Σκληρή αντιπαράθεση για την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή στην Κύπρο σημειώθηκε ανάμεσα στον υφυπουργό Εξωτερικών Τάσο Χατζηβασιλείου και τον πρώην πρωθυπουργό της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου, κατά τη διάρκεια του 30ού ετήσιου Government Roundtable του Economist στο Λαγονήσι.
Η ένταση προκλήθηκε όταν ο Αχμέτ Νταβούτογλου επιχείρησε να παρουσιάσει την παρουσία τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο ως απόρροια του Διεθνούς Δικαίου, προκαλώντας την άμεση αντίδραση του Έλληνα υφυπουργού Εξωτερικών.
«Πρόκειται περί εισβολής από το 1974. Πρέπει να αποδεχθείτε την πραγματικότητα», απάντησε ο Τάσος Χατζηβασιλείου, διακόπτοντας ευγενικά αλλά αποφασιστικά τον πρώην πρωθυπουργό της Τουρκίας.
Η αντιπαράθεση εκτυλίχθηκε στο πάνελ με τίτλο «Europe’s next vital steps between geopolitics, EU ambitions and EU accession», το οποίο ήταν αφιερωμένο στη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη γεωπολιτική και στις προοπτικές ένταξης των υποψήφιων χωρών.
Στο πάνελ συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Αχμέτ Νταβούτογλου, ο Τάσος Χατζηβασιλείου, ο πρώην πρόεδρος της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς, ο πρώην αντικαγκελάριος της Γερμανίας Ρόμπερτ Χάμπεκ και η Άννα Διαμαντοπούλου, με συντονίστρια την Joan Hoey, σύμβουλο του Economist Intelligence Unit για την Ευρώπη.
Η αναφορά Νταβούτογλου στο Διεθνές Δίκαιο
Η αντιπαράθεση άρχισε όταν ο Αχμέτ Νταβούτογλου υποστήριξε ότι η παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο.
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου παρενέβη άμεσα, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τον ισχυρισμό του πρώην Τούρκου πρωθυπουργού.
«Πρόκειται περί εισβολής από το 1974», επισήμανε, υπογραμμίζοντας ότι η εισβολή και η κατοχή εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν μπορούν να παρουσιάζονται ως νόμιμη στρατιωτική παρουσία.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με το ψήφισμα 353 του 1974, είχε ζητήσει τον άμεσο τερματισμό της ξένης στρατιωτικής επέμβασης στην Κυπριακή Δημοκρατία και την χωρίς καθυστέρηση αποχώρηση του ξένου στρατιωτικού προσωπικού που δεν βρισκόταν στο νησί βάσει διεθνών συμφωνιών.
Ο Νταβούτογλου επανήλθε: «Δεν είναι όπως η Ρωσία»
Παρά την παρέμβαση της συντονίστριας, η οποία επιχείρησε να επαναφέρει τη συζήτηση στο κεντρικό θέμα του πάνελ, ο Αχμέτ Νταβούτογλου επέμεινε στη θέση του.
«Η τουρκική παρουσία στην Κύπρο εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο, όχι όπως η Ρωσία», ανέφερε, επιχειρώντας να διαχωρίσει την τουρκική εισβολή του 1974 από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ο Έλληνας υφυπουργός Εξωτερικών επανήλθε, τονίζοντας ότι η Τουρκία πραγματοποίησε παράνομη εισβολή στην Κυπριακή Δημοκρατία και εξακολουθεί να κατέχει τμήμα του εδάφους της.
«Αυτή είναι η πραγματικότητα και πρέπει να την αποδεχθείτε», είπε ο Τάσος Χατζηβασιλείου, με την τοποθέτησή του να προκαλεί το χειροκρότημα του κοινού.
Η αναφορά στο Σχέδιο Ανάν
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο Αχμέτ Νταβούτογλου επιχείρησε επίσης να μεταφέρει την ευθύνη για το σημερινό αδιέξοδο στο Κυπριακό στην ελληνοκυπριακή πλευρά.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας επικαλέστηκε την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν από τους Ελληνοκύπριους το 2004, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί τη βασική αιτία για τη μη επίλυση του Κυπριακού.
Παράλληλα, άφησε αιχμές κατά των Βρυξελλών, εκφράζοντας την άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα έπρεπε να είχε δεχθεί την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο το πολιτικό πρόβλημα παρέμενε άλυτο.
Η Κυπριακή Δημοκρατία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004 ως ενιαίο κράτος. Η εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου έχει ανασταλεί στις περιοχές στις οποίες η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο.
Χατζηβασιλείου: Δεν μπορούν να αγνοούνται κατοχή και casus belli
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου είχε παρουσιάσει νωρίτερα τις βασικές θέσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου.
Όπως σημείωσε, δεν είναι δυνατόν να παραγνωρίζεται το τουρκικό casus belli σε βάρος της Ελλάδας, ούτε η εισβολή και η συνεχιζόμενη κατοχή εδάφους ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Αθήνα υποστηρίζει τον διάλογο και την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, ξεκαθαρίζει όμως ότι η ευρωπαϊκή προοπτική κάθε υποψήφιας χώρας περνά μέσα από:
- τον σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών-μελών
- την τήρηση του Διεθνούς Δικαίου
- την αποχή από απειλές χρήσης στρατιωτικής βίας
- τον σεβασμό των ευρωπαϊκών αρχών και αξιών
«Η Ελλάδα είναι εδώ για να βοηθήσει τις υποψήφιες χώρες»
Ο Έλληνας υφυπουργός Εξωτερικών υπεραμύνθηκε παράλληλα της πολιτικής διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τονίζοντας ότι η Ελλάδα επιθυμεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην ευρωπαϊκή πορεία των υποψήφιων χωρών.
«Η Ελλάδα είναι εδώ για να βοηθήσει τις υποψήφιες χώρες στον ευρωπαϊκό δρόμο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Υπενθύμισε, παράλληλα, τη θέση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι στόχος της Αθήνας είναι να υπάρξει η ένταξη τουλάχιστον ενός νέου κράτους-μέλους, εφόσον πληρούνται όλα τα απαραίτητα κριτήρια.
Η Ελλάδα θα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο.
