Σε ύφος road movie, το ντοκιμαντέρ «Ιερά Οδός, 21 χλμ.» ξεδιπλώνει μια προσωπική ματιά της σκηνοθέτιδας πάνω στη σύγχρονη Ιερά Οδό, καθώς την ακολουθούμε σ’ ένα οδοιπορικό από τον Κεραμεικό έως την Ελευσίνα.
Για τους αρχαίους Μύστες, η διαδρομή αυτή ήταν μια πορεία τελετουργίας και μύησης που κορυφωνόταν στην αποκαλυπτική εμπειρία των Ελευσινίων Μυστηρίων. Σήμερα είναι ένας αδιάφορος αυτοκινητόδρομος, τον οποίο όλοι προσπερνάμε, αλλά σπάνια τον «βλέπουμε». Άραγε υπάρχει ακόμη κάτι «Ιερό» εκτός από το όνομά του;
Η απάντηση αντανακλάται μέσα από τις σύντομες εξομολογήσεις των ανθρώπων που βιώνουν καθημερινά το δρόμο. Έμποροι, μικροπωλητές, οδηγοί νταλίκας, καλλιτέχνες, αρχαιολόγοι, επιστήμονες, ερευνητές, αγρότες, άνθρωποι όλων των ηλικιών, φύλων και κοινωνικών στρωμάτων συνθέτουν ένα μωσαϊκό μέσα στο οποίο όλοι, παρά τις διαφορές τους, μοιάζει να αναζητούν κάτι κοινό: μια εσωτερική ανάγκη για ισορροπία, θέση και νόημα σ’ ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο. Την ίδια ανάγκη που συνειδητοποιεί στην πορεία της και η σκηνοθέτιδα ανακαλώντας βιώματα από την προσωπική της μνήμη.
Παρά το αντιφατικό και κατακερματισμένο τοπίο του δρόμου, ο οποίος μετασχηματίστηκε από την Ιερά Οδό της αρχαιότητας σε Εθνική Οδό – μέχρι την δεκαετία του ’60 – και τελικά σε μια αστική οδό σήμερα, η διαδρομή επιμένει να φωτίζει τις πανανθρώπινες αγωνίες, κοινές και αναλλοίωτες στον χρόνο, τις οποίες στην πορεία τους οι διάφοροι πολιτισμοί φαίνεται να έχουν ξεχάσει.
Δυο λόγια για την ταινία από τη σκηνοθέτιδα
«Η Ιερά Οδός δεν είναι απλώς ένας δρόμος. Ήταν µία έννοια, ένας κόσμος αξιών και αυτά τα στοιχεία αναζητώντας ξεκίνησα την διαδρομή που κατέληξε να γίνει η πρώτη µου μεγάλου μήκους ταινία. Αν και η αρχική µου πρόθεση ήταν διαποτισµένη µε µία επικριτική διάθεση για την εγκατάλειψη της ιστορικής διάστασης του δρόμου, πολύ γρήγορα η ίδια η απουσία της παρακίνησε το ενδιαφέρον µου.
Ο δρόμος που ένωνε κάποτε την πόλη µε το ιερό και το μυστήριο, σήμερα έχει καταστεί ένα πεδίο σιωπής. Στις άκρες του σύγχρονου αυτοκινητόδρομου, οι αντανακλάσεις του παρελθόντος – κρυµµένες κάτω από ξεθωριασμένες προσόψεις, µάντρες, βιομηχανικά κτίρια και αρχαιολογικά ευρήματα σε σταθμούς του Μετρό – αποκαλύπτουν σταδιακά µια αόρατη ένταση που συντηρεί η Ιερά Οδός ακόμη και σήμερα. Οι άνθρωποι που τη βιώνουν καθημερινά, στην πλειοψηφία τους, ελάχιστα γνωρίζουν για το παρελθόν της. Δεν μιλούν τόσο για το δρόμο όσο για μια δική τους πνευματική αναζήτηση. Για την ανάγκη νοήματος μέσα σε έναν κόσμο που μοιάζει να έχει χάσει τα σημεία αναφοράς του και αδυνατούν να διαχειριστούν. Την ίδια ίσως ανάγκη που παρακινεί κι εμένα να περπατήσω στον δρόμο και, αναζητώντας τη σημερινή του ταυτότητα, τελικά να επαναπροσδιορίσω τη δική μου.
Καθ’ όλη την πορεία η Ιερά Οδός μετατρέπεται σε έναν άξονα ερωτήματος. Ανάμεσα στην αγωνία της επιβίωσης και τη σιωπηλή αναμονή του «τί μέλλει γενέσθαι», αναδύεται το διαχρονικό ζήτημα της ταυτότητας, ατομικής και συλλογικής, – ποιος είμαι και τί µε ορίζει σ’ έναν τόπο και σε μια εποχή που μεταβάλλονται ραγδαία».
Συντελεστές
Σενάριο/ Σκηνοθεσία: Νικολέτα Παράσχη
Διεύθυνση φωτογραφίας: Θωμάς Γκίνης
Μοντάζ: Γιώργος Ζαφείρης
Ήχος: Αντώνης Βασιλάκος
Αφήγηση: Νικολέτα Παράσχη
Μουσική: Σπύρος Αραβοσιτάς
Μετάφραση: Μάνος Πανταλός
Ελλάδα: 2026, Έγχρωμο
Διάρκεια: 73 λεπτά
Προβολές
14-20 Μαΐου:
Ταινιοθήκη της Ελλάδος
(Μεγ. Αλεξάνδρου 136, Αθήνα)
14-20 Μαΐου:
Ολύμπιον, αίθουσα «Παύλος Ζάννας»
(Πλ. Αριστοτέλους 10, Θεσσαλονίκη)
10 ΜαΪου: Κινηματοθέατρο Ρένα Βλαχοπούλου (Αιγάλεω):
Ειδική προβολή. Θα προηγηθεί ξενάγηση στα αρχαία ευρήματα της Ιεράς Οδού στο Σταθμό του Μετρό Αιγάλεω, σε συνεργασία με το Δήμο Αιγάλεω και την Εφορία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής.
Το πρόγραμμα προβολών του ντοκιμαντέρ θα πλαισιώσουν και άλλες δράσεις (ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού της Αφροδίτης και συζητήσεις με ξεχωριστούς προσκεκλημένους που θα πλαισιώσουν συγκεκριμένες προβολές, όπως ο σκηνοθέτης κος Φίλιππος Κουτσαφτής, ο καθηγητής Ιστορίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου κος Δημήτρης Παναγιωτόπουλος και η Επίτιμη Προϊσταμένη του Τμήματος Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων και Μουσείων της ΕΦ.Α.Δ.Α., κα Καλλιόπη Παπαγγελή.
Φεστιβάλ και Διακρίσεις
Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θες/κης 2023: Agora Docs in Progress – Βραβείο ΕΚΚ
Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θες/κης 2026: Επίσημη συμμετοχή στο τμήμα Ανοιχτοί Ορίζοντες
