Η πολιτική αλλαγή στην Ουγγαρία φαίνεται πως προκαλεί έντονες αναταράξεις στον στενό κύκλο του Βίκτορ Όρμπαν, με επιχειρηματίες, τραπεζίτες και πρόσωπα που συνδέθηκαν για χρόνια με το καθεστώς του να επαναπροσδιορίζουν τη στάση τους.
Κάποιοι μεταφέρουν κεφάλαια και οικογένειες στο εξωτερικό, άλλοι αναζητούν δίαυλο επικοινωνίας με τη νέα κυβέρνηση και αρκετοί προσπαθούν να αποστασιοποιηθούν από το σύστημα που κυριάρχησε στη χώρα επί σειρά ετών.
Ο Πέτερ Μαγιάρ, που αναδείχθηκε νέος πρωθυπουργός, έχει ξεκαθαρίσει ότι προτίθεται να ανοίξει φακέλους που αφορούν κρατικούς αξιωματούχους και επιχειρηματίες οι οποίοι φέρονται να επωφελήθηκαν από το λεγόμενο «σύστημα εθνικής συνεργασίας», το οποίο -όπως καταγγέλλει- δημιουργήθηκε για να επιβραβεύει όσους βρίσκονταν κοντά στον Βίκτορ Όρμπαν.
«Αρκετές οικογένειες ολιγαρχών έχουν ήδη φύγει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μαγιάρ την Κυριακή, κάνοντας αναφορά τόσο στον γαμπρό του Όρμπαν όσο και στον γιο ενός εκ των στενότερων οικονομικών συνεργατών του. Όπως πρόσθεσε, άλλες «οικογένειες ολιγαρχών έχουν ήδη αποσύρει τα παιδιά τους από τα σχολεία και οργανώνουν προσωπικό ασφαλείας για την αναχώρησή τους».
Ο νέος πρωθυπουργός ισχυρίστηκε επίσης ότι έχει στη διάθεσή του «ακριβείς πληροφορίες» για μεταφορές περιουσιακών στοιχείων μεγάλης αξίας εκτός Ουγγαρίας από πρόσωπα που συνδέονται με τον Άνταλ Ρόγκαν, υπουργό μυστικών υπηρεσιών και επικεφαλής του επικοινωνιακού μηχανισμού του Όρμπαν.
Ο Ρόγκαν δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα για σχολιασμό.
Ο Μέσαρος σχεδίαζε να «πετάξει στο Ντουμπάι»
Παράλληλα, ο Μαγιάρ αποκάλυψε ότι ο παιδικός φίλος του Όρμπαν και πλουσιότερος άνθρωπος της χώρας, Λόριντς Μέσαρος, φέρεται να σχεδίαζε να «πετάξει στο Ντουμπάι» με την οικογένειά του «τις επόμενες ημέρες».
Ουγγρικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο Μέσαρος είχε ήδη ξεκινήσει να μεταφέρει χρήματα από εταιρικούς λογαριασμούς σε προσωπικούς. Οι Financial Times σημείωσαν πως δεν μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν τις πληροφορίες αυτές, ενώ και ο ίδιος ο επιχειρηματίας δεν απάντησε σε αίτημα για δήλωση.
Η εταιρεία του, Mészáros Group, αρκέστηκε να αναφέρει ότι απέστειλε επιστολή στις ουγγρικές αρχές «με στόχο την παροχή ακριβών πληροφοριών και την εκτόνωση της τεταμένης κατάστασης που έχει προκύψει».
Ο Μαγιάρ αναφέρθηκε ακόμη στον Άνταμ Μάτολτσι, γιο του πρώην διοικητή της κεντρικής τράπεζας και στενού οικονομικού συμβούλου του απερχόμενου πρωθυπουργού, Γκιόργκι Μάτολτσι. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, εταιρείες και συνεργάτες του Άνταμ εμπλέκονται σε υπεξαίρεση άνω του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ από την κεντρική τράπεζα μέσα σε διάστημα δέκα ετών – υπόθεση που ενδέχεται να αγγίζει τόσο τον γιο όσο και τον πατέρα. Αμφότεροι απορρίπτουν κάθε κατηγορία.
Έρευνα για πιθανές παράνομες μεταφορές κεφαλαίων
Η Ελεγκτική Υπηρεσία της Ουγγαρίας είχε ερευνήσει πέρυσι τις ζημιές σε ιδρύματα που είχαν δημιουργηθεί από την κεντρική τράπεζα κατά τη θητεία του Γκιόργκι Μάτολτσι. Σύμφωνα με τα ευρήματα, δισεκατομμύρια φιορίνια κατέληξαν σε εταιρείες που ανήκαν σε φίλο του γιου του.
Οι εισαγγελείς κινήθηκαν μόνο μετά τις εκλογές, γεγονός που πολλοί Ούγγροι σχολίασαν ως «πολύ λίγο, πολύ αργά».
Ο Γκιόργκι Μάτολτσι αποχώρησε από τη θέση του διοικητή της κεντρικής τράπεζας με τη λήξη της θητείας του πέρυσι, ενώ ο γιος του είχε ήδη εγκατασταθεί στο Ντουμπάι μήνες πριν από τις εκλογές.
Ο Μαγιάρ δήλωσε πως θα ζητήσει από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα την έκδοση του Άνταμ Μάτολτσι, αν και δεν υπάρχει σχετική διακρατική συμφωνία ανάμεσα στις δύο χώρες.
Ο Άνταμ Μάτολτσι, μιλώντας στους Financial Times, δήλωσε ότι θα «συνεργαστεί πλήρως» με τις αρχές και πρόσθεσε: «Δεν εναπόκειται στους πολιτικούς ή στους δημοσιογράφους να αποφασίσουν ποιος θα διωχθεί και για ποιο λόγο… το εισόδημά μου προέρχεται από μια νόμιμη και διαφανή επιχείρηση».
«Καμία από τις εταιρείες μου δεν έχει σχέση με τα ιδρύματα [της κεντρικής τράπεζας]», υποστήριξε.
«Σκόρπισε» ο στενός κύκλος του Όρμπαν
Την ίδια στιγμή, πρόσωπα-κλειδιά του συστήματος Όρμπαν έχουν ήδη απομακρυνθεί από τη χώρα. Ανάμεσά τους και ο γαμπρός του, Ίστβαν Τίμπορτς, ο οποίος μετακόμισε πέρυσι στη Νέα Υόρκη μαζί με την οικογένειά του, όταν η σύζυγός του – και κόρη του Όρμπαν – Ράχελ, ξεκίνησε σπουδές στις ΗΠΑ.
Ο Τίμπορτς, που συγκαταλέγεται στους δέκα πλουσιότερους ανθρώπους της Ουγγαρίας, ανέφερε μέσω εκπροσώπου στους Financial Times ότι σκοπεύει να συνεχίσει τις δραστηριότητές του στη χώρα μέσω της επενδυτικής εταιρείας BDPST.
«Ο όμιλος θα συνεχίσει να συμβάλλει στην ουγγρική οικονομία και παραμένει προσηλωμένος στη μακροπρόθεσμη παρουσία του στην Ουγγαρία», ανέφερε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπός του.
Ο ίδιος απέφυγε να απαντήσει στο αν σκοπεύει να επιστρέψει στην Ουγγαρία, ενώ -όπως και ο Άνταμ Μάτολτσι- διαβεβαίωσε ότι η εταιρεία του θα «συνεργαστεί πλήρως» με τις αρχές.
Ξεκινάει μάχη κατά της διαφθοράς
Ο Μαγιάρ ανακοίνωσε ακόμη πως σχεδιάζει να ενισχύσει τους μηχανισμούς αντιμετώπισης της διαφθοράς και να επανεξετάσει δημόσιες συμβάσεις και κρατικές προμήθειες, κάτι που θεωρείται βασική προϋπόθεση για να αποδεσμευθούν τα δισεκατομμύρια ευρώ των ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν «παγώσει» λόγω ανησυχιών για διαφθορά και υπονόμευση των θεσμών επί Όρμπαν.
«Αν κάποιος έχει κλέψει τον εθνικό πλούτο, είτε είναι ο γαμπρός του Βίκτορ Όρμπαν, είτε ο Λόριντς Μέσαρος είτε ο Άνταμ Μάτολτσι, τότε θα πρέπει να λογοδοτήσει και να αντιμετωπίσει τις συνέπειες», δήλωσε πρόσφατα ο Μαγιάρ.
Παράλληλα, δεσμεύτηκε ότι θα απαλλάξει τον επιχειρηματικό κόσμο από τις πιέσεις του «συστήματος Όρμπαν», όπως η υποχρεωτική συνεργασία με εταιρείες προσκείμενες στην εξουσία ή η παραχώρηση συμβολαίων σε πρόσωπα του στενού κυβερνητικού περιβάλλοντος.
«Είτε μικροί είτε μεγάλοι επιχειρηματίες, θα απελευθερωθούν ώστε να λειτουργούν σε κανονικές συνθήκες ανταγωνιστικής αγοράς και τα κέρδη να παραμένουν σε αυτούς αντί να μεταφέρονται αλλού. Δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν», δήλωσε ο Μαγιάρ.
Αυτοί που αλλάζουν γραμμή πλεύσης
Ταυτόχρονα, αρκετοί επιχειρηματίες που συνδέθηκαν στενά με το καθεστώς Όρμπαν φαίνεται πως αλλάζουν στρατόπεδο ενόψει της νέας εποχής.
Ο μεγιστάνας των μεταφορών Γκιόργκι Βάμπερερ, ο οποίος είχε διοριστεί σε κρατικές θέσεις, πούλησε το τελευταίο του ποσοστό στην Waberer’s Group στον γαμπρό του Όρμπαν το 2023. Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, και ενώ το κόμμα Tisza του Μαγιάρ προηγούνταν στις δημοσκοπήσεις, τάχθηκε δημόσια υπέρ της αλλαγής.
«Εσείς θα αποφασίσετε αν θα ανήκετε στην Ευρώπη ή στους Ρώσους», έγραψε στα social media.
Το βράδυ των εκλογών γιόρτασε τη νίκη του Μαγιάρ πίνοντας σαμπάνια με τους υποστηρικτές του και χαρακτήρισε την ημέρα «μία από τις πιο ευτυχισμένες ημέρες της ζωής μου».
Ανάλογη στάση κράτησε και ο επενδυτής Ντάνιελ Γέλινεκ, που είχε αποκτήσει μετοχές του ομίλου Waberer το 2020. Ο Τίμπορτς είχε επίσης μετοχική παρουσία στην εταιρεία επί σειρά ετών.
Ο Γέλινεκ είχε πουλήσει στον γαμπρό του Όρμπαν και σειρά ακινήτων υψηλής αξίας, μεταξύ των οποίων ιστορικά πολυτελή ξενοδοχεία στη Βουδαπέστη.
Όπως αποκάλυψε, το βράδυ των εκλογών δέχθηκε καταιγισμό μηνυμάτων από «θεσμικούς επενδυτές, family offices, ιδιωτικά κεφάλαια και ανθρώπους με τους οποίους είχαμε συνεργαστεί στο παρελθόν… όλοι ήθελαν να επιστρέψουν».
Ο Σάντορ Τσάνι, επικεφαλής της μεγαλύτερης τράπεζας της Ουγγαρίας, της OTP, και ιδιοκτήτης τεράστιας αγροτοβιομηχανικής αυτοκρατορίας, διατηρεί εδώ και χρόνια στενή σχέση με τον Όρμπαν.
Ωστόσο, άφησε να εννοηθεί ότι δεν ανησυχεί ιδιαίτερα για την πολιτική μετάβαση, σε αντίθεση -όπως είπε- με «εκείνους που πήραν δουλειές χωρίς κανονικούς διαγωνισμούς».
«Θα δημιουργήσουμε μια εποικοδομητική συνεργασία με κάθε διοίκηση», δήλωσε.
Το σύστημα Όρμπαν, κατέληξε ο Τσάνι, θα «εξαφανιστεί από την οικονομία απλώς και μόνο με την αποκατάσταση των φυσιολογικών συνθηκών της αγοράς. Μπορεί να γίνει πολύ, πολύ εύκολα… Αρκεί να ληφθούν οι σωστές αποφάσεις».
