Η Τουρκία, η Συρία και η Ιορδανία προωθούν ένα κοινό σχέδιο για την ανάπτυξη ενός περιφερειακού σιδηροδρομικού διαδρόμου που θα συνδέει την Ευρώπη με τον Περσικό Κόλπο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας της Τουρκίας να δημιουργήσει εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές εν μέσω των διαταραχών στα παραδοσιακά θαλάσσια και χερσαία δίκτυα, σύμφωνα με δημοσίευμα της Financial Times και τοπικούς αξιωματούχους.

Το προτεινόμενο δίκτυο, που ενισχύει το κεντρικό πρότζεκτ, το οποίο δεν είναι άλλο από τον Μεσαίο Διάδρομο, θα εκτείνεται από την Ευρώπη μέσω της Τουρκίας, θα συνεχίζει μέσω του συριακού εδάφους και θα επεκτείνεται νότια προς την Ιορδανία, δημιουργώντας μια συνεχή χερσαία γέφυρα μεταξύ των λιμανιών της Μεσογείου και των αγορών του Κόλπου. Η πρωτοβουλία βασίζεται σε ένα τριμερές μνημόνιο κατανόησης που υπογράφηκε νωρίτερα αυτό το μήνα, με στόχο την αναβάθμιση και την επανασύνδεση της σιδηροδρομικής υποδομής στις τρεις χώρες.

Το έργο αντανακλά την ευρύτερη στρατηγική της Άγκυρας να τοποθετηθεί ως κεντρικός κόμβος διαμετακόμισης, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις διαταράσσουν τις διαδρομές μέσω της Ρωσίας, του Ιράν και των βασικών θαλάσσιων στενών. Η Financial Times ανέφερε ότι η Τουρκία προωθεί όλο και περισσότερο τον εαυτό της ως «ασφαλές καταφύγιο» για τις εμπορικές και ενεργειακές ροές, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει την παγκόσμια αστάθεια και να ανακατευθύνει το εμπόριο μέσω του εδάφους της.

Η Συρία διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο σχέδιο, λειτουργώντας ως γεωγραφικός σύνδεσμος μεταξύ της Τουρκίας και της Ιορδανίας και σταθεροποιώντας αποτελεσματικά τον διάδρομο μέσω της Λεβαντίνης. Η Ιορδανία, με τη σειρά της, παρέχει πρόσβαση στην Αραβική Χερσόνησο, με τη διαδρομή να αναμένεται να συνδεθεί τελικά με τα σιδηροδρομικά συστήματα του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου της Σαουδικής Αραβίας.

Τι λένε οι υποστηρικτές της ιδέας

Η ιδέα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον ιστορικό σιδηρόδρομο Χετζάζ, ο οποίος κάποτε συνέδεε τη Λεβαντίνη με την Αραβική Χερσόνησο, προτού καταστεί αχρησιμοποίητος λόγω συγκρούσεων και μεταβολών στα σύνορα. Η νέα αυτή προσπάθεια στοχεύει στον εκσυγχρονισμό της διαδρομής αυτής, μετατρέποντάς την σε έναν διάδρομο υψηλής χωρητικότητας για εμπορεύματα και επιβάτες που θα εκτείνεται σε πολλές περιοχές.

Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι ο διάδρομος θα μπορούσε να μειώσει τους χρόνους μεταφοράς και να προσφέρει μια εναλλακτική λύση σε συμφόρτωτες ή ευάλωτες ναυτιλιακές διαδρομές, όπως η Διώρυγα του Σουέζ, ενισχύοντας παράλληλα την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις, όπως η κατεστραμμένη υποδομή, ιδίως στη Συρία, καθώς και πολιτικοί και ασφαλιστικοί κίνδυνοι κατά μήκος της διαδρομής.

Ενώ η πρωτοβουλία υπογραμμίζει τον αυξανόμενο συντονισμό μεταξύ Άγκυρας, Δαμασκού και Αμμάν, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η μετατροπή του οράματος σε μια βιώσιμη εμπορική αρτηρία θα εξαρτηθεί από τη διαρκή επένδυση, την περιφερειακή σταθερότητα και τη μακροπρόθεσμη πολιτική ευθυγράμμιση.