Είτε κάνετε μια βόλτα στη γειτονιά μιλώντας στο τηλέφωνο είτε σκοτώνετε την ώρα σας περιμένοντας να φτάσει το τρένο, είναι πολύ πιθανό να στρίβετε ασυναίσθητα προς την ίδια κατεύθυνση με σχεδόν όλους τους άλλους.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύει η New York Post υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι έχουν την έμφυτη τάση να παρεκκλίνουν προς τα αριστερά, δηλαδή να κινούνται αριστερόστροφα, όταν περπατούν — ακόμη κι όταν δεν υπάρχει κανείς άλλος γύρω τους.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ναβάρα παρατήρησαν αυτή την εντυπωσιακή αριστερή τάση σε εκατοντάδες ανθρώπους στην Ισπανία και την Ιαπωνία, διαπιστώνοντας ότι εμφανιζόταν ανεξάρτητα από την ηλικία, το μέγεθος του πλήθους ή ακόμη και από το αν κάποιος ήταν αριστερόχειρας ή δεξιόχειρας.
«Τα ευρήματά μας είναι εξαιρετικά συνεπή», έγραψαν πρόσφατα οι ερευνητές στο περιοδικό Nature Communications. «Ανεξάρτητα από το μέγεθος του πλήθους, την επίδραση των ορίων του χώρου ή χαρακτηριστικά όπως η κυρίαρχη χρήση του χεριού, του ποδιού ή του ματιού, η αριστερόστροφη κίνηση εμφανίζεται συστηματικά.»
Με άλλα λόγια, τα πόδια σας ίσως έχουν… το δικό τους μυαλό.
Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα, οι ερευνητές παρακολούθησαν εκατοντάδες εθελοντές να περπατούν σε ανοιχτούς χώρους, κυκλικές διαδρομές και άλλες περιοχές, ενώ κάμερες και drones κατέγραφαν τις πορείες τους.
Μελέτησαν επίσης παιδιά προσχολικής ηλικίας στις παιδικές χαρές, παρακολούθησαν μαθητές δημοτικού στο διάλειμμα και ζήτησαν από φοιτητές να προβλέψουν προς ποια κατεύθυνση πιστεύουν ότι οι άνθρωποι περπατούν φυσικά. Ξανά και ξανά, οι άνθρωποι έτειναν να αποκλίνουν προς τα αριστερά.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν ότι το ίδιο μοτίβο εμφανίστηκε όταν περισσότεροι από 200 άνθρωποι περπατούσαν μόνοι τους, γεγονός που δείχνει ότι η συμπεριφορά αυτή δεν μαθαίνεται από την παρατήρηση των άλλων, αλλά αποτελεί μια φυσική ανθρώπινη τάση.
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι αυτό το φαινόμενο ασυμμετρίας έχει τις ρίζες του στις ίδιες τις ατομικές τάσεις της ανθρώπινης βάδισης», έγραψαν οι ερευνητές.
Το ίδιο μοτίβο παρατηρήθηκε και στην Ιαπωνία, παρά τις πολιτισμικές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο οι πεζοί κινούνται και αποφεύγουν ο ένας τον άλλον. Μάλιστα, εμφανίστηκε ακόμη και σε άτομα που συνήθως προτιμούν να στρίβουν προς τα δεξιά. Τα μικρά παιδιά παρουσίασαν ακόμη ισχυρότερη τάση για αριστερόστροφη κίνηση σε σχέση με τους ενήλικες, γεγονός που υποδηλώνει ότι αυτή η συμπεριφορά αναπτύσσεται από πολύ νωρίς στη ζωή και δεν αποκτάται μέσω της μάθησης.
Παραδόξως, όταν οι ερευνητές ρώτησαν τους εθελοντές προς ποια κατεύθυνση πίστευαν ότι κινούνται φυσικά οι περισσότεροι άνθρωποι, οι περισσότεροι απάντησαν ότι θα κινούνταν δεξιόστροφα.
Ο λόγος για τον οποίο τείνουμε να ευνοούμε την αριστερή κατεύθυνση παραμένει άγνωστος. Οι ερευνητές υποψιάζονται ότι εμπλέκονται λεπτές εγκεφαλικές ή βιολογικές διεργασίες — ένα χαρακτηριστικό που παρατηρείται και σε άλλα είδη ζώων, όχι μόνο στους ανθρώπους.
«Τα μυρμήγκια Temnothorax παρουσιάζουν έντονη τάση να στρίβουν αριστερά κατά την εξερεύνηση, ενώ οι παπαγάλοι budgerigar εμφανίζουν πλευρικές προτιμήσεις όταν επιλέγουν ανάμεσα σε ισοδύναμα ανοίγματα κατά την πορεία τους», σημείωσαν οι ερευνητές.
Πέρα από το επιστημονικό ενδιαφέρον, τα ευρήματα θα μπορούσαν να έχουν πρακτικές εφαρμογές για αρχιτέκτονες και πολεοδόμους.
Ο σχεδιασμός σταδίων, αεροδρομίων, μουσείων και εμπορικών κέντρων λαμβάνοντας υπόψη τη φυσική τάση των ανθρώπων να κινούνται αριστερόστροφα θα μπορούσε να κάνει την κίνηση των επισκεπτών πιο ομαλή, άνετη και διαισθητική.
«Συνολικά, οι επιπτώσεις των ευρημάτων μας είναι σημαντικές», έγραψαν οι ερευνητές. Όπως είχε αναφερθεί και στο παρελθόν, μόνο περίπου το 10% των ανθρώπων παγκοσμίως είναι αριστερόχειρες — μια ομάδα στην οποία ανήκουν προσωπικότητες όπως ο Μπαράκ Ομπάμα, ο Τζάστιν Μπίμπερ, ο Πολ ΜακΚάρτνεϊ, ο Ντέιβιντ Μπόουι, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, η Μαρί Κιουρί, η Αντζελίνα Τζολί, ο Κιάνου Ριβς και ο Λεονάρντο ντα Βίντσι.
Η αριστεροχειρία γοητεύει τους επιστήμονες εδώ και αιώνες, ενώ στο παρελθόν συνοδευόταν από έντονο κοινωνικό στίγμα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα θεωρούνταν κακότυχη ή ακόμη και δυσοίωνη.
Μάλιστα, η λατινική λέξη sinister σημαίνει κυριολεκτικά «αριστερός», ενώ οι αριστερόχειρες συνδέονταν κάποτε με τη μαγεία, τη γρουσουζιά και άλλες δεισιδαιμονίες. Μέχρι και τον 20ό αιώνα, πολλά παιδιά στα σχολεία αναγκάζονταν να γράφουν με το δεξί τους χέρι.
Πιο πρόσφατα, οι επιστήμονες συνέχισαν να μελετούν τι διαφοροποιεί τους αριστερόχειρες. Πέρυσι, μια μεγάλη ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο Psychological Bulletin διαπίστωσε ότι άτομα με αναπτυξιακές διαταραχές που σχετίζονται με τη γλώσσα, όπως ο αυτισμός, η σχιζοφρένεια και η δυσλεξία, είναι πιθανότερο να είναι αριστερόχειρες ή αμφιδέξιοι σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
Σε αντίθεση με εκείνη την έρευνα, όμως, η μελέτη του Πανεπιστημίου της Ναβάρα διαπίστωσε ότι η τάση των ανθρώπων να περπατούν αριστερόστροφα δεν σχετίζεται καθόλου με το αν είναι αριστερόχειρες ή δεξιόχειρες. Αντίθετα, η αριστερή απόκλιση εμφανίστηκε σχεδόν σε όλες τις ομάδες που μελετήθηκαν, γεγονός που υποδηλώνει ότι αποτελεί απλώς μέρος του τρόπου με τον οποίο είναι «ρυθμισμένος» ο ανθρώπινος οργανισμός να κινείται.
