Ο Πέτρο Χούριν δηλώνει ότι η υγεία του δεν ήταν ποτέ ξανά η ίδια από τότε που, πριν από 40 χρόνια, στάλθηκε να συμβάλει στον καθαρισμό της περιοχής του Τσερνόμπιλ, μετά το χειρότερο πυρηνικό ατύχημα στην ιστορία. Η προσωπική του μαρτυρία φωτίζει τις μακροχρόνιες συνέπειες της καταστροφής, αλλά και τις δύσκολες συνθήκες που αντιμετώπισαν οι λεγόμενοι «εκκαθαριστές» (liquidators).

Ο ίδιος ήταν ανάμεσα στις εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που επιστρατεύτηκαν για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της έκρηξης στον αντιδραστήρα 4 του πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ στην Ουκρανία, στις 26 Απριλίου 1986. Το ατύχημα προκάλεσε τη διασπορά ραδιενεργών υλικών σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Συνολικά 31 εργαζόμενοι και πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους άμεσα, κυρίως από οξεία ασθένεια ακτινοβολίας, ενώ χιλιάδες ακόμη πέθαναν αργότερα από ασθένειες που συνδέονται με την ακτινοβολία, όπως ο καρκίνος. Ωστόσο, ο συνολικός αριθμός των θυμάτων και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν αντικείμενο έντονης συζήτησης.

Την περίοδο εκείνη, ο Πέτρο Χούριν εργαζόταν σε επιχείρηση που προμήθευε εκσκαφείς και κατασκευαστικά οχήματα. Η εταιρεία τον έστειλε στη ζώνη αποκλεισμού του Τσερνόμπιλ τον Ιούνιο του 1986. Από τους 40 εργαζόμενους που στάλθηκαν από την ίδια εταιρεία, σήμερα ζουν μόνο πέντε, όπως ανέφερε ο ίδιος. «Δεν υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος του Τσερνόμπιλ που να είναι σε καλή υγεία», δήλωσε ο 76χρονος, προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Είναι θάνατος από χίλια κοψίματα».

Οι σοβιετικές αρχές, σύμφωνα με τον ίδιο, επιχείρησαν να αποκρύψουν την έκταση της καταστροφής, αρνούμενες ακόμη και να ακυρώσουν την παρέλαση της 1ης Μαΐου στο Κίεβο, περίπου 100 χιλιόμετρα νότια. Η σημερινή ουκρανική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα αναδείξει τους χειρισμούς των σοβιετικών αρχών, κάνοντας λόγο για κακή διαχείριση και προσπάθεια συγκάλυψης.

Ο Πέτρο Χούριν ανέφερε ότι κάποιοι συνάδελφοί του προσκόμισαν ιατρικά πιστοποιητικά για να αποφύγουν την αποστολή στο Τσερνόμπιλ, ωστόσο ο ίδιος ήταν πρόθυμος να βοηθήσει. «Συνειδητοποίησα ότι, όσο μικρή κι αν ήταν η συμβολή μου, έκανα το καθήκον μου για να τιθασεύσω αυτό το ατομικό τέρας», δήλωσε.

Κατά τη διάρκεια της αποστολής του, εργαζόταν σε βάρδιες 12 ωρών, χρησιμοποιώντας εκσκαφέα για τη φόρτωση ξηρού σκυροδέματος αναμεμειγμένου με μόλυβδο, το οποίο μεταφερόταν με φορτηγίδες μέσω ποταμού σε φορτηγά, ώστε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή της τεράστιας σαρκοφάγου που θα περιόριζε τη ραδιενέργεια. «Η σκόνη ήταν τρομερή», θυμάται. «Δούλευες μισή ώρα με αναπνευστήρα και στο τέλος γινόταν καφέ σαν κρεμμύδι», συμπλήρωσε.

Μετά από τέσσερις ημέρες, άρχισε να εμφανίζει σοβαρά συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, πόνο στο στήθος, αιμορραγία και μεταλλική γεύση στον λαιμό. Οι γιατροί τον περιέθαλψαν, αλλά μετά από ακόμη μία βάρδια δυσκολευόταν να περπατήσει και φοβήθηκε ότι είχε «μία ή δύο ημέρες ζωής». «Με μετέφεραν στο νοσοκομείο και οι γιατροί έκαναν πρώτα εξέταση αίματος», ανέφερε. «Μου τρύπησαν όλα τα δάχτυλα και έβγαινε ένα ωχρό υγρό, αλλά όχι αίμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι σοβιετικοί γιατροί αρνήθηκαν να διαγνώσουν ασθένεια ακτινοβολίας, καθώς, σύμφωνα με τον ίδιο, κάτι τέτοιο δεν επιτρεπόταν εκείνη την εποχή. Αντίθετα, του είπαν ότι πάσχει από φυτοαγγειακή δυστονία, μια νευρική διαταραχή που συχνά συνδέεται με το στρες. Πριν από την καταστροφή δεν είχε πάρει ποτέ αναρρωτική άδεια, όμως στη συνέχεια πέρασε περίπου επτά μήνες πηγαίνοντας από νοσοκομείο σε νοσοκομείο για θεραπεία, συμπεριλαμβανομένης μετάγγισης αίματος.

Σήμερα, όπως λέει, έχει διαγνωστεί με αναιμία, που συχνά συνδέεται με ασθένεια ακτινοβολίας, στηθάγχη, παγκρεατίτιδα και μια σειρά άλλων παθήσεων. Παρά τα προβλήματα υγείας, έχει καταφέρει να ζήσει περισσότερο από τον μέσο όρο των συμπατριωτών του. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το προσδόκιμο ζωής των ανδρών στην Ουκρανία ήταν 66 έτη το 2021, έχοντας μειωθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID.

Πλέον συνταξιούχος, ο Πέτρο Χούριν ζει με τη σύζυγό του, Όλχα, στην περιοχή Τσερκάσι της κεντρικής Ουκρανίας. Παρά τα προβλήματα υγείας, συνεχίζει να παίζει μπαγιάν, ένα είδος ακορντεόν και να γράφει τραγούδια και ποιήματα, ενώ παράλληλα δίνει μάχη για να εξασφαλίσει ειδική αναπηρική σύνταξη για τους «εκκαθαριστές» της πυρηνικής καταστροφής.

Ωστόσο, μια ακόμη τραγωδία έχει σημαδέψει τη ζωή του: η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Ο ίδιος και η σύζυγός του επισκέπτονται τακτικά ένα μνημείο στο κοντινό Χολόντνι Γιαρ, αφιερωμένο στον εγγονό τους, Αντρίι Βορομπκάλo, Ουκρανό στρατιώτη που σκοτώθηκε πριν από τρία χρόνια στον πόλεμο, σε ηλικία 26 ετών. Μετά την αναχώρηση της κόρης τους για εργασία στην Ευρώπη, ο Πέτρο Χούριν και η σύζυγός του ανέλαβαν την ανατροφή του Αντρίι από την ηλικία των τεσσάρων ετών. Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022, εκείνος εγκατέλειψε τη δουλειά του στην Ελλάδα για να επιστρέψει και να πολεμήσει.

«Τα άφησε όλα πίσω του και ήρθε να υπερασπιστεί την Ουκρανία», δήλωσε ο Πέτρο Χούριν στο Reuters, στεκόμενος κοντά στο μνημείο του εγγονού του, «σκεφτόμαστε τον Αντρίι όλη την ώρα».