Ένα πολυετές «φλερτ» της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς προς την ελληνική ναυτιλία, που αποτελεί την κορυφαία ναυτική δύναμη στην υφήλιο, φαίνεται ότι αρχίζει να ευοδώνεται.
Η παράλληλη, με το NYSE, εισαγωγή της Safe Bulkers στο Euronext Athens αποτελεί ορόσημο για την ελληνική κεφαλαιαγορά. Γίνεται πράξη η εδώ και χρόνια αναμενόμενη εισαγωγή μετοχών, πέραν των ομολόγων, της ποντοπόρου ναυτιλίας στο ελληνικό χρηματιστήριο.
Η είσοδος των μετοχών της πρώτης ναυτιλιακής εταιρείας Safe Bulkers εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την περαιτέρω εξωστρέφεια του Χρηματιστηρίου Αθηνών, ανοίγοντας τον δρόμο ώστε να ακολουθήσουν και άλλοι «πρωταθλητές» της ναυτιλίας.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Euronext, Στεφάν Μπουζνά, δηλώνει ότι βρίσκεται σε επαφές με ελληνικούς ναυτιλιακούς ομίλους για εισαγωγή στο Χ.Α.
Πριν από μερικές εβδομάδες, μάλιστα, είχε εμφανιστεί βέβαιος ότι οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες θα αρχίσουν να εισάγουν τις μετοχές τους στο «σπίτι» τους, δηλαδή στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Στελέχη της αγοράς σημειώνουν ότι, αν το ελληνικό χρηματιστήριο δεν είχε αναβαθμιστεί και κυρίως αν δεν είχε συνδεθεί με το Euronext, δεν θα υπήρχε είσοδος ναυτιλιακής εταιρείας στην ελληνική αγορά.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τουλάχιστον πέντε ναυτιλιακές συζητούν με το Euronext το ενδεχόμενο να εισαγάγουν τις μετοχές τους στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Οι ομολογιακές εκδόσεις που άνοιξαν τον δρόμο
Μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες ελληνικών συμφερόντων είχαν αρχίσει τα προηγούμενα χρόνια να προσεγγίζουν την ελληνική αγορά μέσω σημαντικών ομολογιακών εκδόσεων.
Η Costamare, συμφερόντων Κωστή Κωνσταντακόπουλου, ήταν η πρώτη εταιρεία του ελληνικού εφοπλισμού που εισήγαγε ομόλογο στο Χρηματιστήριο Αθηνών, αντλώντας 100 εκατ. ευρώ τον Μάιο του 2021.
Ακολούθησε η CPLP Shipping, συμφερόντων Βαγγέλη Μαρινάκη, η οποία εισήγαγε επίσης ομόλογο μέσω της ελληνικής κεφαλαιαγοράς, αντλώντας 150 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2021, ενώ προχώρησε και σε δεύτερη έκδοση ομολόγου ύψους 100 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο του 2022.
Τον Φεβρουάριο του 2022 είχε εκδοθεί και το ομόλογο των 100 εκατ. ευρώ από τη Safe Bulkers, συμφερόντων Π. Χατζηιωάννου.
Οι προσπάθειες τριών δεκαετιών
Παρά τις προσπάθειες που είχαν καταβάλει οι διοικήσεις της κεφαλαιαγοράς τα τελευταία σχεδόν 30 χρόνια, ακόμη και με προσαρμογές στο θεσμικό πλαίσιο, οι Έλληνες εφοπλιστές δεν είχαν προχωρήσει σε εισαγωγή των εταιρειών τους στην εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά.
Ήδη από το 1998, ο αείμνηστος Θεόδωρος Καρατζάς, τότε διοικητής της Εθνικής Τράπεζας, με την υποστήριξη της τότε κυβέρνησης, είχε εκπονήσει σχέδιο για την είσοδο της ποντοπόρου ναυτιλίας στο ελληνικό χρηματιστήριο. Την περίοδο εκείνη, πολλοί εκτιμούσαν ότι οι εφοπλιστές θα «κατέπλεαν» στη Σοφοκλέους, χωρίς όμως να υπάρξει τελικά αποτέλεσμα.
Το 2008 έγινε νέα απόπειρα από τον τότε πρόεδρο του Χρηματιστηρίου Αθηνών, Σπύρο Καπράλο, σε συνεργασία με τον τότε υπουργό Ναυτιλίας Γ. Βουλγαράκη. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προχώρησε τότε σε αλλαγές στον κανονισμό του Χρηματιστηρίου, με στόχο να επιτευχθεί έστω δευτερογενής εισαγωγή μετοχών ναυτιλιακών εταιρειών στην ελληνική αγορά. Ωστόσο, ούτε εκείνη η προσπάθεια απέδωσε.
Το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις εισηγμένες στο Χ.Α. θεωρούνταν παραδοσιακά από τους Έλληνες πλοιοκτήτες πιο γραφειοκρατικό και λιγότερο ευέλικτο σε σχέση με το αγγλοσαξονικό δίκαιο.
Πέρα από τις ατέλειες του θεσμικού πλαισίου, υπήρχε και το ζήτημα του μεγέθους της ελληνικής αγοράς. Το Χρηματιστήριο Αθηνών θεωρούνταν ρηχό σε σύγκριση με τα μεγάλα διεθνή χρηματιστήρια και δύσκολα μπορούσε να υποστηρίξει μεγάλες αυξήσεις κεφαλαίου, στις οποίες θα μπορούσαν να προχωρήσουν ναυτιλιακές εταιρείες λόγω των μεγεθών τους.
Εμπόδιο φαίνεται ότι αποτέλεσε και η έλλειψη επενδυτικής κουλτούρας, όπως είχε υπαινιχθεί ο αείμνηστος καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος, δηλώνοντας: «Πρέπει να το σκεφθούμε καλά (για είσοδο της ποντοπόρου ναυτιλίας στο Χ.Α) γιατί υπάρχει ο κίνδυνος σε μία ενδεχομένη μεγάλη πτώση ο κόσμος που μας εμπιστεύθηκε τα χρήματά του, να μας κατηγορεί ότι του φάγαμε τα λεφτά.»
Οι ελληνικές ναυτιλιακές στις διεθνείς αγορές
Σήμερα, οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες είναι εισηγμένες κυρίως σε διεθνείς αγορές, όπως το NYSE, το NASDAQ και το χρηματιστήριο του Όσλο, γεγονός που αναδεικνύει τον διεθνή χαρακτήρα του κλάδου αλλά και το βάθος των συγκεκριμένων αγορών.
Περίπου 32 ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες είναι εισηγμένες στις Ηνωμένες Πολιτείες, με συνολική χρηματιστηριακή αξία που προσεγγίζει τα 16 δισ. δολάρια, ενώ μικρότερος αριθμός δραστηριοποιείται στο χρηματιστήριο του Όσλο, με συνολική αξία περίπου 3,5 δισ. δολάρια.
Οι μεγαλύτερες εισηγμένες ναυτιλιακές ελληνικών συμφερόντων στο αμερικανικό χρηματιστήριο είναι οι Star Bulk Carriers του Πέτρου Παππά, Costamare του Κωστή Κωνσταντακόπουλου, Danaos Corporation του Γ. Κούστα, Navios Maritime Partners της Αγγελικής Φράγκου, Global Ship Lease του Γ. Γιουρούκου, Dorian LPG του Γ. Χατζηπατέρα, Safe Bulkers του Π. Χατζηιωάννου, Diana Shipping της οικογένειας Παληού, Capital Product Partners του Ε. Μαρινάκη, GasLog Partners του Πήτερ Λιβανού, Tsakos Energy Navigation του Ν. Τσάκου, Seanergy Maritime Holdings του Σταμάτη Τσαντάνη, Castor Maritime του Π. Παναγιωτίδη, Euroseas της οικογένειας Πίττα, Dynagas LNG Partners του Γ. Προκοπίου, Eurodry του Αριστείδη Πίττα, StealthGas του Χάρη Βαφειά, Navios Maritime Holdings της Αγγελικής Φράγκου, Imperial Petroleum του Χάρη Βαφειά, Globus Maritime Limited της οικογένειας Φειδάκη, Top Ships του Ε. Πιστιόλη, Pyxis Tankers του Βαλέντιου Βαλεντή, OceanPal της Σεμίραμις Παληού και Performance Shipping της οικογένειας Παληού.
