Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε ανοιχτά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ότι παίζουν «ενεργό» ρόλο στο πλευρό των ΗΠΑ και του Ισραήλ στον πόλεμο κατά του Ιράν, κλιμακώνοντας θεαματικά τη ρητορική της Τεχεράνης απέναντι σε ένα από τα βασικά κράτη-συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο. Οι δηλώσεις του έγιναν στο περιθώριο της συνόδου των BRICS στην Ινδία, όπου η ιρανική διπλωματία προσπαθεί να «χτίσει μέτωπο» καταδίκης των αμερικανοϊσραηλινών επιχειρήσεων.
Το ξέσπασμα του Αραγτσί έρχεται μία ημέρα μετά τη νέα ένταση γύρω από πληροφορίες ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πραγματοποίησε «μυστική» επίσκεψη στα ΗΑΕ, εν μέσω του πολέμου με το Ιράν, και συναντήθηκε με τον πρόεδρο Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ. Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού παρουσίασε τη φερόμενη επίσκεψη ως ένδειξη ότι τα Εμιράτα παραμένουν στενός εταίρος του Ισραήλ ακόμη και σε περίοδο ανοιχτής σύγκρουσης με την Τεχεράνη, όμως το Άμπου Ντάμπι έσπευσε να διαψεύσει δημοσίως την «υποτιθέμενη» επίσκεψη και να υπογραμμίσει ότι οι σχέσεις του με το Ισραήλ δεν βασίζονται σε «ανεπίσημες διευθετήσεις».
Ο Αραγτσί αξιοποίησε τις αναφορές αυτές για να υποστηρίξει ότι «όσοι συνωμοτούν με το Ισραήλ για να σπείρουν διχόνοια θα λογοδοτήσουν» και ότι τα ΗΑΕ «συμμετείχαν άμεσα στην επιθετικότητα εναντίον της χώρας μου». Αν και, όπως είπε, απέφυγε να κατονομάσει τα Εμιράτα στην επίσημη δήλωσή του στους BRICS «για λόγους ενότητας», επανήλθε μέσω Telegram, κατηγορώντας τα ΗΑΕ ότι δεν καταδίκασαν τις πρώτες επιθέσεις εναντίον του Ιράν και ότι παρείχαν «βάσεις, εναέριο χώρο, έδαφος, πληροφορίες και άλλες διευκολύνσεις» σε ΗΠΑ και Ισραήλ.
Πόλεμος σκιών στον Κόλπο: επιθέσεις, διαψεύσεις και αμοιβαίες κατηγορίες
Η αντιπαράθεση εντάσσεται στο κλίμα έντασης που επικρατεί από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησαν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν και ιρανικοί πύραυλοι και drones άρχισαν να στοχοποιούν αμερικανικές εγκαταστάσεις και συμφέροντα στον Κόλπο. Σύμφωνα με ρεπορτάζ δυτικών μέσων, τα ΗΑΕ –όπως και η Σαουδική Αραβία– φέρονται να συμμετείχαν «σιωπηρά» σε πλήγματα κατά ιρανικών στρατιωτικών και ενεργειακών στόχων, μεταξύ άλλων σε διυλιστήριο στο νησί Λαβάν, κάτι που εκτιμάται ότι έχει εξοργίσει την Τεχεράνη.
Παράλληλα, τα ΗΑΕ ηγούνται του αφηγήματος ότι το ίδιο το έδαφός τους βρίσκεται στο στόχαστρο ιρανικών πληγμάτων: τις προηγούμενες εβδομάδες, ανακοίνωσαν ότι συστήματα αεράμυνας αναχαίτισαν πυραύλους και drones από το Ιράν, ενώ στη Φουτζάιρα, στο Φουτζάιρα Oil Industry Zone, καταγράφηκε πυρκαγιά σε εγκατάσταση πετρελαίου, την οποία απέδωσαν σε ιρανικό πλήγμα με drone. Η Τεχεράνη αρνείται ότι στοχεύει τα Εμιράτα, υποστηρίζοντας ότι πλήττει μόνο αμερικανικές υποδομές στην περιοχή.
Ο Αραγτσί κατηγορεί εδώ και μήνες τα κράτη του Κόλπου ότι επιτρέπουν τη χρήση του εδάφους και του εναέριου χώρου τους από τις ΗΠΑ ως ορμητήρια επιθέσεων κατά του Ιράν, ενώ οι κυβερνήσεις του Κόλπου απαντούν πως δεν έχουν δώσει τέτοια άδεια και πως επιδιώκουν την αποκλιμάκωση. Η ρητορική αυτή βαθαίνει το ρήγμα Τεχεράνης–Άμπου Ντάμπι, σε μια περίοδο που από τις 8 Απριλίου τηρείται μια εύθραυστη εκεχειρία, η οποία ωστόσο απειλείται από κάθε νέα επίθεση ή διαρροή περί μυστικών πλήγματων.
BRICS, Ιράν και καθεστώς ασφαλείας στον Κόλπο
Η σύγκρουση Ιράν–ΗΑΕ «κουβαλάει» πάνω της και τη μάχη για το αφήγημα στους BRICS, όπου η Τεχεράνη θέλει να εμφανιστεί ως θύμα επιθετικότητας ΗΠΑ–Ισραήλ–συμμάχων, ενώ τα Εμιράτα επιχειρούν να κρατήσουν ισορροπίες μεταξύ οικονομικής συνεργασίας με την Κίνα και τη Ρωσία και της στρατηγικής τους σχέσης με Ουάσιγκτον–Τελ Αβίβ. Ο Αραγτσί κάλεσε ανοιχτά τα ΗΑΕ «να επανεξετάσουν την πολιτική τους απέναντι στο Ιράν», λέγοντας ότι ούτε η αμερικανική στρατιωτική παρουσία ούτε οι δεσμοί με το Ισραήλ τα προστάτευσαν από επιθέσεις και αστάθεια.
Στο βάθος βρίσκονται οι Συμφωνίες του Αβραάμ, μέσω των οποίων τα ΗΑΕ το 2020 ομαλοποίησαν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ, μετατρέποντας το Άμπου Ντάμπι σε κομβικό κρίκο ενός άξονα ΗΠΑ–Ισραήλ–Κόλπου που το Ιράν αντιμετωπίζει ως ευθεία απειλή. Η σημερινή αντιπαράθεση δείχνει πως, παρά την προσωρινή εκεχειρία, το στρατηγικό ρήγμα στον Κόλπο βαθαίνει – και κάθε πληροφορία για μυστικές επισκέψεις, σκιώδεις επιθέσεις ή διπλωματικά πήγαινε-έλα μπορεί να λειτουργήσει ως νέα σπίθα.
