Το κάστινγκ του Κρίστοφερ Νόλαν για την «Οδύσσεια» έχει ξεσηκώσει αντιδράσεις, με αρκετούς να πιστεύουν ότι διάλεξε τη Λουπίτα Νιόνγκο να ενσαρκώσει την Ωραία Ελένη ή τον τρανς ηθοποιό Έλιοτ Πέιτζ τον Αχιλλέα, ώστε η ταινία να πάρει μέρος στα Όσκαρ. Και εν μέρει μπορεί να έχουν δίκιο.
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες που ψηφίστηκαν το 2024, προκειμένου ένα κινηματογραφικό έργο να διεκδικήσει το χρυσό αγαλματίδιο, επιβάλλεται μεταξύ άλλων η παραγωγή του να περιλαμβάνει εργαζόμενους που ανήκουν σε μειονότητες.
Ωστόσο, διαφέρει ο ρόλος που θα διαδραματίσουν στην ταινία. Σύμφωνα με το Variety, μια ταινία επιβάλλεται να πληροί δύο από τα παρακάτω κριτήρια, μαζί με τις υποκατηγορίες τους, ώστε να διεκδικήσει το Όσκαρ:
Κριτήριο Α: Οπτική απεικόνιση, θέματα και αφηγήσεις
– Τουλάχιστον ένας από τους πρωταγωνιστές ή τους σημαντικούς δευτερεύοντες ηθοποιούς προέρχεται από μια υποεκπροσωπούμενη φυλετική ή εθνοτική ομάδα.
– Τουλάχιστον το 30% όλων των ηθοποιών που ερμηνεύουν δευτερεύοντες και μικρότερους ρόλους προέρχονται από τουλάχιστον δύο υποεκπροσωπούμενες ομάδες.
– Η κύρια πλοκή, το θέμα ή η αφήγηση της ταινίας επικεντρώνεται σε μια υποεκπροσωπούμενη ομάδα.
Κριτήριο Β: Δημιουργική ηγεσία και ομάδα έργου
– Τουλάχιστον δύο από τις παρακάτω θέσεις επιβάλλεται να απασχολούν εργαζόμενους από μειονότητες: διευθυντής κάστινγκ, διευθυντής φωτογραφίας, συνθέτης, σχεδιαστής κοστουμιών, σκηνοθέτης, μοντέρ, κομμωτής, μακιγιέρ, παραγωγός, σκηνογράφος, υπεύθυνος ήχου, υπεύθυνος οπτικών εφέ, σεναριογράφος.
– Τουλάχιστον έξι θέσεις του βασικού κινηματογραφικού συνεργείου (εξαιρουμένων των βοηθών παραγωγής) οφείλουν να περιλαμβάνουν άτομα που ανήκουν σε υποεκπροσωπούμενη φυλετική ή εθνοτική ομάδα. Οι θέσεις αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τον πρώτο βοηθό σκηνοθέτη, τον υπεύθυνο φωτισμού, τον υπεύθυνο σεναρίου κ.λπ.
– Τουλάχιστον το 30% του συνεργείου της ταινίας προέρχεται από μια υποεκπροσωπούμενη ομάδα.
Κριτήριο Γ: Πρόσβαση στον κλάδο και ευκαιρίες
– Η εταιρεία διανομής ή χρηματοδότησης της ταινίας έχει χρηματοδοτήσει προγράμματα μαθητείας ή πρακτικής άσκησης για άτομα που ανήκουν σε υποεκπροσωπούμενες ομάδες.
– Η εταιρεία παραγωγής, διανομής ή/και χρηματοδότησης της ταινίας προσφέρει ευκαιρίες κατάρτισης ή/και εργασίας για την ανάπτυξη δεξιοτήτων σε τομείς πίσω από τις κάμερες σε άτομα που ανήκουν σε υποεκπροσωπούμενες ομάδες.
Κριτήριο Δ: Στελέχη
Το στούντιο ή/και η κινηματογραφική εταιρεία διαθέτει αρκετά ανώτατα στελέχη από υποεκπροσωπούμενες ομάδες (πρέπει να περιλαμβάνονται άτομα από υποεκπροσωπούμενες φυλετικές ή εθνοτικές ομάδες) στις ομάδες μάρκετινγκ, δημοσίων σχέσεων ή/και διανομής.
Στις εν λόγω υποεκπροσωπούμενες ομάδες περιλαμβάνονται:
- Γυναίκες
- Φυλετική ή εθνοτική ομάδα
- Λεσβίες, ομοφυλόφιλοι, αμφιφυλόφιλοι, τρανσέξουαλ, queer και άλλοι
- Άτομα με γνωστικές ή σωματικές αναπηρίες, ή που είναι κωφοί ή βαρήκοοι
Το δημοσίευμα τονίζει ότι οι παραπάνω κανονισμοί εφαρμόζονται από όλες τις ταινίες που συμμετέχουν στα Όσκαρ από το 2024 μέχρι και σήμερα. Εντούτοις, αυτό δεν γίνεται πάντα αισθητό.
Παραδείγματος χάριν, στο Όπενχάιμερ οι μειονότητες ήταν πίσω από τις κάμερες και δεδομένου ότι η προσοχή στρέφεται πάντα στους πρωταγωνιστές, πολλοί θεώρησαν ότι ο Νόλαν δεν τήρησε τους κανόνες της Ακαδημίας.
Γιατί ψηφίστηκαν αυτοί οι κανόνες;
Η επίσημη θέση των Όσκαρ αναφέρει για τους κανόνες που αφορούν τη συμπερίληψη:
«Η Ακαδημία εφαρμόζει τα Πρότυπα Εκπροσώπησης και Ένταξης με σκοπό να ενθαρρύνει την ισότιμη εκπροσώπηση τόσο εντός όσο και εκτός οθόνης και να αντικατοπτρίζει καλύτερα τον πολυπολιτισμικό παγκόσμιο πληθυσμό των φίλων του κινηματογράφου. Αυτοί οι κανόνες, που ανακοινώθηκαν για πρώτη φορά το 2020 στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας “Academy Aperture 2025”, κατέστησαν υποχρεωτικοί για την υποψηφιότητα στην κατηγορία “Καλύτερη Ταινία” ξεκινώντας από την 96η τελετή των Όσκαρ το 2024».
