Σε νέα επικίνδυνη κλιμάκωση οδηγείται η ένταση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς αμερικανικές δυνάμεις φέρονται να έπληξαν ιρανικούς στόχους αργά την Παρασκευή στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios, οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν πλήγματα στην ευρύτερη περιοχή του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος, χωρίς να έχουν γίνει αμέσως γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για τους στόχους, την έκταση των χτυπημάτων ή τυχόν απώλειες.
Την ίδια ώρα, πληροφορίες από το Ιράν έκαναν λόγο για εκρήξεις στην πόλη Σιρίκ, η οποία βρίσκεται κοντά στα Στενά του Ορμούζ, στην ιρανική ακτογραμμή.
Η εξέλιξη έρχεται λίγες ώρες μετά την ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατηγόρησε το Ιράν ότι εξαπέλυσε επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον πλοίων που κινούνταν στα Στενά.
Η καταγγελία Τραμπ για τέσσερα ιρανικά drones
Νωρίτερα την Παρασκευή, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι το Ιράν εκτόξευσε τουλάχιστον τέσσερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον πλοίων που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, ένα από τα drones έπληξε το κατάστρωμα μεγάλου φορτηγού πλοίου, προκαλώντας ζημιές, χωρίς όμως να ανακοπεί η πορεία του.
Τα υπόλοιπα τρία drones, όπως υποστήριξε, καταρρίφθηκαν από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την επίθεση «σοβαρή παραβίαση» της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερα στοιχεία για τις συνθήκες του περιστατικού, το πλοίο που επλήγη ή το ακριβές σημείο της επίθεσης.
Τα Στενά του Ορμούζ ξανά στο επίκεντρο
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο, καθώς από εκεί διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Κάθε στρατιωτικό επεισόδιο στην περιοχή προκαλεί άμεση ανησυχία στις αγορές, στις ναυτιλιακές εταιρείες και στις χώρες του Κόλπου, καθώς ακόμη και περιορισμένη διαταραχή στη ροή των πλοίων μπορεί να έχει ευρύτερες οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες.
Η φερόμενη αμερικανική απάντηση δείχνει ότι η Ουάσινγκτον δεν προτίθεται να αφήσει αναπάντητες επιθέσεις που αποδίδει στην Τεχεράνη, ιδίως όταν αυτές αφορούν εμπορικά πλοία σε τόσο ευαίσθητη θαλάσσια ζώνη.
Εύθραυστη η εκεχειρία
Η νέα κρίση έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν εμφανίζεται ήδη εξαιρετικά εύθραυστη.
Η Ουάσινγκτον κατηγορεί την Τεχεράνη ότι παραβιάζει τις δεσμεύσεις της, ενώ το Ιράν επιμένει ότι έχει δικαίωμα να ελέγχει τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή και να αντιδρά σε κινήσεις που θεωρεί απειλητικές ή μη συντονισμένες.
Το περιστατικό με τα drones, εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως, συνιστά σοβαρή δοκιμασία για το πλαίσιο αποκλιμάκωσης, καθώς μεταφέρει ξανά την ένταση από το διπλωματικό επίπεδο στο στρατιωτικό πεδίο.
Κίνδυνος νέας ανάφλεξης
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν τα αμερικανικά πλήγματα θα παραμείνουν περιορισμένη απάντηση ή αν θα προκαλέσουν νέο κύκλο αντιποίνων από το Ιράν.
Η περιοχή των Στενών του Ορμούζ έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης, με το Ιράν να θεωρεί ότι έχει λόγο στον έλεγχο του περάσματος και τις ΗΠΑ να επιμένουν στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Οποιαδήποτε περαιτέρω στρατιωτική κίνηση μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την αμερικανοϊρανική εκεχειρία, αλλά και την ασφάλεια των εμπορικών ροών, τις τιμές της ενέργειας και τη σταθερότητα ολόκληρου του Κόλπου.
Η επόμενη φάση
Μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για το είδος των στόχων που φέρονται να επλήγησαν από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Δεν έχει επίσης υπάρξει πλήρης επίσημη εικόνα για τις εκρήξεις που αναφέρθηκαν στη Σιρίκ, ούτε για το αν αυτές συνδέονται άμεσα με τα αμερικανικά πλήγματα.
Το βέβαιο είναι ότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά τεταμένη.
Η καταγγελία Τραμπ για επίθεση με ιρανικά drones σε εμπορικό πλοίο και η φερόμενη αμερικανική στρατιωτική απάντηση δημιουργούν νέο σημείο καμπής σε μια κρίση που, παρά την εκεχειρία, δεν έχει σταθεροποιηθεί.
Για την Ουάσινγκτον, το μήνυμα είναι ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά δεν θα αφεθεί στην κρίση της Τεχεράνης.
Για το Ιράν, το ζήτημα των Στενών παραμένει εργαλείο πίεσης και κυριαρχίας.
Και για τη διεθνή κοινότητα, κάθε νέα έκρηξη στην περιοχή υπενθυμίζει πόσο λεπτή παραμένει η γραμμή ανάμεσα στην αποκλιμάκωση και σε μια ευρύτερη σύγκρουση.
