Είναι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ σε πλήρη ευθυγράμμιση στον πόλεμο με το Ιράν; Αποκωδικοποιώντας τον Τραμπ μετά τις επιθέσεις στο κοίτασμα South Pars

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε σε μια ιδιαίτερα σκληρή δήλωση μετά τις επιθέσεις που σημειώθηκαν την Τετάρτη σε ένα μεγάλο κοίτασμα φυσικού αερίου που μοιράζονται το Ιράν και το Κατάρ, κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση στη Μέση Ανατολή και προκαλώντας νέα άνοδο στις τιμές της ενέργειας.

Το Ισραήλ έπληξε το κοίτασμα South Pars, μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο, με το Ιράν να απαντά χτυπώντας ενεργειακό συγκρότημα στο Κατάρ. Οι επιθέσεις αυτές οδήγησαν σε αύξηση των τιμών ενέργειας και πυροδότησαν την έντονη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μέσω της πλατφόρμας Truth Social εξαπέλυσε νέες απειλές κατά της Τεχεράνης, δηλώνοντας παράλληλα ότι δεν είχε γνώση των ισραηλινών σχεδίων.

«Οι ΗΠΑ δεν γνώριζαν τίποτα» – Αντικρουόμενες πληροφορίες

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν γνώριζαν τίποτα για τη συγκεκριμένη επίθεση». Ωστόσο, η δήλωση αυτή έρχεται σε αντίθεση με δημοσιεύματα ισραηλινών εφημερίδων που ακολούθησαν το χτύπημα.

Σύμφωνα με την κεντρώα εφημερίδα Yedioth Ahronoth, η επίθεση «συντονίστηκε εκ των προτέρων με τις Ηνωμένες Πολιτείες και συμφωνήθηκε μεταξύ του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ». Ακόμη πιο πέρα προχώρησε η δεξιά εφημερίδα Israel Hayom, η οποία ανέφερε ότι «ο πρόεδρος Τραμπ συζήτησε την επικείμενη ισραηλινή επίθεση στην παραθαλάσσια πόλη Ασαλουγέχ του Ιράν με ηγέτες τριών κρατών του Περσικού Κόλπου το Σαββατοκύριακο».

Όπως συμβαίνει συχνά με τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, δεν είναι εύκολο να διαπιστωθεί πού βρίσκεται η αλήθεια, αναφέρει το BBC. Παράλληλα, η γλώσσα που χρησιμοποίησε για να περιγράψει την ισραηλινή επίθεση είναι ενδεικτική, καθώς ανέφερε ότι το Ισραήλ «ενήργησε βίαια από θυμό», μια διατύπωση που συνήθως αποδίδεται σε απρόβλεπτες αντιδράσεις του Ιράν και όχι σε στρατιωτικές επιχειρήσεις ενός στενού συμμάχου. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν ο Αμερικανός πρόεδρος υπονοεί ότι το Ισραήλ έδρασε απερίσκεπτα.

«Καμία νέα επίθεση» – Μήνυμα ή προειδοποίηση προς Νετανιάχου;

Σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της ανάρτησής του, ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποίησε κεφαλαία γράμματα για να τονίσει ότι «ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΟΥΝ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ» στο κοίτασμα South Pars, εκτός εάν το Ιράν αποφασίσει να επιτεθεί στο «πολύ αθώο, σε αυτή την περίπτωση, Κατάρ».

Δεν είναι σαφές αν πρόκειται για ήδη συμφωνημένη δέσμευση ή για έμμεση προειδοποίηση προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Η τοποθέτηση αυτή θυμίζει αναφορές ότι ο Τραμπ είχε εκφράσει δυσαρέσκεια για προηγούμενες ισραηλινές επιθέσεις σε ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις νωρίτερα στον πόλεμο.

Διαφορετικοί στόχοι ΗΠΑ και Ισραήλ;

Παρά τις εικασίες, μία μόνο ανάρτηση δεν αρκεί για ασφαλή συμπεράσματα. Ισραηλινοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι οι δύο χώρες παραμένουν πλήρως ευθυγραμμισμένες.

«Είμαστε σε μεγάλο βαθμό ευθυγραμμισμένοι στους περισσότερους ή σε όλους τους στόχους μας σχετικά με το ισλαμικό καθεστώς στο Ιράν, τους Φρουρούς της Επανάστασης, καθώς και τα βαλλιστικά και πυρηνικά τους προγράμματα», δήλωσε ο εκπρόσωπος της ισραηλινής πρεσβείας στο Λονδίνο, Άλεξ Γκάντλερ, στο BBC. «Θέλουμε το ίδιο πράγμα».

Ωστόσο, το Ισραήλ εμφανίζεται πιο σταθερό στην επιδίωξή του για αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, η επίθεση στο South Pars εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αποδυνάμωσης της εξουσίας της Τεχεράνης. «Η παροχή αερίου στους πολίτες διακόπτεται και αυτό θα φέρει πιο κοντά την εξέγερση», δήλωσε αξιωματούχος στον δημοσιογράφο Γιόσι Γεχοσούα της Yedioth Ahronoth.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει κρύψει τη διαχρονική του επιθυμία για ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος, το οποίο θεωρεί, όπως και πολλοί Ισραηλινοί, ότι επιδιώκει την καταστροφή του εβραϊκού κράτους. Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ έχουν επικεντρωθεί κυρίως στην αποδυνάμωση των πυραυλικών και μη επανδρωμένων δυνατοτήτων του Ιράν, καθώς και σε στρατιωτικά πλήγματα κατά μήκος των ακτών του Περσικού Κόλπου.

Αντίθετα, το Ισραήλ έχει δώσει έμφαση σε στοχευμένες δολοφονίες ηγετικών στελεχών και επιθέσεις σε μηχανισμούς ελέγχου του κράτους, συμπεριλαμβανομένων των παραστρατιωτικών μονάδων Basij που είχαν ενεργό ρόλο στην καταστολή διαδηλώσεων νωρίτερα μέσα στο έτος.

Το Ιράν «δεν γνώριζε» – Η θέση Τραμπ

Στην ανάρτησή του, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Κατάρ δεν είχε καμία εμπλοκή ούτε γνώση των επιθέσεων. Ωστόσο, όπως σημείωσε, «δυστυχώς το Ιράν δεν το γνώριζε αυτό» πριν προχωρήσει σε αντίποινα που χαρακτήρισε «αδικαιολόγητα και άδικα».

Η διατύπωση αυτή αφήνει να εννοηθεί ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να έδρασε με εσφαλμένη εκτίμηση, θεωρώντας ότι το Κατάρ συμμετείχε στην επίθεση.

Απειλή για «μαζική καταστροφή» του South Pars

Σε ένα ακόμη σημείο, ο Αμερικανός πρόεδρος επανήλθε σε σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι αν το Ιράν επιτεθεί ξανά στις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ, οι ΗΠΑ «με ή χωρίς τη βοήθεια ή τη συγκατάθεση του Ισραήλ» θα καταστρέψουν ολοκληρωτικά το κοίτασμα South Pars με πρωτοφανή ισχύ.

Η αναφορά στη «συγκατάθεση του Ισραήλ» προκαλεί εντύπωση και εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο αποτελεί μήνυμα προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου για στενότερο συντονισμό στο μέλλον.

Την ίδια στιγμή, με τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να αυξάνονται και χωρίς εμφανή πρόοδο στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ανυπόμονος απέναντι σε έναν πόλεμο που εξελίσσεται πιο σύνθετα από ό,τι είχε εκτιμηθεί.

Η σύγκρουση συνεχίζει να δημιουργεί απρόβλεπτες εξελίξεις για την αμερικανική διοίκηση. Ενώ στο Ισραήλ η στήριξη στον πόλεμο παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι σαφώς πιο περιορισμένη. Η σύγκρουση ενδέχεται να ενισχύσει τη θέση του Μπενιαμίν Νετανιάχου ως πρωθυπουργού, αλλά να έχει πολιτικό κόστος για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Παρά τη στενή στρατιωτική συνεργασία ΗΠΑ και Ισραήλ, αυτή είναι η πρώτη φορά που οι δύο χώρες πολεμούν μαζί σε έναν πόλεμο, ο οποίος αποδεικνύεται πιο περίπλοκος από όσο είχε αρχικά εκτιμήσει ο Ντόναλντ Τραμπ.