Με ηλεκτρονικούς βώλους και ψηφιακή καταγραφή ξεκινά η νέα φάση ιχνηλασιμότητας στην ελληνική αιγοπροβατοτροφία. Η πλατφόρμα για τις αιτήσεις προμήθειας άνοιξε την Παρασκευή 19 Ιουνίου με το μέτρο να εφαρμόζεται πιλοτικά το 2026 στις μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις και να επεκτείνεται από το 2027 στο σύνολο του κλάδου.
Η πλατφόρμα είναι πλέον διαθέσιμη για τους κτηνοτρόφους, τις εγκεκριμένες εταιρείες διάθεσης ψηφιακών μέσων σήμανσης, καθώς και τα καταστήματα λιανικής διάθεσης μέσων σήμανσης αιγοπροβάτων. Μέσω του νέου συστήματος επιδιώκεται η ακριβέστερη καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου, η βελτίωση της ιχνηλασιμότητας και η ενίσχυση της αξιοπιστίας των στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τους ελέγχους και τη χορήγηση των ενισχύσεων.
Το νέο σύστημα προωθείται από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ και εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια αναβάθμισης των διαδικασιών παρακολούθησης και διαχείρισης του ζωικού κεφαλαίου. Η εφαρμογή του συνδέεται με τη δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής βάσης δεδομένων, μέσω της οποίας θα είναι δυνατή η ακριβέστερη αποτύπωση των εκτροφών και η διασταύρωση των στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τους ελέγχους και τις πληρωμές.
«Η ελληνική κτηνοτροφία κάνει ένα ουσιαστικό βήμα εκσυγχρονισμού. Οι ηλεκτρονικοί βώλοι δεν είναι ένα ακόμη γραφειοκρατικό μέτρο. Είναι ένα εργαλείο διαφάνειας, ιχνηλασιμότητας και δικαιοσύνης, που προστατεύει πρώτα απ’ όλα τον συνεπή κτηνοτρόφο και διασφαλίζει ότι οι ενισχύσεις κατευθύνονται σε πραγματικά ζώα και πραγματικούς παραγωγούς», λέει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης.
Σύμφωνα με την απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, και του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, η τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων καθίσταται προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση ενωσιακών και εθνικών ενισχύσεων σε αιγοπρόβατα ηλικίας άνω των έξι μηνών.
Όπως επισημαίνει ο Σπύρος Πρωτοψάλτης, «η χώρα αποκτά σταδιακά ένα σύστημα που θα επιτρέπει στο κράτος να γνωρίζει με ακρίβεια το ζωικό κεφάλαιο, να ελέγχει γρήγορα και αξιόπιστα τα δεδομένα και να θωρακίζει τις πληρωμές από αστοχίες, καθυστερήσεις και αμφισβητήσεις».
«Η μετάβαση θα γίνει οργανωμένα, με πιλοτική εφαρμογή, με τη συμμετοχή πιστοποιημένων κτηνιάτρων και με στόχο να μη δημιουργηθεί αιφνιδιασμός στους παραγωγούς. Θέλουμε ένα σύστημα σύγχρονο, λειτουργικό και δίκαιο. Ένα σύστημα που θα ενισχύει την εμπιστοσύνη ανάμεσα στο κράτος και τον κτηνοτρόφο», πρόσθεσε.
Η εφαρμογή του μέτρου θα γίνει σταδιακά. Για το 2026 προβλέπεται πιλοτική εφαρμογή σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 αιγοπρόβατα, προκειμένου να αξιολογηθούν στην πράξη τα τεχνικά και επιχειρησιακά δεδομένα του νέου συστήματος. Από το 2027 προβλέπεται η καθολική εφαρμογή του μέτρου.
Οι ηλεκτρονικοί βώλοι θα φέρουν μοναδικούς κωδικούς ταυτοποίησης, οι οποίοι αντιστοιχούν στα ενώτια που ήδη φέρουν τα ζώα. Τα στοιχεία θα καταχωρίζονται σε νέα ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας, η οποία θα διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και του ΥΠΑΑΤ.
Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ενιαίο ψηφιακό αποτύπωμα για κάθε ζώο, το οποίο θα επιτρέπει την ακριβέστερη παρακολούθηση του ζωικού κεφαλαίου, ταχύτερες διασταυρώσεις στοιχείων και αποτελεσματικότερους διοικητικούς και επιτόπιους ελέγχους.
Όπως γνωστοποίησε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε ανακοίνωσή του η τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων αποτελεί προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση ενωσιακών και εθνικών ενισχύσεων σε αιγοπρόβατα ηλικίας άνω των έξι μηνών, συνδέοντας άμεσα το νέο σύστημα με το πλαίσιο χορήγησης των ενισχύσεων.
Η διαδικασία προμήθειας, τοποθέτησης και καταχώρισης των βώλων θα πραγματοποιείται μέσω ψηφιακού περιβάλλοντος. Οι κτηνοτρόφοι θα υποβάλλουν ηλεκτρονικά την αίτηση για την προμήθεια τους, θα λαμβάνουν τους αντίστοιχους μοναδικούς κωδικούς και θα συνεργάζονται με πιστοποιημένους κτηνιάτρους για την τοποθέτησή τους.
Η καταχώριση των στοιχείων θα γίνεται ηλεκτρονικά, μέσω ειδικών συσκευών ανάγνωσης που θα συνδέονται με τη Βάση Ιχνηλασιμότητας, ενώ η τοποθέτηση των βώλων και η καταχώριση των στοιχείων θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά από πιστοποιημένους κτηνιάτρους, ώστε να διασφαλίζεται η επιστημονική εγκυρότητα, η ασφάλεια της διαδικασίας και η αξιοπιστία των δεδομένων.
Όπως ανέφερε ο Σπύρος Πρωτοψάλτης, η νέα διαδικασία «δεν στοχεύει στην ταλαιπωρία των παραγωγών, αλλά στη θωράκιση του κλάδου και στην προστασία όσων λειτουργούν με συνέπεια».
«Ο κτηνοτρόφοι έχουν κάθε συμφέρον να υπάρχει καθαρή εικόνα, αξιόπιστη καταγραφή και δίκαιο σύστημα πληρωμών. Με τους ηλεκτρονικούς βώλους δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε οι έλεγχοι να γίνονται πιο γρήγορα, οι πληρωμές να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και η πολιτεία να μπορεί να στηρίζει πιο αποτελεσματικά τον πρωτογενή τομέα», ανέφερε.
Στελέχη του ΥΠΑΑΤ επισημαίνουν ότι η πιλοτική εφαρμογή του 2026 θα λειτουργήσει ως μεταβατικό στάδιο, ώστε να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν εγκαίρως τυχόν τεχνικές ή οργανωτικές δυσκολίες πριν από την καθολική εφαρμογή του συστήματος.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων στην κτηνοτροφία συνδέεται με την ανάγκη βελτίωσης των ελέγχων, της διαχείρισης των δεδομένων και της αξιοπιστίας των διαδικασιών που σχετίζονται με τις ενισχύσεις.
Τέλος, η καθολική εφαρμογή του νέου συστήματος από το 2027 αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο βήμα στην ψηφιακή καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου, με στόχο τη δημιουργία μιας ενιαίας και διασταυρώσιμης βάσης δεδομένων για την αιγοπροβατοτροφία, η οποία θα υποστηρίζει τόσο τους ελέγχους όσο και τη διαχείριση των εθνικών και ενωσιακών ενισχύσεων.
