Οι δηλώσεις του ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ και των Φρουρών της Επανάστασης κλιμακώνουν ακόμη περισσότερο το ήδη τεταμένο σκηνικό γύρω από το Ιράν, τον Κόλπο και τα στενά του Ορμούζ.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, σε γραπτό μήνυμα που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, έκανε λόγο για «ταπεινωτική ήττα» των ΗΠΑ, δύο μήνες μετά τη μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους στην περιοχή. Τόνισε ότι «ένα νέο κεφάλαιο» ανοίγει για τον Περσικό Κόλπο και τα στενά του Ορμούζ, αποδίδοντας την εξέλιξη αυτή στην ικανότητα και την εγρήγορση των ιρανικών ναυτικών δυνάμεων.
Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ ανέλαβε το αξίωμα του ανώτατου ηγέτη μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, στην οποία σκοτώθηκε ο πατέρας και προκάτοχός του, Αλί Χαμενεΐ, εξέλιξη που αποτέλεσε σημείο καμπής και οδήγησε στην τρέχουσα φάση του πολέμου. Σύμφωνα με ιρανικές πηγές που επικαλούνται διεθνή μέσα, ο Μοτζταμπά τραυματίστηκε στα ίδια πλήγματα, αλλά κρίθηκε ότι παραμένει σε πλήρη διανοητική εγρήγορση, παρότι δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την ανάληψη των καθηκόντων του.
Στενά του Ορμούζ και θαλάσσιος αποκλεισμός
Στο μήνυμά του, ο Χαμενεΐ αναφέρεται σε ένα «νέο νομικό και διαχειριστικό πλαίσιο» για τα στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι να διασφαλιστεί η περιφερειακή ασφάλεια και να περιοριστεί η «εξωτερική κατάχρηση» της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας διόδου. Η Τεχεράνη έχει ήδη περιορίσει τη διέλευση πλοίων, σε μια ζώνη από όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως, ασκώντας τεράστια πίεση στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Παράλληλα, ιρανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η χώρα έχει αρχίσει να εισπράττει τέλη διέλευσης για τη χρήση των στενών, παρουσιάζοντάς τα ως κυριαρχικό δικαίωμα και μέσο ενίσχυσης των κρατικών εσόδων σε συνθήκες πολέμου. Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και ιρανικών ή συνδεδεμένων πλοίων, μέτρο που η Ουάσιγκτον θεωρεί κεντρικό εργαλείο πίεσης, αλλά που έχει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα στις τιμές της ενέργειας.
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός είναι «καταδικασμένος σε αποτυχία» και παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, υποστηρίζοντας πως δεν πρόκειται να ενισχύσει την ασφάλεια, αλλά αντίθετα θα υπονομεύσει τη σταθερότητα και θα οξύνει τις διαταράξεις στον Περσικό Κόλπο. Ωστόσο, ο ίδιος αναγνώρισε εμμέσως ότι οι επιπτώσεις για την ιρανική οικονομία είναι οδυνηρές, με το ριάλ να καταγράφει ιστορικά χαμηλά έναντι του δολαρίου από το 1979.
Απειλές των Φρουρών της Επανάστασης
Σε αυτό το πλαίσιο, ο διοικητής της Αεροδιαστημικής Δύναμης των Φρουρών της Επανάστασης, Ματζίντ Μουσαβί, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση, ακόμη και «περιορισμένη», θα σημάνει ένα νέο κύκλο «μακροχρόνιων και οδυνηρών πλήγματων» σε βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή. «Είδαμε τι συνέβη στις περιφερειακές σας βάσεις, θα δούμε το ίδιο να συμβαίνει και στα πολεμικά σας πλοία», φέρεται να δήλωσε, στέλνοντας σαφές μήνυμα πως οι ιρανικές δυνάμεις είναι έτοιμες να στοχοποιήσουν αμερικανικά ναυτικά μέσα.
Οι δηλώσεις του Μουσαβί ήρθαν ως απάντηση σε δημοσίευμα του Axios, σύμφωνα με το οποίο ο αμερικανικός στρατός έχει καταρτίσει σχέδιο για ένα «σύντομο και ισχυρό» κύμα πλήγματων στο Ιράν, εφόσον ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δώσει την πολιτική εντολή. Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ παρουσιάζει τον ναυτικό αποκλεισμό ως «σχέδιο ιδιοφυΐας» που, όπως υποστηρίζει, αποδεικνύει την ισχύ του αμερικανικού ναυτικού και θα αναγκάσει τελικά την Τεχεράνη σε υποχώρηση.
Σε αυτό το τοξικό περιβάλλον αμοιβαίων απειλών και επίδειξης ισχύος, η ρητορική περί «ταπεινωτικής ήττας» των ΗΠΑ από την Τεχεράνη και περί «αλάθητου αποκλεισμού» από τον Λευκό Οίκο εντείνει τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού και ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης στην πιο κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία του πλανήτη.
