάντ και αλλού, το χάσμα παραμένει αγεφύρωτο. Οι χώρες του Κόλπου ανησυχούν ότι το Ιράν απέδειξε πως μπορεί να «στραγγαλίσει» την περιοχή ασύμμετρα και αποτελεσματικά. Ακόμα κι αν βρεθεί μια προσωρινή λύση, οι σχέσεις της Τεχεράνης με τους γείτονές της φαίνεται να έχουν υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά.

Ο Τραμπ δέχεται πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ λόγω των οικονομικών επιπτώσεων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, όμως η Τεχεράνη ποντάρει στην «αντοχή στον πόνο», θεωρώντας ότι ο χρόνος κυλά υπέρ της, σύμφωνα με τους Financial Times.