Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet Planetary Health» εξετάζει τις επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών στη λειτουργία των νεφρών, αναδεικνύοντας μια πιο σύνθετη σχέση μεταξύ καύσωνα και νεφρικής υγείας. Στη δημοσίευση συμμετέχει, μεταξύ άλλων συγγραφέων, ο καθηγητής του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Γεώργιος Σακκάς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η νέα αυτή μελέτη «προσθέτει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Η δημοσίευση υποστηρίζει ότι η ακραία ζέστη δεν επιβαρύνει μόνο άμεσα τους νεφρούς μέσω αφυδάτωσης και υποογκαιμίας, αλλά μπορεί να επηρεάζει και έναν ευρύτερο βιολογικό άξονα που συνδέει έντερο, νεφρούς και εγκέφαλο. Η θερμική καταπόνηση αυξάνει τον κίνδυνο οξείας νεφρικής βλάβης και επιτάχυνσης της χρόνιας νεφρικής νόσου, ιδιαίτερα όταν η έκθεση επαναλαμβάνεται».
Αναφερόμενος στο πώς συνδέεται το έντερο με τη νεφρική λειτουργία, αφού τονίζει πως αυτό είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της εργασίας, προσθέτει -μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ- πως «Στη μελέτη εξηγούμε ότι η ζέστη μπορεί να διαταράξει τον εντερικό φραγμό, δηλαδή τη φυσική «άμυνα» που εμποδίζει μικροβιακά προϊόντα και τοξίνες να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος. Όταν αυτή η άμυνα αποδυναμώνεται, ενισχύεται η συστηματική φλεγμονή, η οποία μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω τους νεφρούς και να εντείνει τη βλάβη. Με απλά λόγια, ο καύσωνας ίσως δεν δρα μόνο με την αφυδάτωση, αλλά και μέσω φλεγμονωδών μηχανισμών που επηρεάζουν πολλά όργανα μαζί».
Όσον αφορά τα άτομα που βρίσκονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου, ο Γεώργιος Σακκάς υπογραμμίζει πως οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με διαβήτη ή χρόνια νεφρική νόσο, όσοι εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους, αλλά και πληθυσμοί με περιορισμένη πρόσβαση σε νερό, δροσερό περιβάλλον και υπηρεσίες υγείας κινδυνεύουν περισσότερο. Η μελέτη δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στις κοινωνικές ανισότητες, επισημαίνοντας ότι «η ευαλωτότητα δεν είναι μόνο βιολογική αλλά και κοινωνική».
Στο ερώτημα αν είναι όλα αυτά αποδεδειγμένα στον άνθρωπο, ο καθηγητής τονίζει: «Όχι πλήρως ακόμη. Η δημοσίευση είναι πολύ σημαντική, αλλά τονίζουμε ότι αρκετά από αυτά τα μονοπάτια στηρίζονται κυρίως σε πειραματικά και μηχανιστικά δεδομένα και χρειάζονται επιβεβαίωση σε πραγματικές συνθήκες και σε μακροχρόνιες μελέτες ανθρώπων». Αναφερόμενος στο βασικό μήνυμα για το κοινό, ο ίδιος σημειώνει ότι ο καύσωνας δεν είναι ένα απλό επεισόδιο δυσφορίας. Μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής κινδύνου για τη νεφρική υγεία, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν αφυδάτωση, σωματική καταπόνηση και προϋπάρχουσα νόσος. Η πρόληψη με σωστή ενυδάτωση, αποφυγή έκθεσης στις θερμές ώρες και προστασία των ευάλωτων ομάδων είναι ουσιαστική, αλλά εξίσου σημαντικές είναι και οι ευρύτερες παρεμβάσεις δημόσιας υγείας.
«Η νέα αυτή προσέγγιση μας θυμίζει ότι η ζέστη δεν επηρεάζει ένα μόνο όργανο, αλλά ολόκληρα βιολογικά συστήματα. Η προστασία της νεφρικής υγείας στις ημέρες του καύσωνα δεν είναι μόνο θέμα ατομικής προσοχής, αλλά και θέμα έγκαιρης ενημέρωσης, πρόληψης και κοινωνικής μέριμνας», καταλήγει ο Γεώργιος Σακκάς.
