Οι όροι του Ιράν, οι δηλώσεις Τραμπ για συνομιλίες και ο Νετανιάχου αποφασισμένος να συνεχίσει

Παρά τις δημόσιες διαψεύσεις και τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, στο παρασκήνιο του πολέμου ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν διαμορφώνεται ένα σύνθετο διπλωματικό σκηνικό, με τις ΗΠΑ, την Τουρκία, το Πακιστάν, την Αίγυπτο, το Ομάν και άλλες περιφερειακές δυνάμεις να επιχειρούν να κρατήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα στις αντιμαχόμενες πλευρές. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη εμφανίζεται να θέτει σκληρούς όρους για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ενώ το Ισραήλ διαμηνύει ότι θα συνεχίσει τα πλήγματα έως ότου υπάρξει συμφωνία που να διασφαλίζει τα συμφέροντά του.

Σύμφωνα με το Channel 12, το Ιράν έχει καταθέσει ένα αυστηρό πλαίσιο απαιτήσεων στο πλαίσιο των έμμεσων επαφών που, κατά το ίδιο δίκτυο, ανακοινώθηκαν από τον Ντόναλντ Τραμπ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται σαφείς εγγυήσεις ότι οι εχθροπραξίες δεν θα επαναληφθούν, μια νέα διευθέτηση για τα Στενά του Ορμούζ που ουσιαστικά θα τα έθετε υπό Ιρανικό έλεγχο, το κλείσιμο των Αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην ευρύτερη περιοχή και οικονομικές αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη η χώρα στη διάρκεια του πολέμου.

Την ίδια στιγμή, σε διαφορετική εκδοχή που επίσης μεταδίδεται από το Channel 12, η Τεχεράνη φέρεται να αφήνει ιδιωτικά περιθώρια περιορισμένης ευελιξίας. Κατά την εκτίμηση που αποδίδεται στην Αμερικανική πλευρά, το Ιράν θα μπορούσε να δεχθεί πάγωμα του βαλλιστικού του προγράμματος για πέντε χρόνια, μείωση του εμπλουτισμού ουρανίου και έναρξη συνομιλιών για το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60%. Στο ίδιο πλαίσιο, εμφανίζεται διατεθειμένο να αποδεχθεί επιθεωρήσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας στις εναπομείνασες φυγοκεντρικές μονάδες, καθώς και να διακόψει τη χρηματοδότηση περιφερειακών συμμαχικών οργανώσεων, μεταξύ αυτών η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και Ιρακινές πολιτοφυλακές.

Από Ισραηλινής πλευράς, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026 ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί πως ΗΠΑ και Ισραήλ μπορούν να καταλήξουν σε κοινή συμφωνία με το Ιράν που θα προστατεύει τα Ισραηλινά συμφέροντα. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υπογράμμισε πως «θα διασφαλίσουμε τα ζωτικά μας συμφέροντα υπό όλες τις συνθήκες», ενώ ξεκαθάρισε ότι οι επιχειρήσεις σε Ιράν και Λίβανο θα συνεχιστούν μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία. Όπως είπε, το Ισραήλ συνεχίζει να πλήττει το πυραυλικό και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και τη Χεζμπολάχ, προσθέτοντας ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες σκοτώθηκαν ακόμη δύο πυρηνικοί επιστήμονες.

Στο ίδιο μήκος κύματος, οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι η Πολεμική Αεροπορία έπληξε στην Τεχεράνη το «κεντρικό αρχηγείο ασφαλείας» των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, η εγκατάσταση βρισκόταν μέσα σε «πολιτική υποδομή» και χρησιμοποιούνταν για τον συντονισμό περιφερειακών μονάδων που είναι αρμόδιες για την επιβολή της τάξης του καθεστώτος και της εσωτερικής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της παραστρατιωτικής δύναμης Μπασίτζ.

Την ώρα που το Ισραήλ επιμένει στη στρατιωτική πίεση, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι ΗΠΑ και Ιράν είχαν τις τελευταίες δύο ημέρες «πολύ καλές και παραγωγικές» συνομιλίες με στόχο μια «πλήρη και οριστική επίλυση» των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, Ιρανική πηγή διέψευσε ότι υπάρχουν συνομιλίες με αντικείμενο τον τερματισμό του πολέμου, δηλώνοντας στο πρακτορείο Fars ότι «δεν υπάρχει άμεση επαφή με τον Τραμπ, ούτε καν μέσω μεσολαβητών» και προσθέτοντας πως ο Αμερικανός πρόεδρος «υποχώρησε όταν άκουσε ότι στόχοι μας θα ήταν όλοι οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής στη Δυτική Ασία».

Παρά τις επίσημες αρνήσεις, οι διπλωματικές διεργασίες φαίνεται πως πυκνώνουν. Σύμφωνα με το Al-Monitor, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρότειναν τη διεξαγωγή συνομιλιών ανάμεσα στον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του Ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, μέσω ενδιάμεσων χωρών, με την Τουρκία να περιλαμβάνεται στους βασικούς διαμεσολαβητές. Την ίδια στιγμή, εξετάζεται και το ενδεχόμενο συνάντησης ανώτερων Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων στο Ισλαμαμπάντ ακόμη και μέσα στην εβδομάδα, με τη συμμετοχή του Πακιστάν, της Τουρκίας και της Αιγύπτου στη διαδικασία διευκόλυνσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε διαδοχικές επαφές με τον Σαουδάραβα ομόλογό του, τον Αιγύπτιο υπουργό Εξωτερικών, καθώς και με τον υπουργό Εξωτερικών του Πακιστάν. Είχαν προηγηθεί συνομιλίες του ίδιου με Αμερικανούς αξιωματούχους και με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί. Το Al Jazeera σημειώνει ακόμη ότι υπήρξαν συναντήσεις ανάμεσα στον Χακάν Φιντάν, τον Αμπάς Αραγκτσί και τον Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, ενώ επαφές έχουν καταγραφεί ανάμεσα σε Άγκυρα και Ριάντ, Άγκυρα και Ντόχα, με τη συμμετοχή πλέον και του Ομάν, του Πακιστάν και της Αιγύπτου. Το ίδιο το Ιράν επιβεβαίωσε ότι έχει λάβει μηνύματα μέσω «φιλικών τρίτων χωρών».

Στόχος όλων αυτών των πρωτοβουλιών είναι να ανοίξουν ξανά τα διπλωματικά κανάλια που έχουν ουσιαστικά μπλοκαριστεί από την αρχή του πολέμου και να διαπιστωθεί αν υπάρχει περιθώριο αποκλιμάκωσης, κατάπαυσης του πυρός και, σε δεύτερο χρόνο, ειρηνευτικής συμφωνίας. Κοινός παρονομαστής στις περιφερειακές πρωτεύουσες παραμένει η αίσθηση ότι πρόκειται ίσως για την τελευταία ευκαιρία αποτροπής μιας ακόμη ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Την ίδια στιγμή, σε αρκετές χώρες της περιοχής καταγράφεται έντονη ανησυχία ότι το Ισραήλ συνιστά τον πιο απρόβλεπτο παράγοντα της εξίσωσης και ότι μια μονομερής κίνηση θα μπορούσε να ανατρέψει κάθε προσπάθεια προσέγγισης.

Μέσα σε αυτό το εύθραυστο σκηνικό, επανέρχεται και ο φόβος για τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα περάσματα για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία. Το CBS μετέδωσε ότι οι ΗΠΑ εκτιμούν πως οι Ιρανοί έχουν τοποθετήσει περίπου 12 νάρκες στην περιοχή, εξέλιξη που εντείνει την ανησυχία για το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης όχι μόνο στο στρατιωτικό αλλά και στο ενεργειακό πεδίο.

Έτσι, ενώ τα μηνύματα από το παρασκήνιο υποδηλώνουν ότι υπάρχει κινητικότητα για μια φόρμουλα εξόδου από την κρίση, οι δημόσιες τοποθετήσεις, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι αμοιβαίες διαψεύσεις δείχνουν ότι η απόσταση μέχρι μια πραγματική συμφωνία παραμένει μεγάλη. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κρίνει αν οι μυστικοί δίαυλοι θα αποδώσουν ή αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε ακόμη πιο επικίνδυνη κλιμάκωση.