«Άλλο αυτοδικία, άλλο άμυνα και άλλο εκδίκηση»

Τι αναφέρει ο καθηγητής Ποινικού Δικαίου Νικόλαος Μπιτζιλέκης


ΚΟΙΝΩΝΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ
20:26
24/09/2018
«Άλλο αυτοδικία, άλλο άμυνα και άλλο εκδίκηση»
27
loading

Στην έννοια της «άμυνας» έναντι άδικης πράξης, επίθεσης, ή απειλής και στη διάκριση της από τις έννοιες της εκδίκησης, ή της αυτοδικίας αναφέρθηκε, μιλώντας στο ραδιοφωνικό σταθμό του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων (Πρακτορείο 104,9 fm), ο καθηγητής Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, Νικόλαος Μπιτζιλέκης, με αφορμή το αιματηρό συμβάν σε κοσμηματοπωλείο στην Ομόνοια, που κατέληξε με το θάνατο του 33χρονου Ζακ Κωστόπουλου.

Αναφερόμενος στο ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο ο κ. Μπιτζιλέκης υπογράμμισε τη διαφορά ανάμεσα στις τρεις έννοιες.

«Άλλο αυτοδικία, άλλο άμυνα, άλλο εκδίκηση... Αν κάποιος μου κάνει κάτι και εγώ πάω στη συνέχεια και τον χτυπήσω, αυτό είναι εκδίκηση, δεν έχει να κάνει με άμυνα. Η άμυνα γίνεται, για να αποτραπεί ένα άδικο, το οποίο εξελίσσεται. Με την πράξη μου κάνω μέχρι ότι είναι αναγκαίο για να αποτραπεί αυτό», είπε ο κ. Μπιτζιλέκης και πρόσθεσε: «Η αυτοδικία δεν έχει να κάνει με την άμυνα. Η αυτοδικία είναι να πάρω το δίκαιο, το νόμο, στα χέρια μου... Αυτό είναι αυτοδικία. Οι έννοιες, τουλάχιστον στον ευρωπαϊκό ποινικό χώρο, είναι περίπου οι ίδιες, για να μην πω, απολύτως οι ίδιες. Άλλο η άμυνα, άλλο η αυτοδικία».

Ο καθηγητής του ΑΠΘ εξήγησε το νομικό περιεχόμενο της έννοιας της «άμυνας» απέναντι σε άδικη επίθεση, στο ευρωπαϊκό σύστημα δικαίου. «Όταν μιλάμε για άμυνα, μιλάμε για ύπαρξη μιας άδικης επίθεσης, την οποία αποτρέπω εγώ κάνοντας επίσης μια άδικη πράξη. Και αυτό σημαίνει ότι η δική μου πράξη δικαιολογείται, όταν είναι αναγκαία για να αποτραπεί μια άδικη επίθεση. Συνεπώς, εάν έχουμε μια παραβίαση οικιακής ειρήνης, μια κλοπή, ή μια ληστεία, εναντίον αυτής μπορεί να απαντήσει οποιοσδήποτε, αποτρέποντας την ολοκλήρωση αυτής της πράξης. Αυτό ισχύει σε όλη την Ευρώπη».

Ο κ. Μπιτζιλέκης ξεκαθάρισε ότι η «παραβίαση οικιακής ειρήνης» μπορεί αφορά και άλλους ιδιωτικούς χώρους, πλην της οικίας, όπως, το κατάστημα, ιδιόκτητες εγκαταστάσεις, π.χ. γκαράζ, αποθήκες και οποιουσδήποτε περιφραγμένους ιδιωτικούς χώρους, κ.α. «Εάν έχουμε και ενέργειες, πολύ χειρότερες από την παραβίαση οικιακής ειρήνης, όπως π.χ. απόπειρα κλοπής, ή απόπειρα ληστείας - ακόμη περισσότερο, διότι εκεί υπάρχει και άσκηση βίας που σημαίνει προσβολή πλέον προσωπικών αγαθών - εκεί πλέον η ένταση της πράξης μου, που δικαιολογείται, είναι ασφαλώς πολύ μεγαλύτερη. Μπορούν δηλαδή να δικαιολογηθούν μεγαλύτερης απαξίας πράξεις, εφόσον όμως σε όλες τις περιπτώσεις είναι αναγκαίες για να αποτραπεί η άδικη επίθεση».

Ο κ. Μπιτζιλέκης υπογράμμισε ότι τα όρια της άμυνας εξαντλούνται χρονικά στο σημείο που επιτυγχάνεται η αποτροπή της άδικης πράξης, δηλαδή, η «άμυνα» διαρκεί τόσο, όσο «εξελίσσεται» η άδικη επίθεση. Επίσης, ξεκαθάρισε ότι η έννοια της άμυνας εμπεριέχει την αναλογικότητα της αντίδρασης, σε σχέση τη συντελούμενη από τον επιτιθέμενο άδικη πράξη. Σημείωσε, επίσης, ότι και τρίτοι έχουν δικαίωμα να επέμβουν για να αποτρέψουν μια άδικη πράξη, σε βάρος κάποιου και πρόσθεσε: «Όταν υπάρχει μια άδικη επίθεση εναντίον μου, τόσο εγώ, όσο και οποιοσδήποτε τρίτος, έχουμε δικαίωμα αυτήν την επίθεση να την αποτρέψουμε. Εάν κάποιος πάει να σας τραυματίσει, έχω δικαίωμα εγώ να αποτρέψω την επίθεση που κάνει αυτός εναντίον σας. Αυτό είναι άμυνα. Δεν είναι αυτοδικία».

Τόνισε, επίσης, ότι η παρεμπόδιση διαφυγής του δράστη μετά από άδικη πράξη, δεν είναι μόνο δικαίωμα και του άμεσα θιγόμενου, αλλά και τρίτων, δηλαδή και άλλοι μπορούν να επέμβουν για να αποτρέψουν ένα αυτόφωρο αδίκημα. Ωστόσο, υπάρχουν και εκεί όρια στη χρήση της ασκούμενης βίας για να αποτραπεί η φυγή του. «Επιτρέπεται να συλλάβω κάποιον, όταν τελεί ένα αυτόφωρο αδίκημα. Οποιοσδήποτε πολίτης έχει δικαίωμα να τον συλλάβει. Και οι αστυνομικές αρχές έχουν υποχρέωση να τον συλλάβουν... Η σύλληψη είναι άσκηση βίας. Άρα, υπάρχει δικαίωμα να ασκήσω αυτή τη βία προκειμένου να τον συλλάβω, εάν εκτελέσει ένα αυτόφωρο αδίκημα. Αυτό το δικαίωμα το έχει ο πολίτης» είπε ο καθηγητής Νομικής και συνέχισε: «Ωστόσο και αυτό το δικαίωμα λειτουργεί στα πλαίσια της αναγκαιότητας. Δεν μπορείς να τον σκοτώσεις τον άνθρωπο για να τον συλλάβεις, ούτε μπορείς να τον τραυματίσεις βαριά για να τον συλλάβεις. Σύλληψη θα κάνεις, βία θα ασκήσεις, μέχρι του σημείου εκείνου, που θα είναι αναγκαίο να τον συλλάβεις - πλην όμως - ακόμη και εάν είναι αναγκαίο να ασκήσεις υπέρμετρη βία, αυτό το πράγμα έχει πρόβλημα, δε μπορεί να δικαιολογηθεί. Δεν μπορεί, δηλαδή, στα πλαίσια σύλληψης κάποιου, να τον αφήνεις ανάπηρο».

Ο κ. Μπιτσιλέκης εξήγησε ότι εάν ο αμυνόμενος λειτουργεί σε κατάσταση «φόβου και ταραχής» εξαιτίας μιας αιφνίδιας παραβίασης της οικιακής ειρήνης του και χρησιμοποιήσει δυσανάλογη βία για να αμυνθεί, το δικαστήριο είναι που θα κρίνει εάν υπέπεσε σε «πλάνη». Θα κρίνει, δηλαδή, εάν ο αμυνόμενος δεν είχε εκείνη τη στιγμή τη δυνατότητα αξιολόγησης του πραγματικού κινδύνου και για αυτό υπερέβαλε στην αντίδραση του και τότε, μπορεί και να μην του καταλογιστεί ποινή.

Επεσήμανε, επίσης, ότι στον ευρωπαϊκό χώρο «η παραβίαση οικιακής ειρήνης είναι ένα αδίκημα χαμηλού βεληνεκούς» και «δεν έχει τη σπουδαιότητα που έχει στον αμερικανικό χώρο». Εξήγησε, ότι στις ΗΠΑ «υπάρχει μεγαλύτερη ανοχή σε πράξεις που γίνονται σε βάρος ανθρώπου, που παραβιάζει το οικιακό άσυλο» και κατέληξε: «Εκείνος που μπαίνει σε ιδιωτικό χώρο, θεωρείται ότι έχει απολύτως την ευθύνη για αυτό που κάνει, οπότε μπορεί να αντιμετωπιστεί και με πράξεις, ή προσβολές, που παίρνουν χαρακτήρα υπερβολικό».

ΚΑΝΤΕ LIKE ΣΤΟ NEWSBEAST.GR

27
σχόλια
  1. avatar Καλά τά λεει

    ο καθηγητης. Δεν τον σκοτωσε ο καταστηματάρχης. Απλά τού «...ασκησε βία μέχρι του σημείου εκείνου, που ήταν αναγκαίο να τον συλλάβει η αστυνομία...» Και λίγες κλωτσιές του έριξε. Κατά την γνώμη μου ήταν «αναγκαίο» νά φάει κ´άλλες.

  2. avatar Ολα ειναι θεμα διασημοτητας…

    αν ο ληστης ηταν ενας αγνωστος μεταξυ αγνωστων το θεμα δεν θα ειχε βγει καν σαν ειδηση.Ειναι ο Ζακ?Τι κυπριακο κ βορειοκορεατικο μου λετε τωρα?!!Εδω πεθανε ο Ζακ πανω σε ληστεια!!!

  3. avatar Γιατί πρέπει να είσαι ή με τον ένα ή με τον άλλον;

    Δεν χτυπάμε όμως ένα κοινωνικά ευάλωτου άνθρωπο

  4. avatar Ενδιαφέρον

    Λογικό μου ακούγεται: πάει να σε κλέψει κάποιος, τον ρίχνεις στο πάτωμα, τον ακινητοποιείς και περιμένεις την αστυνομία. Έχεις δίκιο κ είσαι καλυμμένος από το νόμο.
    Τώρα, αν αφού τον ρίξεις στο πάτωμα και ενώ έχουν σπεύσει κ άλλοι να σε βοηθήσουν, εσυ αρχίσεις να τον κλωτσάς στο κεφάλι, μιλάμε για υπερβολική και αχρείαστη αντίδραση. Είπαμε ρε παιδιά, όχι και να βγάλουμε ΌΛΟ το θυμό που κουβαλάμε σε κάποιον που είναι πλέον απροστάτευτος...

  5. avatar ΚΛΕΦΤΟΚΟΤΑΣ ΑΝΤΙΕΞΟΥΣΙΑΣΤΗΣ

    Μπαίνει ο τοξικομανείς μέλος διαφόρων αντιφα ακτιβιστής της διάδοσης ναρκωτικών και της ομοφυλοφιλίας και γίνετε αυτό, καίγεται η Αθήνα μετατρέπεται σε ήρωα. Το ίδιο μπαίνει ένας σκινχεντ περιθωριακός ακτιβιστής της ακροδεξιάς έχει μπλέξει και εκείνος με τα ναρκωτικά γίνετε το ίδιο με την διαφορά αυτοί που καίνε την Αθήνα για τον προηγούμενο καίνε την Αθήνα για την απελευθέρωση του αντιφασίστα μαγαζάτορα. Το γελοίο μαζί σας δεν η ηθική της πράξης αλλά το πολιτικό πρόσημο των συμμετεχόντων που προσδιορίζει το μίσος για το αποτέλεσμα.

    1. avatar καλα

      κοιμησου παλι!

  6. avatar criskalts

    Ο καθηγητής επεξηγεί το νόμο που ισχύει στον Ευρωπαϊκό χώρο γενικά και που ο οποίος διάκειται ελαφρώς ευνοϊκά προς το θύμα.
    Επίσης εξηγεί λεπτομερώς και με σαφήνεια για το θέμα της βίας που θα ασκήσει το θύμα στον επίδοξο θύτη και λέει οτι τα όριά της ΔΕΝ μπορούν να μετρηθούν επακριβώς και ο θεσμός που θα αποφασίσει επ΄ αυτού είναι η δικαιοσύνη.
    Ντούσκα, Μστ και λοιποί ''δικαστές'' μην προτρέχετε και βγάζετε βιαστικά συμπεράσματα.

  7. avatar ΚΑΡΑΓΚΟΥΛΑΣ

    Ο τοξικομανης χαρακτηριζεται εν δυναμει επικινδυνος και επιρρεπης σε αννομη πραξη λογω της παραφρονος ενεργειας των ναρκωτικων οποτε πρεπει αυτοδικαιως να ακινητοποιηται επι τοπου. Τωρα θα μου πης ποιος θα τον ακουμπηση απο την στιγμη που μπορει να εχει ηπατιτιδα AIDS και τοσες αλλες αρρωστιες

  8. avatar ΘΙΘΙΘΥ

    ΤΙ ΨΑΧΝΕΤΕ ?????????????????????????????????????????????????????????????????????

  9. avatar Μστ

    Μπαίνει ένας τοξικομανής σ' ένα μαγαζί χωρίς πρόθεση να κλέψει ή να απειλήσει και επειδή ο ιδιοκτήτης είναι ρατσιστής και προκατειλημένος με τους τοξικομανής, τον κλειδώνει και τον λιντσάρει μέχρι θανάτου...εγώ αυτό το λέω ρατσιστική βία.!!

    1. avatar Αυτο που περιγραφεις

      δεν ειναι ρατσιστικη βια αλλα κομμουνιστικη πρακτικη.

    2. avatar criskalts

      Τι μυαλό κουβαλάς εσύ ρε;;;;

    3. avatar advouk7

      Αν ήταν προκατειλημενος δεν θα άνοιγε. Τα κοσμηματοπωλεια ανοίγουν από μέσα με κουμπί. Αν το έκανε βέβαια όπως λες, δηλαδή επίτηδες, τι να πω; Τόσο [...];

    4. avatar Laddie

      επειδή όμως δεν ξέρεις αν έγινε έτσι, ή τι ακριβώς έγινε, άσε να το περιγράψει η δικαιοσύνη

  10. avatar Κλεων

    Δεν υπαρχει καμια αυτοδικια!Το βαραγαν οσο δεν υπηρχε η αστυνομια!
    Μολις ηρθαν οι αστυνομικοι δεν βλεπω να τον χτυπαει κανεις!Αφησαν να αναλαβουν οι υπευθυνοι!
    Μαλλον οταν βλεπει καποιος εναν κλεφτη δεν πρεπει να κανει τιποτα και σε αυτη τη περιπτωση επρεπε να του παραγγειλουν κανα καφε οσο περιμενε υπομονετικα ο πρ[...]!

    1. avatar Χαχαχαχα ααχ

      Ζητω συγγνωμη που γελω ενω μιλαμε για τον θανατο καποιου, αλλα το παραληρημα του Κλεων με διασκεδαζει τρομερα. Μερα νυχτα γραφει σε ολα τα αρθρα, εχει χασει τον υπνο του και το μονο που καταφερνει ειναι μια τρυπα στο νερο. Keep going Κλεων, λυσσαξε κι αλλο οσο περισσοτερο γινεται!

    2. avatar advouk7

      Ναι αλλά στο τέλος ενω τον έχουν συλλάβει και του έχουν δώσει τις 1ες βοήθειες σκάει ένας τυπάς από πίσω και τον κλωτσάει με δύναμη. Απορώ τα όργανα που ηταν; Η αστυνομία δεν έχει ευθυνη;

      1. avatar Soth

        Ο "τυπας" ηταν αστυνομικος και προφανως το εκανε λογω του γυαλιου που αδραξε ο δραστης.

  11. avatar Χρήστος Σταράτος

    Αυτά καθηγητά να τα θυμηθείς και όταν θα είσαι εσύ το θύμα...εκτός και αν το κανελωνεις το ρυζόγαλο...έλεος με κάθε θεωρητικό, αριστερο, τρανς κλπ που ζούνε σε δικό τους κόσμο...

    1. avatar criskalts

      Καλά τα λέει ο καθηγητής, το νόμο εξηγεί, προφανώς και δεν κατανόησες το άρθρο.

    2. avatar advouk7

      Προφανώς και δε σε συμβουλεύει τι να κάνεις. Το νόμο παραθέτει για να ξέρεις πόσο απροστατευτος νομικά είσαι.

    3. avatar Ορλοφ

      εσύ μπορείς να κάνεις ότι θέλεις όταν είσαι θύμα ή θύτης. το δικαστήριο όμως θα σε κρίνει με βάση τα λεγόμενα του καθηγητή.

    4. avatar Ακου εξυπνάκια

      κι αυτός που είναι αντρακλας σαν εσένα και δεν το κανελώνει το ρυζόγαλο θα πάει μέσα για κακούργημα.
      Αλλο τον διώχνω και άλλο τον σκοτώνω.

    5. avatar Που εισαι

      ρε μεγάλε εκτός από Σταράτος είσαι και βαρβάτος;

    6. avatar Αλάνης

      Μάλλον δεν κατάλαβες το άρθρο. Το περιεχόμενο είναι υπέρ του ιδιοκτήτη που με βάση τα γραφόμενα μπορεί να κριθεί από το Δικαστήριο ότι ήταν σε νόμιμη άμυνα.

      1. avatar χαχαχαχαχαχαχαχαχαχχαχαχαχαχχααχ

        αφου εμαθες να διαβαζεις, μαθε κι να καταλαβαινεις! ενα ενα τη φορα, μη μπερδευτεις!

    7. avatar Rotten

      Γιατί δε πας να ζήσεις με το isis; έχετε ίδιες ακριβώς απόψεις... Θα είσαι πολυ ευτυχισμένος....

Παρακαλούμε περιμένετε ...
Το newsbeast επιλέγει
Το newsbeast προτείνει