Το σκεπτικό για τη λήψη των συγκεκριμένων μέτρων που ανακοινώθηκαν χθες, Δευτέρα 23/3 από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, το οποίο λύνει και τις απορίες των πολιτών γιατί τώρα και γιατί αυτά, επιχειρούν να εξηγήσουν κυβερνητικά στελέχη.
Παράλληλα, απαντούν στην κριτική της αντιπολίτευσης που έσπευσε να μιλήσει για «τσιγκουνιά» της κυβέρνησης την ώρα που άλλες ευρωπαϊκές χώρες μείωσαν τον ΦΠΑ και ανέστειλαν τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, μίλησε για «εγκυκλοπαιδική άγνοια» από την αντιπολίτευση. Και εξήγησε ότι το μέτρο που αποφάσισε για τα καύσιμα η κυβέρνηση είναι πιο γενναιόδωρο από την Ισπανία.
Τα τέσσερα μέτρα στήριξης που ανακοινώθηκαν από τον πρωθυπουργό σχεδιάστηκαν ακριβώς ώστε να αμβλυνθούν συγκεκριμένες συνέπειες της κρίσης στον Κόλπο, οι οποίες θα μπορούσαν να επιφέρουν πολλαπλασιαστικές επιβαρύνσεις στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να πλήξουν ευρύτερα την οικονομία.
Προηγήθηκε, ως πρώτο βήμα, το πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας που είχε ανακοινωθεί από τα υπουργεία Ανάπτυξης και Ενέργειας.
Όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη, πρόκειται για στοχευμένα μέτρα που ωφελούν πρωτίστως τους ευάλωτους, τα μεσαία στρώματα και τις οικογένειες με παιδιά, αλλά ταυτόχρονα έχουν ευρεία περίμετρο και συνεπώς μεγάλη διάχυση στην κοινωνία.
Το κόστος υπολογίζεται περίπου στα 300 εκατομμύρια ευρώ για το δίμηνο Απριλίου και Μαΐου, ποσό που δεν υπερβαίνει τα δημοσιονομικά περιθώρια, ούτε θέτει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα. Άλλωστε, η επιβάρυνση του προϋπολογισμού περιορίζεται από την αύξηση της φορολόγησης των κερδών από online τυχερά παιχνίδια, που αναμένεται να αποφέρει 100 εκατομμύρια ευρώ ανά έτος.
Παράλληλα, οι νέες παρεμβάσεις είναι λελογισμένες και κοστολογημένες, αλλά το κυριότερο, διατηρούνται δημοσιονομικές εφεδρείες σε περίπτωση που παραταθεί η διαταραχή στην παγκόσμια οικονομία. Που σημαίνει ότι υπάρχει περιθώριο και για νέες παρεμβάσεις αν αυτό χρειαστεί.
Αναλύοντας τη λογική των μέτρων, τονίζουν:
Όσον αφορά στην επιδότηση του πετρελαίου κίνησης στην αντλία με 16 λεπτά ανά λίτρο, με την τελική έκπτωση στην τελική τιμή να ανέρχεται στα 20 λεπτά ανά λίτρο, αυτό έγινε γιατί πρόκειται για καύσιμο που χρησιμοποιείται κατά κόρον στις μεταφορές αγαθών, στη γεωργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία και άλλες δραστηριότητες του πρωτογενούς τομέα, αλλά και για τη λειτουργία επαγγελματικών οχημάτων και μηχανημάτων έργου. Ως το κύριο καύσιμο στην εφοδιαστική αλυσίδα, το κόστος του πετρελαίου κίνησης είναι συνήθως μία από τις δύο μεγαλύτερες λειτουργικές δαπάνες μίας επιχείρησης.
Συγκρατώντας τη μετακύλιση του διεθνώς αυξημένου κόστους, μειώνεται η επίπτωση της κρίσης σε μεγάλο μέρος της παραγωγής και της εφοδιαστικής αλυσίδας, ειδικά στις μεταφορές. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, μετριάζεται ουσιαστικά ένας σημαντικός πληθωριστικός παράγοντας για πολλά αγαθά και υπηρεσίες, με αποτέλεσμα να προστατεύεται ευρύτερα η κοινωνία.
Η απόφαση για ενίσχυση νοικοκυριών για την αντιμετώπιση των ανατιμήσεων στη βενζίνη προστατεύει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια -οικογενειακό εισόδημα 25.000 ευρώ για τους άγαμους και 35.000 για τους έγγαμους, όριο που προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ ανά εξαρτώμενο τέκνο, ενώ προβλέπονται ειδικές πρόνοιες για μονογονεϊκές οικογένειες- όμως στην πράξη πρόκειται για μέτρο ευρείας κάλυψης, καθώς υπολογίζεται ότι σχεδόν το 78% των ιδιοκτητών αυτοκινήτων ή δικύκλων, δηλαδή σχεδόν 3,1 εκατομμύρια άτομα, θα είναι δικαιούχοι της επιδότησης.
Η ενίσχυση αντιστοιχεί σε 36 λεπτά ανά λίτρο βενζίνης στην ηπειρωτική χώρα και 43 λεπτά στη νησιωτική, λαμβάνοντας υπόψη ότι η μέση μηνιαία κατανάλωση για τα αυτοκίνητα είναι 70 λίτρα βενζίνης και για τις μοτοσυκλέτες είναι 42 λίτρα.
Με δεδομένο ότι οι δικαιούχοι θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν την επιδότηση σε μέσα μαζικής μεταφοράς και σε ταξί, πέραν των πρατηρίων, κι ότι η επιδοτούμενη ποσότητα καυσίμου βασίζεται στην πραγματική μέση μηνιαία χρήση, δεν συνιστά μέτρο που «επιδοτεί την κατανάλωση».
Θωράκιση όχι μόνο του πρωτογενούς τομέα
Η επιχορήγηση κατά 15% παραστατικών αγοράς λιπασμάτων από τους αγρότες προστατεύει τόσο τους ίδιους από απώλειες στο εισόδημά τους όσο και τους καταναλωτές, καθώς απότομες αυξήσεις στο κόστος παραγωγής συχνά απολήγουν σε αυξήσεις στην αλυσίδα αξίας των προϊόντων και μετακυλίονται στις τιμές λιανικής.
Το μέτρο έρχεται σε μία κρίσιμη χρονική συγκυρία για την παραγωγή, δεδομένου ότι το 4μηνο Μαρτίου-Ιουνίου εφαρμόζεται περίπου το 50% των λιπασμάτων που χρησιμοποιούν οι παραγωγοί σε ετήσια βάση. Αυτό το 4μηνο μάλιστα εφαρμόζονται λιπάσματα σε καλλιέργειες προϊόντων που έχουν κυρίαρχη θέση στο οικογενειακό τραπέζι, άρα και στον οικογενειακό προϋπολογισμό, όπως τα κηπευτικά και τα δημητριακά.
Ασπίδα προστασίας στην περιφέρεια
Και η αποζημίωση υποχρεωτικών εκπτώσεων για ακτοπλοϊκά εισιτήρια αναμένεται να συγκρατήσει τις τιμές των εισιτηρίων περίπου στα περυσινά επίπεδα. Η συγκράτηση του κόστους των ακτοπλοϊκών μετακινήσεων προστατεύει τους νησιωτικούς πληθυσμούς και ευρύτερα την ελληνική περιφέρεια, η οποία διαφορετικά κινδυνεύει να επωμιστεί μεγαλύτερο βάρος εξαιτίας του νέου ενεργειακού σοκ.
Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος σημείωνε: Μέσα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, θα ήταν λάθος κάποιος να κάνει όλες τις κινήσεις μονομιάς. Η διαχείριση μιας κρίσης χρειάζεται σύνεση, έτσι ώστε να μπορεί να τηρηθεί η δέσμευση που ανέλαβε ο Κυριάκος Μητσοτάκης ότι η κυβέρνηση θα είναι δίπλα στους πολίτες σε κάθε βήμα αυτής της κρίσης.
