Η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία ετοιμάζονται να συνδέσουν σιδηροδρομικά την Κωνσταντινούπολη με τις ιερές πόλεις Μέκκα και Μεδίνα, σε ένα project που μπορεί να αναδιαμορφώσει τις χερσαίες μεταφορές στη Μέση Ανατολή. Η υπό σχεδιασμό γραμμή θα περνά μέσω Ιορδανίας και Συρίας, με τις μελέτες σκοπιμότητας να αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του έτους, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από την ιδέα σε φάση υλοποίησης.
Ο υπουργός Μεταφορών της Σαουδικής Αραβίας, Σάλεχ αλ‑Τζάσερ, δήλωσε ότι η τεχνική προεργασία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, με στενό συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων πλευρών ως προς το πλαίσιο του έργου. Μιλώντας στο σαουδαραβικό δίκτυο Al Arabiya, τόνισε ότι ο σιδηρόδρομος θα «ενισχύσει την περιφερειακή ολοκλήρωση, θα στηρίξει το εμπόριο και θα αναπτύξει ένα βιώσιμο σύστημα χερσαίων μεταφορών μεταξύ των χωρών της περιοχής». Την ίδια ώρα, η Τουρκία βλέπει τη νέα σύνδεση ως κομβικό κομμάτι ενός ευρύτερου διαδρόμου που θα ενώνει τη νότια Ευρώπη με τον Κόλπο, στο πλαίσιο της προσπάθειας αναβίωσης της ιστορικής σιδηροδρομικής γραμμής Χετζάζ.
Η Σαουδική Αραβία έχει ήδη επεκτείνει το εθνικό της σιδηροδρομικό δίκτυο μέχρι τα σύνορα με την Ιορδανία, μέσω του συνοριακού σταθμού αλ‑Χαντίθα, τον οποίο ο αλ‑Τζάσερ χαρακτήρισε «στρατηγικό σημείο» για μελλοντική διασύνδεση σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο. Τα λιμάνια και οι χερσαίοι διάδρομοι μεταφορών του βασιλείου, όπως εξήγησε, λειτουργούν ήδη με ολοκληρωμένο τρόπο για να διασφαλίζουν τη συνέχιση του περιφερειακού εμπορίου και τη διευκόλυνση της κίνησης εμπορευμάτων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να διαχειρίζεται πάνω από 17 εκατομμύρια κοντέινερ ετησίως, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της ως κόμβου μεταφόρτωσης φορτίων από τα κράτη του Κόλπου.
Τουρκία – Σαουδική Αραβία: νέος σιδηροδρομικός άξονας στη Μέση Ανατολή
Οι δηλώσεις του σαουδάραβα υπουργού ακολούθησαν πρόσφατο ρεπορτάζ του Bloomberg, που επικαλείται τον τούρκο υπουργό Μεταφορών και Υποδομών Αμπντουλκαντίρ Ουραλόγλου, σύμφωνα με τον οποίο η Τουρκία σχεδιάζει έναν ευρύτερο διάδρομο μεταφορών από τη νότια Ευρώπη προς τον Κόλπο. Ο Ουραλόγλου περιέγραψε ως πρώτο στάδιο την αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής Τουρκία–Συρία–Ιορδανία, η οποία θα αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά του project, πριν η διαδρομή επεκταθεί νοτιότερα και συνδεθεί με το σαουδαραβικό δίκτυο, φτάνοντας έως το Ριάντ.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται στις προσπάθειες Άγκυρας και Ριάντ να αναβιώσουν την ιστορική γραμμή Χιτζάζ, που κάποτε συνέδεε τη Δαμασκό με τις ιερές πόλεις της Αραβικής Χερσονήσου. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ουραλόγλου επισκέφθηκε τον Απρίλιο το Αμμάν, όπου πραγματοποίησε τριμερείς συνομιλίες με τους ομολόγους του από Συρία και Ιορδανία.
Τουρκία, Σαουδική Αραβία και η «αναβίωση» της Χετζάζ
Κατά την επίσκεψη στην Ιορδανία, Τουρκία, Συρία και Ιορδανία υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης για συνεργασία στις μεταφορές, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας και την τόνωση του εμπορίου κατά μήκος ενός κρίσιμου βορρά‑νότου διαδρόμου. Η προγραμματισμένη επέκταση προς τη Σαουδική Αραβία έρχεται να «κουμπώσει» πάνω σε αυτή την τριμερή συμφωνία, μετατρέποντας την Κωνσταντινούπολη και τις ιερές πόλεις σε δύο άκρα της ίδιας χερσαίας διαδρομής.
Για την Τουρκία, το σχέδιο αυτό ενισχύει τη στρατηγική της θέση ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Συρία, την Ιορδανία και τον Κόλπο, δίνοντάς της πρόσθετο γεωοικονομικό βάρος σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού για νέα εμπορικά και ενεργειακά «μονοπάτια». Για τη Σαουδική Αραβία, ο σιδηρόδρομος εντάσσεται στο όραμα οικονομικής διαφοροποίησης και ανάδειξης του βασιλείου σε logistics hub της περιοχής, συνδέοντας θρησκευτικό τουρισμό, εμπόριο και βιομηχανικές αλυσίδες σε ένα ενιαίο δίκτυο.
