Ολοκληρώθηκαν οι τρεις ημέρες δημόσιου πένθους στην Τεχεράνη για τον δολοφονημένο από τις ΗΠΑ, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δημιουργώντας ένα πολιτικό θέαμα που η τωρινή εξουσία του Ιράν ήθελε να δει όλος ο κόσμος.
Σε μία από τις μεγαλύτερες δημόσιες συγκεντρώσεις των τελευταίων ετών, η χτεσινή τεράστια νεκρική πομπή, που μετέφερε τα φέρετρα του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και τεσσάρων μελών της οικογένειάς του, προχωρούσε αργά κατά μήκος μιας διαδρομής 10 χλμ., πραγματοποιώντας συχνές στάσεις για τους εκατομμύρια Ιρανούς πενθούντες.
Η πομπή της Δευτέρας ήταν η πιο σημαντική της εβδομάδας εκδηλώσεων πένθους με τελετές συνοδευόμενες από μηνύματα αντίστασης και εκδίκησης.
Ωστόσο, αρκετοί πολίτες απουσίαζαν, επηρεασμένοι από τους πολέμους, τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του Ιανουαρίου που στοίχισαν τη ζωή σε πολλές χιλιάδες ανθρώπους από τις δυνάμεις καταστολής του Χαμενεΐ, καθώς και τον πληθωρισμό που πλέον έχει εκτοξευτεί στο 80%. «Φυσικά και δεν θα πάω στην κηδεία», ανέφερε στο BBC ένας Ιρανός πολίτης, έξω από ένα από τα πολλά «μουκέμπ», τους σταθμούς που έχουν στηθεί στην Τεχεράνη και στα περίχωρά της για παροχή φαγητού και νερού από ιδιωτικές δωρεές. «Πολλοί άνθρωποι δεν έχουν δουλειά και είναι πολύ δυστυχισμένοι», εξήγησε.
«Θάνατος στην Αμερική» και «Θάνατος στο Ισραήλ» φώναζαν οι υποστηρικτές του καθεστώτος που κατέλαβαν ασφυκτικά τους δρόμους της πόλης.
«Τα δάκρυα πηγάζουν από τον πόνο και την εσωτερική θλίψη των ανθρώπων και όλος ο κόσμος βλέπει την αλήθεια», δήλωσε ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, αντικρούοντας τον ισχυρισμό του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι επρόκειτο για «ψεύτικα δάκρυα».
Οι τελετές πένθους μεταφέρθηκαν πλέον στις ιερότερες περιοχές για τους σιίτες μουσουλμάνους, μεταξύ των οποίων η Κομ, νότια της Τεχεράνης, και στη συνέχεια στη Νατζάφ και την Καρμπάλα στο γειτονικό Ιράκ. Η τελική ταφή θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη στο τεράστιο μαυσωλείο του Ιμάμη Ρεζά στο Μασχάντ, τη γενέτειρα του Αγιατολάχ, και την πιο ιερή πόλη του Ιράν.
«Οι νεκρώσιμες ακολουθίες έχουν σχεδιαστεί ώστε να τον παρουσιάσουν όχι μόνο ως εθνικό ηγέτη, αλλά και ως μια υπερβατική θρησκευτική και πολιτική προσωπικότητα, της οποίας η επιρροή εκτεινόταν σε ολόκληρο τον μουσουλμανικό κόσμο, και ιδίως στο σιιτικό Ισλάμ», παρατήρησε ο Μοχάμαντ Εσλάμι, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης. Υπάρχουν, ωστόσο, και αντίθετες απόψεις για την κληρονομιά του. «Η επανάσταση που διατήρησε αφορούσε έναν κόσμο που δεν υπάρχει πλέον», εκτιμά ο Καρίμ Σαντζαντπούρ, συγγραφέας του βιβλίου «Διαβάζοντας τον Αλί Χαμενεΐ: Η κοσμοθεωρία του ισχυρότερου ηγέτη του Ιράν».
Στην Τεχεράνη, μία ανοιχτή καρότσα, διακοσμημένη με περίτεχνα πλέγματα και ισλαμικές γραφές, μετέφερε πέντε φέρετρα, βαμμένα στα χρώματα της ιρανικής σημαίας, πράσινο, κόκκινο και λευκό, μεταξύ των οποίων και το μικρότερο, για τη 14 μηνών εγγονή του Χαμενεΐ, τη Ζάρα. Όλοι σκοτώθηκαν από ισραηλινοαμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στις 28 Φεβρουαρίου, τις πρώτες ώρες του πολέμου.
Το κόκκινο ήταν το χρώμα που ξεχώριζε περισσότερο μέσα στο τεράστιο πλήθος των πενθούντων που φορούσαν μαύρα. Θρησκευτικές σημαίες που συμβόλιζαν το αίμα και τον μαρτυρικό θάνατο ανέδειξαν τη θέληση για εκδίκηση για τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη τους.
Αγγλικές επιγραφές που ανέφεραν τον Τραμπ ως κύριο στόχο κρατούνταν ψηλά, μπροστά στις εκατοντάδες ξένων δημοσιογράφων, στους οποίους δόθηκε η σπάνια ευκαιρία να καλύψουν αυτή την κηδεία. Μια ιρανική εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων είχε συμβουλεύσει τους υποστηρικτές της κυβέρνησης να χρησιμοποιούν συνθήματα όπως «Η εκδίκησή μας είναι αναπόφευκτη» και «Θα το πληρώσουν ακριβά».
«Θέλω να πω μια φράση στον πρόεδρο Τραμπ και στον κόσμο», δήλωσε ένας γκριζομάλλης άνδρας ονόματι Μοτζταμπά. «Σύντομα, πολύ σύντομα, θα δείτε σημάδια εκδίκησης και σύντομα το χρώμα του Λευκού Οίκου θα είναι το κόκκινο της σημαίας μου». «Μερικές από αυτές τις εκκλήσεις είναι απλώς μέρος της διαδικασίας», ανέφερε στο BBC κυβερνητικός αξιωματούχος. «Όμως, η οργή είναι υπαρκτή μεταξύ των σκληροπυρηνικών επικριτών εντός του συστήματος που αντιτίθενται στη νέα συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που σκότωσαν τον ηγέτη μας». Μετά από εβδομάδες πολέμου, για να αντιμετωπίσουν τη δεινή οικονομική κατάσταση του Ιράν, οι νέοι ηγέτες πρέπει τώρα να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις μέσω της χαλάρωσης των κυρώσεων και της αποδέσμευσης των περιουσιακών στοιχείων.
Υποστηρικτές του καθεστώτος πλησίαζαν συνεχώς τους ξένους, συμπεριλαμβανομένων, σύμφωνα με την κυβέρνηση, 400 «influencers» των κοινωνικών δικτύων, προτρέποντάς τους να «πουν την αλήθεια».
Στο πλήθος, όμως, υπήρχαν και άλλες φωνές. Δύο νεαρές Ιρανές ντυμένες με πένθιμους μαύρους μανδύες, είπαν κρυφά στο BBC πως οι «πραγματικές φωνές της επανάστασης» είχαν ακουστεί στις διαδηλώσεις μόλις πριν από λίγους μήνες σε αυτούς ακριβώς τους δρόμους.
Ο δρόμος που έχει μπροστά του το Ιράν παραμένει αβέβαιος, καθώς θάβει τον τελευταίο από τους ιδρυτές της πρώτης γενιάς της επανάστασης του 1979. Πριν από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες η χώρα έθαψε τον πρώτο ανώτατο ηγέτη της, τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Μέσα στην ξέφρενη πολυκοσμία, το εύθραυστο ξύλινο φέρετρό του έσπασε και το σώμα του, τυλιγμένο σε λευκό σάβανο, έπεσε μέσα στο πλήθος. Τώρα το Ιράν εισέρχεται σε μια νέα εποχή με τον τρίτο ανώτατο ηγέτη του, τον 56χρονο Μοτζταμπά Χομεϊνί, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί ακόμη δημόσια από τότε που οι αεροπορικές επιδρομές που σκότωσαν τον πατέρα του τον τραυμάτισαν σοβαρά. Ιρανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν τις συνεχιζόμενες απειλές του Ισραήλ να δολοφονήσουν και τον ίδιο.
«Είναι στην καρδιά μου και ελπίζω να είναι ασφαλής από τον Τραμπ και τον Νετανιάχου», ανέφερε πενθούσα από το πλήθος, διανύοντας τέσσερις ώρες με το αυτοκίνητο από το Χαμαντάν για να συμμετάσχει στην πομπή. Ωστόσο, οι διοργανωτές αυτού που αποκαλούν «γεγονός του αιώνα» προσπάθησαν να αναδείξουν στο έπακρο και άλλα σύμβολα. Το μεγαλύτερο από όλα είναι το κολοσσιαίο άγαλμα μιας σφιγμένης γροθιάς που υψώνεται πλέον πάνω από την Πλατεία της Επανάστασης – η «γροθιά της αντίστασης» που έχει ως στόχο να στείλει ένα μήνυμα στους εχθρούς, τόσο εντός όσο και εκτός του Ιράν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν μπορεί να νικηθεί.
