25
loading

Για πολλούς ιστορικούς ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα ήταν ουσιαστικά και η πρώτη πράξη του ψυχρού πολέμου ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ. Ήταν η εποχή που ο πλανήτης είχε βγει από τη δίνη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και οι μεγάλες δυνάμεις μοίραζαν τον κόσμο (και κυριότερα την Ευρώπη) σε σφαίρες επιρροής.

Η Ελλάδα είχε βρεθεί στην πλευρά της Δύσης αλλά ο εμφύλιος δεν εξελισσόταν όπως θα ήθελαν ΗΠΑ και Βρετανία η οποία, μάλιστα, τον Φεβρουάριο του 1947 είχε ανακοινώσει πως σταματάει κάθε βοήθεια προς την Ελλάδα αφού δεν μπορεί να επωμιστεί το (οικονομικό) βάρος. Ο Ελληνικός Στρατός δεν μπορούσε να καταβάλει την αντίσταση των δυνάμεων του ΔΣΕ στα βουνά της χώρας.

Ο φόβος της Ουάσιγκτον ήταν πως οι κομμουνιστές τελικά θα κέρδιζαν (έστω και χωρίς ξεκάθαρη στήριξη της Σοβιετικής Ένωσης), η Τουρκία θα απομονωνόταν και θα περνούσε και αυτή στη σφαίρα επιρροής της ΕΣΣΔ, ενώ με αυτή τη κατάσταση να διαμορφώνεται θα ήταν δεδομένη η ενίσχυση των κομμουνιστικών κομμάτων σε Γαλλία και Ιταλία με απρόβλεπτες διαστάσεις για τη δυτική Ευρώπη και στο τέλος ο Στάλιν θα κατάφερνε να «πατήσει πόδι» στη Μεσόγειο.

Η Βρετανία ανήμπορη να κάνει κάτι για να εμποδίσει την εξέλιξη των πραγμάτων  πίεζε αφόρητα τις ΗΠΑ ώστε να αναλάβουν δράση. Και αυτό έγινε τελικά στις 12 Μαρτίου του 1947. Ήταν η ημέρα που άλλαξε την ιστορία της Ελλάδας και ίσως και ολόκληρης της Ευρώπης.

 Το «Δόγμα Τρούμαν»

wknnrtrm2
Ο Χάρι Τρούμαν μιλάει στο αμερικάνικο κογκρέσο

«Εάν η Ελλάς περιπέση εις τον έλεγχον μιας ενόπλου μειοψηφίας το αποτέλεσμα επί της γείτονος Τουρκίας θα είναι άμεσον και σοβαρόν. Σύγχυσις και ανωμαλία θα διαχυθούν εις ολόκληρον την Μέσην Ανατολήν. Ετσι μάλλον η εξαφάνισις της Ελλάδος ως ανεξαρτήτου κράτους θα ασκήση βαθείαν επίδρασιν εφ' όλων των χωρών της Ευρώπης... Αν δεν βοηθήσωμεν την Ελλάδαν και την Τουρκίαν κατά την μοιραίαν ταύτην ώρα το αποτέλεσμα θα είναι βαρυσήμαντον διά την Δύσιν και την Ανατολήν»!

Τα λόγια αυτά ανήκουν στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Χάρι Τρούμαν, ο οποίος μιλώντας στις 12 Μαρτίου 1947 στο αμερικάνικο κογκρέσο, έβγαλε έναν από τους σπουδαιότερους (ιστορικά και πολιτικά) λόγους. Ήταν η ημέρα που εξέφρασε δημόσια το δόγμα του περί αποτροπής του «κομμουνιστικού κινδύνου» στην ανατολική Ευρώπη.

wknnrtrm4

Και στη συνέχεια ο λόγος του γίνεται πιο συγκεκριμένος. «Το ελληνικό Κράτος απειλείται σήμερον υπό της τρομοκρατικής δράσεως χιλιάδων τινών ενόπλων, διευθυνομένων υπό κομμουνιστών, οι οποίοι αψηφούν την εξουσίαν της κυβερνήσεως εις τινά σημεία της χώρας και ιδία κατά μήκος των βορείων συνόρων αυτής... Εν τω μεταξύ η ελληνική κυβέρνησις δεν είναι εις θέσιν να αντιμετωπίση την κατάστασιν. Ο ελληνικός στρατός είναι ολιγάριθμος και πενιχρώς εξοπλισμένος. Χρειάζεται εφόδια και εξοπλισμόν, εάν πρόκειται να αποκατασταθή η εξουσία της Κυβερνήσεως επί του ελληνικού εδάφους. Η Ελλάς πρέπει να τύχη βοηθείας εάν πρόκειται να καταστή εις θέσιν να βοηθήση εαυτήν και να σεβασθή την δημοκρατίαν. Αι Ηνωμέναι Πολιτείαι πρέπει να παράσχουν τη βοήθειαν ταύτην»!

Στην Ελλάδα η εξαγγελία του «Δόγματος Τρούμαν» βρίσκει τη χώρα διχασμένη (όχι ότι αυτό αποτελούσε κάποια έκπληξη εκείνη την περίοδο). Οι εφημερίδες και γενικότερα οι δυνάμεις της δεξιάς υποδέχθηκαν τις εξαγγελίες ως μάννα εξ ουρανού. Όλοι ήλπιζαν στις καλύτερες ημέρες που θα έρθουν.

wknnrtrm6

Αντίθετα για το ΚΚΕ (μέσω του Ριζοσπάστη) και τις δυνάμεις της αριστεράς οι εξαγγελίες του Τρούμαν ήταν ένα απροκάλυπτο κήρυγμα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού που στο τέλος θα οδηγούσαν τη χώρα σε έναν ακόμα πιο σκληρό εμφύλιο.

Τελικά, στις 10 Μαΐου 1947 το Κογκρέσο ενέκρινε το σχέδιό του Τρούμαν και στις 22 Μαΐου έγινε νόμος του αμερικανικού κράτους. Η στρατιωτική και οικονομική βοήθεια που δόθηκε σε Ελλάδα και Τουρκία ανήλθε στα 400 εκατομμύρια δολάρια.

Στις 20 Ιούνη 1947 Ελλάδα και ΗΠΑ υπέγραψαν τη συμφωνία για την υλοποίηση του σχεδίου και εκδόθηκαν συνολικά 26 νομοθετικά διατάγματα προς αυτή την κατεύθυνση τα οποία στην ουσία επικύρωναν την πλήρη κυριαρχία των ΗΠΑ στη χώρα.

wknnrtrm5

Στο άρθρο 8 της συμφωνίας, για παράδειγμα, αναφέρετε χαρακτηριστικά: «Η Ελληνική Κυβέρνησις θέλη προβή εις πάσαν ενέργειαν την οποίαν ήθελε ζητήσει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δια την ασφάλειαν παντός αντικειμένου, υπηρεσίας ή πληροφορίας ληφθείσης εν συνεπεία της Συμφωνίας ταύτης…»

Το «σχέδιο Μάρσαλ»

wknnrtrm8
Χάρι Τρούμαν (δεξιά) και Τζόρτζ Μάρσαλ (αριστερά)

Σε χώρες, όμως, που οι λαοί πεινούσαν και βίωναν την πιο σκληρή μορφή της φτώχειας και της ανέχειας το «Δόγμα Τρούμαν» ήταν κενό γράμμα. Δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί ή τέλος πάντων δεν θα μπορούσε να βρει πρόσφορο έδαφος ώστε να αναπτυχθεί η ιδεολογία που επιδίωκαν οι ΗΠΑ.

Έτσι, αποφασίστηκε να εκπονηθεί ένα σχέδιο το οποίο θα «έτρεχε» σχεδόν παράλληλα και θα είχε ως βασική επιδίωξη τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των λαών που έπρεπε να στρέψουν το βλέμμα τους μακριά από τον «κομμουνιστικό κίνδυνο».

Το σχέδιο αυτό βρέθηκε και είχε και εμπνευστή και «νονό». Ήταν το «σχέδιο Μάρσαλ». Εκπονήθηκε και πήρε το όνομά του από τον τότε αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Τζορτζ Μάρσαλ, στρατηγό με μεγάλες αρετές στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο ίδιος, μάλιστα, ήταν αυτός που παρουσίασε το σχέδιο σε ομιλία του στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, στις 5 Ιουνίου 1947.

wknnrtrm1
Ο στρατηγός Τζορτζ Μάρσαλ, εμπνευστής του ομώνυμου σχεδίου διάσωσης ευρωπαϊκών χωρών.

Με λίγα λόγια το «σχέδιο Μάρσαλ» αποσκοπούσε στην παροχή βοήθειας στις κατεστραμμένες από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο χώρες της Ευρώπης για την ανόρθωσή τους.

Ισλανδία, Νορβηγία, Σουηδία, Βρετανία, Δανία, Ιρλανδία, Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο, Δυτική Γερμανία, Αυστρία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία, Τουρκία και βέβαια η Ελλάδα ήταν οι χώρες που δέχθηκαν να συμμετάσχουν σε αυτό το σχέδιο βοήθειας. Το δυτικό μπλoκ, ως αντίρροπη δύναμη, στο ανατολικό μπλοκ, είχε πλέον γεννηθεί.

Κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια τι ποσά δόθηκαν εκείνη την εποχή στην Ελλάδα. Έχουν γραφτεί από ποσά που μάλλον είναι μικρά μέχρι κάποια που είναι… αστρονομικά. Το πιθανότερο είναι πως το ποσό που έλαβε η χώρα από το 1948 έως το 1952 πρέπει να κυμάνθηκε κοντά στα 2 δισ. δολάρια (περίπου τα 700- 800 εκατ. δολάρια προήλθαν από το σχέδιο Μάρσαλ) και σε αυτό συμπεριλαμβανόταν και η στρατιωτική βοήθεια.

wknnrtrm3

Πριν από περίπου 11 χρόνια, ο 80χρονος τότε Τζέιμς Γουόρεν που στις αρχές της δεκαετίας του '50 ήταν ηγετικό στέλεχος της αμερικανικής οικονομικής αποστολής που υλοποίησε το σχέδιο Μάρσαλ στην Ελλάδα, είχε δώσει συνέντευξη στην εφημερίδα «Καθημερινή» όπου μεταξύ άλλων είχε τονίσει: «Η Ελλάδα βγήκε από τον πόλεμο κατεστραμμένη. Το 1948 χρειαζόταν εισαγωγές αξίας 480 εκατομμυρίων δολαρίων για τροφή, καύσιμα και τις βασικές λειτουργίες της οικονομίας, αλλά είχε τη δυνατότητα απορρόφησης μόλις 150 εκατομμυρίων. Τα τραπεζικά αποθέματα ήταν σχεδόν ανύπαρκτα. Οι άνθρωποι έδιναν μάχη να επιβιώσουν» και συνέχισε αναφερόμενος στον τρόπο διαχείρισης της κρίσης από τους Έλληνες πολιτικούς: «Ήταν σαν να χορεύουν στο κατάστρωμα ενός βυθιζόμενου πλοίου. Εθελοτυφλούσαν και απέφευγαν τη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων. Εδειχναν να μην ξέρουν τι να κάνουν. Και φυσικά υπήρχε διαφθορά και εκμετάλλευση των απλών ανθρώπων»!

wknnrtrm7

Σύμφωνα με τον Τζέιμς Γουόρεν «ήταν μια μικρή ομάδα Ελλήνων πατριωτών -και δεν χρησιμοποιώ τη λέξη τυχαία- που τόλμησαν να κάνουν βήματα που θα απέτρεπαν την καταστροφή της χώρας τους, η οποία κινδύνευε να εξελιχθεί σε Αλβανία ή Βουλγαρία. Η επιτυχία ήταν ότι έφεραν τους Αμερικανούς, όχι απλά ως συμβούλους, αλλά ως ελεγκτές και υπεύθυνους των αποφάσεων. Για τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα έπρεπε να καταπιεί την περηφάνια της και να αποδεχθεί ευρείες παρεμβάσεις. Αυτό ήταν το πνεύμα της συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών».

ΚΑΝΤΕ LIKE ΤΟ NEWSBEAST.GR

25
σχόλια
  1. avatar Tα 9μερα

    Ο Τάκης Λαζαρίδης (μέλος του ΚΚΕ όπου εξορίστηκε για την δράση του) έστειλε μια επιστολή το 2003 στον Μίκη Θεοδωράκη για την επετειακή του συναυλία στην Μακρόνησο που την έκανε για να τιμήσει τους συντρόφους που ήταν κρατούμενοι. Του έγραφε:

    \"Μίκη, αντί να θρηνούμε για τις αγριότητες του εμφυλίου και να επιδιώκουμε \"ρεβάνς\", θα πρέπει να κρύψουμε το πρόσωπο από ντροπή και να κλάψουμε πικρά για το αδικοχυμένο αίμα των δικών μας αλλά και των αδελφών μας της άλλης πλευράς. Κι όμως, θα μπορούσες Μίκη να οργανώσεις μια πραγματικά εθνική γιορτή στην Μακρόνησο. Μία γιορτή εθνικής συναδέλφωσης και συμφιλίωσης. Όπου θα καλούσες να παραστούν όλοι. Και οι δικοί μας αλλά και οι \"άλλοι\". Οι συγγενείς της Ε. Γκατζογιάννη και του Χ. Λαδά. Τα αδέλφια και τα παιδιά όχι μόνο των δικών μας μαχητών αλλά και των χιλιάδων ανδρών και αξιωματικών του ελληνικού στρατού που έπεσαν στον Γράμμο και στο Βίτσι για να παραμείνει η χώρα μας ελεύθερη και δημοκρατική. Σ\' αυτή την γιορτή θα τραγουδούσαμε και θα κλαίγαμε μαζί, θα ταξιδεύαμε σ\' έναν κόσμο αγάπης και αδελφοσύνης με τα φτερά της υπέροχης μουσικής σου. Κι όρκο βαρύ θα παίρναμε ότι ποτέ πια δεν θα σηκώναμε όπλα εναντίον αλλήλων. Σ\' αυτή την γιορτή θα μπορούσες να υψωθείς σε εθνική μορφή, σε πανελλήνιο σύμβολο ενότητας και συμφιλίωσης. Δεν το έπραξες. Προτίμησες να περιχαρακωθείς στο ιδεολογικό και πολιτικό γκέτο της χρεωκοπημένης αριστεράς, αυτής που τόσες συμφορές προκάλεσε στον τόπο με την ανεύθυνη και τυχοδιωκτική πολιτική της\"

  2. avatar criskalts

    Τάκης Λαζαρίδης: «Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι»

  3. avatar Μστ

    Από τη μία πλευρά ήταν οι Αμερικάνοι, οι Βρετανοί, η κυβέρνηση που είχε λιποτακτήσει όταν μπήκαν οι Γερμανοί στη χώρα και οι δοσίλογοι ταγματασφαλίτες της κατοχής...ενώ από την άλλη πλευρά ήταν αυτοί που αγωνίστηκαν (ΕΑΜ-ΕΛΑΣ) για την ελευθερία της πατρίδας στα χρόνια της κατοχής (χωρίς την στήριξη της ΕΣΣΔ)...αλλά μη χαίρεστε φασισταριά που κερδίσατε στον εμφύλιο...άμα δεν ήταν το ΚΚΕ, ο ΕΛΑΣ της επαρχίας θα είχε μπει μέσα στην Αθήνα στα δεκεμβριανά και θα σας είχε αποτελειώσει.!!!

    1. avatar Ζαρρας

      Σε τσούζει ακόμα ε? Συνήθως βάζουμε ξυδακι η αγοραζόυμε ένα κάδρο του Τσακαλωτου του ορθοδοξου

    2. avatar Μετα απο ολα οσα εχουν συμβει καιγνωριζουν ολοι

      Μετα απο ολες τι προσφατες εξελιξεις της συγχρονης πολιτικης σκηνης, μετα την \" κυβερνηση του βουνου \" του δεκαπενταμελους που καθοριζει τη δικη μου τη δικη σου ζωη οπως και οσων παραμενουν στην ελλαδα, αληθεια τα πιστευεις ολα αυτα που γραφεις???υ.γ. δεν ειναι ειρωνικο το σχολιο μου ουτε θελω να θιξω τις ιδεολογιες κανενος απλα τετοια σχολια μου προκαλουν απορια.....

    3. avatar criskalts

      χωρίς την στήριξη της ΕΣΣΔ...

  4. avatar laras

    αυτο που λεω και σκεφτομαι ολα τα χρονια και θεωρω και το ποιο σωστο,δεν μας εφταιξε ποτε κανενας πολιτικος ,βρισκουν και τα κανουν οταν εχεις να κανεις με ενα λαο χωρισμενο σε δεξιους,αριστερους,αναρχικους και ολες αυτες τις μ..... που παιζουν ακομα και σημερα αντι να ειμαστε ολοι μαζι με ενα κοινο εχθρο και να προσπαθησουμε να κανουμε τις ζωες ΟΛΩΝ μας καλυτερες σκοτωνομαστε για το ΤΙΠΟΤΑ κυριολεκτικα,ακομα και σημερα ακομη και σε αυτο το αρθρο δες τι αντιπαραθεση παιζει , φασισταρια οι μεν αριστεροαπλυτοι συριζοτρολλ οι δε και οι αναρχικοι παντα να φυτρωνουν απο το πουθενα και την επομενη μερα ξανα ολοι μαζι θα δουλευουμε,θα πληρωνουμε και θα μας κοροιδευουν στα ισια αλλα μας φταιει ο γειτονας που εχει αλλη αντιληψη και πρεπει να τον φαμε ζωντανο δυστυχως για μενα γι αυτο δεν προκειται να αλλαξει ΠΟΤΕ κατι γιατι δεν ειμαστε αδερφια και δεν θα γινουμε ποτε η μαζα δεν ελεγχεται η διαχωρισμενη μαζα ομως την παιζεις μπαλα οπως θες,αν ξυπνησετε καποτε ξυπνηστε με και μενα.....

  5. avatar γιωργος 17

    ποτε γραφτηκε αυτο ειπατε ? το 1947? το 1957? το 1967? το 1977? το 1987? το 1997 ? το 2009? το2017? χτες? \" Ήταν σαν να χορεύουν στο κατάστρωμα ενός βυθιζόμενου πλοίου. Εθελοτυφλούσαν και απέφευγαν τη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων. Εδειχναν να μην ξέρουν τι να κάνουν. Και φυσικά υπήρχε διαφθορά και εκμετάλλευση των απλών ανθρώπων\"! Μα και το 1827 καπως ετσι δεν ηταν? Αρα η στραβος ειναι ο γυαλος η στραβα αρμενιζουμε για 200 χρονια!! Ασφαλως υπηρξαν και πολιτικοι, με λαθη, αλλα χωρις να κοιταξουν το προσωπικο τους συμφερον. Εμεναν στο νοικι, και δεν ζητουσαν για αυτο επιδομα!

  6. avatar Social Distortion

    Αρχηγέ, δεν χρειάζονται τα αποσπάσματα.
    Η Ιστορία έχει γράψει για τους απάτριδες προδότες
    Το πρόβλημα είναι οτι φόρεσαν προβιά και με πρόσχημα το σκίσιμο τον μνημονίων, κυβερνούν.

  7. avatar Stateless

    \"Ευτυχώς που δεν κερδίσαμε το πόλεμο\" είχε πει κάποτε ο Λεωνίδας Κύρκος.
    Συμφωνώ απόλυτα.
    Ευτυχώς που δεν τον κέρδισαν.

  8. avatar Στέλιος28

    Μια ζωή τα ίδια ...:

    «Ήταν σαν να χορεύουν στο κατάστρωμα ενός βυθιζόμενου πλοίου. Εθελοτυφλούσαν και απέφευγαν τη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων. Εδειχναν να μην ξέρουν τι να κάνουν. Και φυσικά υπήρχε διαφθορά και εκμετάλλευση των απλών ανθρώπων»!

  9. avatar εργατοαγροτικές μάζες των καταπιεζωμένων λαών Μακεδονίας και Θράκης !!

    http://www.knossopolis.com/images/2012/12/Rizospastis-11.12.1924-thumb02.jpg

    1. avatar ΒΟΗΘΕΙΑ-ΒΟΗΘΕΙΑ!

      ΣΤΑΛΙΝΙΚΟΣ ΦΑΣΙΣΤΑΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΕΔΩ ΚΑΙ ΚΑΝΕΙ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΚΟΚΚΙΝΗ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ!

  10. avatar Πρόσχημα!

    http://www.knossopolis.com/images/2012/12/Rizospastis-11.12.1924-thumb01.jpg

  11. avatar Σύμφωνο!

    http://www.knossopolis.com/images/pdf/DIS-294.pdf

  12. avatar Αποκατάσταση!

    http://www.knossopolis.com/images/2012/09/rizospastis-07.10.1918-thumb.jpg

  13. avatar Αδέρφια!

    http://www.knossopolis.com/images/2013/01/ypodoulomenoumakedonia02.jpg

  14. avatar Δικαίωμα να καθορίζουν μόνοι τους την τύχη τους!

    http://2.bp.blogspot.com/_C-vTIt2xKbk/SXpF7VHUy5I/AAAAAAAAAJ0/OwinGnT1Ilg/s1600-h/5--12-11-1933_%28page1%29.jpg

  15. avatar Ανεξάρτητοι!

    http://3.bp.blogspot.com/_C-vTIt2xKbk/SXpGALIyLrI/AAAAAAAAAJ8/h7lGG0hluec/s1600-h/4--03-08-1932_%28page1%29.jpg

  16. avatar Ο φόβος της Ουάσιγκτον ήταν πως οι κομμουνιστές τελικά θα κέρδιζαν (έστω και χωρίς ξεκάθαρη στήριξη της Σ. Ένωσης)!!

    https://1.bp.blogspot.com/-eXcliwKOfNc/Wk5OIc1rexI/AAAAAAABIUs/qGeh4WJsk48csq0M_uv0knNmbDAn3KosACLcBGAs/s1600/Untitled-5.jpg

  17. avatar Ριζοσπάστης!

    https://2.bp.blogspot.com/-RNXuNJQkm0o/Wk5OHt-etaI/AAAAAAABIUo/KQM8ritfPY07v8kj18y3ZEgdbW6yrd-9ACLcBGAs/s1600/Untitled-2.jpg

  18. avatar Ριζοσπάστης!

    https://4.bp.blogspot.com/-kuXqxgLPVpI/Wk5OHUcXY4I/AAAAAAABIUk/SLwTI0X3U_UxO3FoJeztgICBI7Ehw2U2wCLcBGAs/s1600/Untitled-1.jpg

  19. avatar Φιλαράκια οι Τσάμηδες!

    http://www.pare-dose.net/blog/images/2010/03/3544/EAM-Tsamides.jpg

  20. avatar Ενιαία και ανεξάρτητη!

    http://3.bp.blogspot.com/-tI4YWoqfN7k/T9qpea0Ro3I/AAAAAAAAAQ0/_hoaSdEd2Q8/s1600/%CE%9A%CE%9F%CE%9C%CE%9C%CE%9F%CE%A5%CE%9D%CE%99%CE%A3%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%97+%CE%95%CE%A0%CE%99%CE%98%CE%95%CE%A9%CE%A1%CE%97%CE%A3%CE%97+%CE%91%CE%9D%CE%95%CE%9E%CE%91%CE%A1%CE%A4.+%CE%9C%CE%91%CE%9A%CE%95%CE%94%CE%9F%CE%9D%CE%99%CE%91.jpg

Παρακαλούμε περιμένετε ...