Γιατί το νησί Χαργκ μπορεί να αδειάσει τις αντλίες σε όλο τον κόσμο

Το νησί Χαργκ έχει μετατραπεί στο πιο ευαίσθητο σημείο επαφής ανάμεσα στον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν και στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, καθώς από εκεί φορτώνεται σχεδόν όλο το ιρανικό αργό. Οι συζητήσεις στον Λευκό Οίκο για ενδεχόμενη αμερικανική εισβολή ή πλήγμα στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Χαργκ απειλούν με νέο σοκ τιμών, σε μια ήδη αποσταθεροποιημένη αγορά ενέργειας από τα χτυπήματα σε άλλα ενεργειακά hubs του Κόλπου.

Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν έχει επαναχαράξει τον ενεργειακό χάρτη της Μέσης Ανατολής, με το νησί Χαργκ να αναδεικνύεται σε στρατηγικό «λαιμό μπουκαλιού» για το ιρανικό πετρέλαιο. Από αυτό το μικρό σύμπλεγμα υποδομών στον Περσικό Κόλπο περνούν σχεδόν όλες οι εξαγωγές αργού της Τεχεράνης, με φορτώσεις που σε ορισμένες περιόδους ξεπέρασαν τα 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με δεδομένα ναυτιλιακής παρακολούθησης.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι στις 13 Μαρτίου οι ΗΠΑ βομβάρδισαν στρατιωτικούς στόχους στο Χαργκ, αποφεύγοντας ωστόσο σκόπιμα τις δεξαμενές και τις τερματικές εγκαταστάσεις πετρελαίου. Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της κυβέρνησής του κερδίζει έδαφος η ιδέα μιας επιχείρησης κατάληψης ή «αφόπλισης» του νησιού, με στόχο να κοπεί η οικονομική ανάσα του ιρανικού καθεστώτος, κάτι που όμως πολλοί σύμβουλοι θεωρούν ότι θα πυροδοτούσε νέα εκτίναξη των τιμών.

Χαργκ, πετρέλαιο και τιμές στις αντλίες

Η ιδιαιτερότητα του Χαργκ είναι ότι συγκεντρώνει και «πακετάρει» σχεδόν όλο το ιρανικό πετρέλαιο που κατευθύνεται κυρίως προς την Ασία, με την Κίνα να απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των φορτίων. Μια σοβαρή διακοπή των εξαγωγών από εκεί δεν θα επηρέαζε μόνο τους Ασιάτες αγοραστές, αλλά θα προκαλούσε ντόμινο σε όλες τις αγορές, οδηγώντας σε αναζητήσεις εναλλακτικών προμηθειών και ανατιμήσεις σε βενζίνη και ντίζελ παγκοσμίως.

Η ψυχολογία των traders είναι ήδη νευρική, καθώς ο συνδυασμός των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές και της ανασφάλειας γύρω από τα στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει το Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου σε άλματα έως και 35%. Κάθε διαρροή από την Ουάσινγκτον για «στοχευμένο χτύπημα» στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Χαργκ μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε νέα ανοδική κίνηση στις τιμές, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά θεωρεί το νησί κρίσιμο κόμβο συστημικού ρίσκου.

Χαργκ και πετρέλαιο σε έναν Κόλπο σε αναβρασμό

Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται μόνο στο ιρανικό πετρέλαιο, καθώς ο ευρύτερος Περσικός Κόλπος έχει ήδη δει επιθέσεις σε κομβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, όπως το Ras Laffan του Κατάρ, την «κορώνα» του παγκόσμιου LNG, που υπέστη σοβαρές ζημιές από ιρανικά drones. Η παράλληλη πίεση σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για την παγκόσμια οικονομία, με τις κυβερνήσεις να εξετάζουν αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων και άρσεις κυρώσεων για να αυξήσουν την προσφορά, σύμφωνα με το Bloomberg.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Χαργκ λειτουργεί ως «μοχλός» πολιτικής πίεσης και από τις δύο πλευρές: η Ουάσινγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να στοχεύσει τις πετρελαϊκές του εγκαταστάσεις «σε πέντε λεπτά», όπως είπε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, ενώ η Τεχεράνη γνωρίζει ότι η απειλή διακοπής εξαγωγών από το νησί αρκεί για να ταρακουνήσει τις αγορές και να ανεβάσει το κόστος του πολέμου για τη Δύση. Έτσι, ο αγώνας δρόμου γύρω από το Χαργκ και το πετρέλαιο του Ιράν εξελίσσεται σε έναν επικίνδυνο ενεργειακό τζόγο, όπου κάθε κίνηση μπορεί να βυθίσει τις οικονομίες σε νέο κύμα πληθωρισμού.