Η ένταση στις σχέσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, αλλά και το ενδεχόμενο μιας νέας παγκόσμιας γεωπολιτικής ισορροπίας, βρέθηκαν στο επίκεντρο των δηλώσεων του Αντιστράτηγου ε.α. και προέδρου του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, Ιωάννη Μπαλτζώη. Αφορμή αποτέλεσε η αναφορά του προέδρου της Κίνας στην περίφημη «παγίδα του Θουκυδίδη» κατά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο.
«Οι Αμερικάνοι πάντα πριν κάνουν ένα πόλεμο κάνουν προσομοιώσεις και έχουν εκπληκτικούς υπολογιστές, κβαντικούς με αποτέλεσμα αυτά τα οποία βγαίνουν να είναι πραγματικότητα. Λοιπόν, έχουν κάνει χιλιάδες προσομοιώσεις για έναν μελλοντικό πόλεμο Κίνας και Ηνωμένες Πολιτείες. Ποιος είναι ο νικητής σήμερα; Η Κίνα» επισήμανε ο κ. Μπαλτζώης, μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8.
Στη συνέχεια, υποστήριξε ότι η στάση του Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να κινηθεί προς την κατεύθυνση συνεργασίας με το Πεκίνο, παραπέμποντας στις δηλώσεις του Κινέζου προέδρου περί αποφυγής σύγκρουσης.
«Γι’ αυτό λοιπόν βλέπω ότι ο Τραμπ θα συμφωνήσει σε αυτό που είπε ο πρόεδρος Σι, ο οποίος πραγματικά μίλησε για συνεργασία γιατί ωφελεί και τα δύο μέρη, λέει, ενώ η σύγκρουση βλάπτει και τα δύο. Να είμαστε εταίροι, όχι αντίπαλοι» συμπλήρωσε.
Αναφερόμενος στην αποκαλούμενη «παγίδα του Θουκυδίδη», ο κ. Μπαλτζώης εξήγησε πως πρόκειται για θεωρία που διατύπωσε ο καθηγητής του Χάρβαρντ, Γκράχαμ Άλλισον, έπειτα από μελέτη του Πελοποννησιακού Πολέμου και άλλων ιστορικών συγκρούσεων.
«Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα θεωρία. Ο Γκράχαμ Άλλισον, καθηγητής του Χάρβαρντ, έβγαλε αυτή τη θεωρία μελετώντας τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, όπου όταν μία ανερχόμενη δύναμη απειλεί την κυρίαρχη δύναμη, τότε λέει ο Γκράχαμ Άλλισον, μελετώντας κάποιες περιπτώσεις τα τελευταία 500 χρόνια, η κατάληξη είναι ο πόλεμος. Ποια ήταν ανερχόμενη δύναμη στο τον 5ο αιώνα στον Πελοποννησιακό πόλεμο; Η Αθήνα. Ποιος απειλείτο; Η Σπάρτη. Ποιοι είναι ανερχόμενη δύναμη σήμερα; Η Κίνα. Η Κίνα είναι η Αθήνα. Και η Αμερική είναι η Σπάρτη. Λοιπόν, αυτό συμβαίνει. Βέβαια, δεν είναι σίγουρο ότι θα γίνει ο πόλεμος, αλλά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα, γιατί λέει ο Άλλισον ότι η δομική πίεση που δημιουργείται από την ανερχόμενη δύναμη που αμφισβητεί μια κατεστημένη ηγεμονία, κάνει τον πόλεμο πιθανότερο, όχι όμως αναπόφευκτο. Γιατί, ορισμένοι λένε ότι οδηγούμαστε σε πόλεμο» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος στάθηκε και στις εξαιρέσεις που εντόπισε ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας μέσα από την ανάλυση 16 ιστορικών περιπτώσεων, όπου τελικά αποφεύχθηκε η πολεμική σύγκρουση.
«Στα τέλη του 15ου αιώνα Πορτογαλία-Ισπανία. Η επόμενη, πάμε στις αρχές του 20ου αιώνα, περάσαμε τόσους αιώνες, πάντα είχαμε πόλεμο. Ηνωμένο Βασίλειο με Ηνωμένες Πολιτείες. Τότε είχαμε πάλι μια τέτοια επικίνδυνη ρήξη, δεν έγινε πόλεμος. Και οι δύο τελευταίες είναι τη δεκαετία του 40 έως το 80 με τον Ψυχρό Πόλεμο, ο οποίος, το λέμε Ψυχρό Πόλεμο, αλλά δεν ήταν άμεσος πόλεμος. Και η τελευταία περίπτωση είναι από το 90 μέχρι σήμερα, όπου είχαμε μια αντιπαράθεση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας με τη Γερμανία. Αυτά αναφέρει ο Άλλισον. Από κει και πέρα, έχουμε πολέμους. Στα μέσα του εικοστού αιώνα, Ηνωμένες Πολιτείες- Ιαπωνία. Σοβιετική Ένωση- Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία κλπ. Στα τέλη του 19ου αιώνα η Κίνα με τη Ρωσία εναντίον της Ιαπωνίας. Τέλη του 19ου αιώνα, Γαλλία, Γερμανία και ούτω καθεξής».
Παράλληλα, ο κ. Μπαλτζώης αναφέρθηκε και στη νέα εθνική στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών για το 2026 και μετά, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει την Κίνα κυρίως μέσω γεωπολιτικών και ενεργειακών κινήσεων και όχι μέσα από άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση.
«Αν διαβάσουμε την εθνική στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών για το 2026 και μετέπειτα, είναι καινούργια, επί Τραμπ, αναφέρεται σε έξι χώρες που θεωρεί ότι μπορεί να έχουν προβλήματα. Μεταξύ αυτών το Ιράν, Ρωσία, Κίνα. Ξέρετε τι λέει για την Κίνα; Λοιπόν, λέει η εθνική στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών, ότι για να αντιμετωπίσουμε την Κίνα λέει πως δεν θα πρέπει να την αντιμετωπίσουμε με πολεμική σύγκρουση, αλλά με γεωπολιτική και ελέγχοντας τα ενεργειακά της. Δηλαδή λέει η εθνική στρατηγική, δεν θα κάνουμε πόλεμο με την Κίνα, αλλά να ελέγξουμε την ενέργεια. Από πού ερχόταν η ενέργεια στην Κίνα σε μεγάλο ποσοστό; Από τη Βενεζουέλα και από το Ιράν. Πού είχε εμπλακεί η Αμερική στις δύο αυτές χώρες; Ελέγχει τα πετρέλαια της Βενεζουέλας πλέον τώρα και προσπαθεί να κάνει αυτό στο Ιράν».
Κλείνοντας, ο Πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών έκανε λόγο για πιθανή αναδιαμόρφωση του παγκόσμιου χάρτη ισχύος, συνδέοντας τις εξελίξεις με πιθανές συμφωνίες ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις.
«Και ένα δεύτερο. Οι συμφωνίες του Άνκορατζ με τον Πούτιν, όπου προβλέπουν τον διαμελισμό του κόσμου, μια νέα Γιάλτα σε ζώνες επιρροής. Εγώ εκτιμώ ότι ο Σι θα αποδεχτεί, με αυτά που λέει, συνεργασίες κλπ. Άρα θα πάμε για μια συμφωνία των τριών γιγάντων, Ρωσία, ΗΠΑ, Αμερική όπου θα αλλάξει η μορφή του κόσμου κατά την άποψή μου προς το καλύτερο. Μια νέα Γιάλτα. Θα γίνει; Εγώ ελπίζω να γίνει. Αν δεν γίνει, οι εξελίξεις θα είναι πολύ δυσάρεστες» είπε καταλήγοντας.
