Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οι Ελβετοί, σε ένα κρίσιμο δημοψήφισμα για το αν η χώρα θα πρέπει να βάλει ανώτατο όριο στον πληθυσμό της.
Η πρωτοβουλία προωθείται από το δεξιό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα και προβλέπει ότι ο πληθυσμός της Ελβετίας δεν θα πρέπει να ξεπεράσει τα 10 εκατομμύρια κατοίκους έως το 2050.
Σήμερα η χώρα αριθμεί περίπου 9,1 εκατομμύρια κατοίκους, με τη συζήτηση να έχει φέρει στο επίκεντρο τη μετανάστευση, τη στέγαση, τις υποδομές, την οικονομία και τις σχέσεις της Βέρνης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τι προβλέπει η πρόταση
Εάν η πρωτοβουλία εγκριθεί, η ελβετική κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει μέτρα μόλις ο πληθυσμός φτάσει τα 9,5 εκατομμύρια.
Τα πρώτα μέτρα θα αφορούν κυρίως τον περιορισμό της παροχής ασύλου και της οικογενειακής επανένωσης, δύο ζητήματα που βρίσκονται σταθερά στην κορυφή της πολιτικής αντιπαράθεσης για τη μετανάστευση.
Εάν, παρά τα μέτρα αυτά, ο πληθυσμός ξεπεράσει τα 10 εκατομμύρια, η Ελβετία θα πρέπει να κινηθεί πιο δραστικά. Στο τραπέζι θα μπορούσε να βρεθεί ακόμη και ο τερματισμός της συμφωνίας ελεύθερης κυκλοφορίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτό είναι και το πιο ευαίσθητο σημείο του δημοψηφίσματος, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή κρίση στις σχέσεις Ελβετίας – ΕΕ.
Μετανάστευση, ενοίκια και ποιότητα ζωής
Οι υποστηρικτές του «ναι» υποστηρίζουν ότι η Ελβετία έχει φτάσει στα όριά της.
Συνδέουν την αύξηση του πληθυσμού με την πίεση στα ενοίκια, την επιβάρυνση των υποδομών, την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής.
Το Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα επιχειρεί να παρουσιάσει το δημοψήφισμα όχι μόνο ως ψήφο για τη μετανάστευση, αλλά ως επιλογή για το μέλλον της χώρας, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα του ελβετικού μοντέλου.
Οι φόβοι για την οικονομία και την ΕΕ
Η κυβέρνηση, μεγάλο μέρος του επιχειρηματικού κόσμου και οι αντίπαλοι της πρότασης προειδοποιούν ότι το πλαφόν στον πληθυσμό μπορεί να πλήξει την οικονομία.
Η Ελβετία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ξένους εργαζόμενους, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η υγεία, η τεχνολογία, η βιομηχανία, οι υπηρεσίες και οι χρηματοοικονομικές δραστηριότητες.
Οι επικριτές της πρωτοβουλίας υποστηρίζουν ότι ο περιορισμός της μετανάστευσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε ελλείψεις προσωπικού, επιβράδυνση της ανάπτυξης και ένταση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον σημαντικότερο οικονομικό εταίρο της χώρας.
Παράλληλα, τονίζουν ότι τα προβλήματα στέγασης και υποδομών δεν λύνονται μόνο με αριθμητικά όρια στον πληθυσμό, αλλά απαιτούν πολιτικές σε πολεοδομία, μεταφορές και δημόσιες επενδύσεις.
Αμφίρροπη μάχη μέχρι την τελευταία στιγμή
Κατά το μεγαλύτερο μέρος της προεκλογικής περιόδου, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν σημαντική δυναμική υπέρ της πρότασης.
Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες το κλίμα φαίνεται να έχει αλλάξει, με νεότερες μετρήσεις να δείχνουν ενίσχυση του «όχι» και μια μάχη που παραμένει ανοιχτή μέχρι την τελευταία στιγμή.
Στην Ελβετία, η πλειονότητα των ψηφοφόρων επιλέγει την επιστολική ψήφο, ενώ τα εκλογικά τμήματα λειτουργούν για λίγες ώρες και κλείνουν το μεσημέρι. Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται το απόγευμα.
Ένα δημοψήφισμα με ευρωπαϊκό βάρος
Το σημερινό δημοψήφισμα δεν αφορά μόνο τον αριθμό των κατοίκων της Ελβετίας.
Αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης της χώρας με τη μετανάστευση, την οικονομική της εξάρτηση από ξένο εργατικό δυναμικό και τη θέση της απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εάν επικρατήσει το «ναι», η Ελβετία μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια νέα περίοδο πολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας. Εάν επικρατήσει το «όχι», το ζήτημα της μετανάστευσης και της πληθυσμιακής πίεσης δύσκολα θα φύγει από την πολιτική ατζέντα.
