Ιρανός ανώτατος αξιωματούχος ανέφερε στο πρακτορείο Reuters ότι στις συνομιλίες ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν δεν έχει υπάρξει ακόμη συμφωνία, ωστόσο οι διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών έχουν περιοριστεί.
Σημείωσε επίσης ότι τα μεγαλύτερα αγκάθια στις διαπραγματεύσεις αφορούν το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν και το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ.
Ο πόλεμος, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν, εξαπλώθηκε στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Αφότου ανακοινώθηκε εύθραυστη εκεχειρία την 8η Απριλίου, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης – με τη μεσολάβηση του Πακιστάν – συνεχίζονται χωρίς να έχει διαφανεί αξιοσημείωτη πρόοδος.
Νωρίτερα ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι οι δύο πλευρές έχουν καταλήξει σε προσχέδιο συμφωνίας, το οποίο θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.
Σύμφωνα με το Iranian Labour News Agency, το προσχέδιο περιλαμβάνει άμεση και πλήρη κατάπαυση του πυρός, ρυθμίσεις για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, υπό την προϋπόθεση συμμόρφωσης του Ιράν με τους όρους της συμφωνίας.
Πληροφορίες για ανακοίνωση μέσα στις επόμενες ώρες
Ιρανικά μέσα που με τη σειρά τους αναφέρονται στο Al Arabiya, μεταδίδει ότι το τελικό προσχέδιο φέρεται να έχει ολοκληρωθεί με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, ενώ οι επίσημες ανακοινώσεις δεν αποκλείεται να γίνουν μέσα στις επόμενες ώρες.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως ούτε από την Ουάσινγκτον ούτε από την Τεχεράνη. Το ίδιο δημοσίευμα σημειώνει ότι δεν υπάρχει ακόμη επίσημη ανακοίνωση από καμία από τις δύο πλευρές, στοιχείο που καθιστά αναγκαία την επιφυλακτική διατύπωση.
Τι φέρεται να προβλέπει το προσχέδιο συμφωνίας
Με βάση τις πληροφορίες που έχουν μεταδοθεί, το προσχέδιο κινείται σε τέσσερις βασικούς άξονες:
- Πρώτον, προβλέπει άμεση και συνολική κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, με τις δύο πλευρές να δεσμεύονται ότι δεν θα στοχοποιούν υποδομές η μία της άλλης.
- Δεύτερον, περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ, μέσω κοινού μηχανισμού ρύθμισης ή παρακολούθησης.
- Τρίτον, κάνει λόγο για σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν, με την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα τηρήσει τους όρους της συμφωνίας.
- Τέταρτον, προβλέπει την έναρξη νέου γύρου διαπραγματεύσεων εντός επτά ημερών, με στόχο να συζητηθούν τα εκκρεμή ζητήματα, μεταξύ των οποίων το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ρούμπιο: «Υπάρχουν θετικά σημάδια, αλλά όχι υπερβολική αισιοδοξία»
Λίγο πριν από τις πληροφορίες για το προσχέδιο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει ότι υπάρχει «ορισμένη πρόοδος» στις προσπάθειες για συμφωνία με το Ιράν, προειδοποιώντας ωστόσο ότι δεν πρέπει να υπάρχουν υπερβολικά αισιόδοξες προσδοκίες.
Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε και στην πακιστανική διαμεσολάβηση, επισημαίνοντας ότι η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να επιδιώκει μια «καλή συμφωνία», αλλά ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί και «άλλες επιλογές» σε περίπτωση αποτυχίας της διπλωματίας.
Τραμπ: «Θα πάρουμε το εμπλουτισμένο ουράνιο»
Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε σκληρό μήνυμα στην Τεχεράνη για το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα ανακτήσουν τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και πιθανότατα θα τα καταστρέψουν.
«Θα το πάρουμε. Δεν το χρειαζόμαστε. Δεν το θέλουμε. Πιθανότατα θα το καταστρέψουμε αφού το πάρουμε. Αλλά δεν θα τους αφήσουμε να το κρατήσουν», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, σύμφωνα με το Reuters.
Το ζήτημα αυτό παραμένει ένα από τα πιο δύσκολα σημεία της διαπραγμάτευσης, καθώς ιρανικές πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι η ηγεσία της Τεχεράνης έχει δώσει εντολή να μη μεταφερθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο εκτός της χώρας.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Κεντρικό σημείο της διαπραγμάτευσης παραμένουν και τα Στενά του Ορμούζ, ένας από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θέλουν τα Στενά «ανοιχτά» και «ελεύθερα», απορρίπτοντας κάθε ιδέα επιβολής διοδίων από το Ιράν. Παράλληλα, ο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε ιρανική προσπάθεια επιβολής διοδίων στο Ορμούζ θα καθιστούσε «ανέφικτη» μια διπλωματική συμφωνία και θα αποτελούσε «παράνομη» απειλή για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Κρίσιμες ώρες για τη διπλωματία
Οι πληροφορίες για προσχέδιο συμφωνίας δημιουργούν προσδοκίες για αποκλιμάκωση, αλλά το τοπίο παραμένει ρευστό. Από τη μία πλευρά, οι διαρροές κάνουν λόγο για συμφωνημένο πλαίσιο που περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός, Ορμούζ και κυρώσεις. Από την άλλη, τα πιο δύσκολα ζητήματα, κυρίως το εμπλουτισμένο ουράνιο και οι όροι ελέγχου του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, φαίνεται πως εξακολουθούν να αποτελούν πεδίο σκληρής αντιπαράθεσης.
Μέχρι να υπάρξει επίσημη ανακοίνωση από Ουάσινγκτον ή Τεχεράνη, η είδηση παραμένει στο επίπεδο των πληροφοριών που μεταδίδουν ιρανικά και περιφερειακά μέσα. Ωστόσο, οι δηλώσεις Ρούμπιο περί «θετικών σημάτων» και η εμπλοκή του Πακιστάν στη διαμεσολάβηση δείχνουν ότι οι επόμενες ώρες μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές για την πορεία της κρίσης.
