Δεν είναι τα χρήματα που καθορίζουν την ευτυχία ενός παιδιού. Είναι το σπίτι στο οποίο μεγαλώνει, οι γονείς του, οι φίλοι του, το σχολείο, η γειτονιά και η καθημερινότητά του.
Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα που αναδεικνύει η νέα μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), η οποία επιχειρεί να χαρτογραφήσει την ευτυχία των παιδιών στην Ελλάδα και να εντοπίσει τους παράγοντες που την επηρεάζουν.
Η έρευνα που υπογράφει η Ειρήνη Λεριού δείχνει ότι σχεδόν οκτώ στα δέκα παιδιά (77,94%) δηλώνουν ευτυχισμένα, ενώ περίπου δύο στα δέκα (22,06%) δεν αισθάνονται ευτυχισμένα.
Τα στοιχεία προέρχονται από έρευνα σε 3.046 μαθητές κατά τη σχολική χρονιά 2024-2025.
Η γεωγραφία αποδεικνύεται ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν το αίσθημα ευτυχίας. Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκονται το Βόρειο Αιγαίο, η Κρήτη και η Θεσσαλία, όπου καταγράφονται τα υψηλότερα ποσοστά ευτυχισμένων παιδιών, ενώ στον αντίποδα βρίσκεται η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Αντίθετα, δεν φαίνεται να παίζει ρόλο αν ένα παιδί μεγαλώνει σε αστική ή αγροτική περιοχή, καθώς δεν διαπιστώνεται ουσιαστική διαφορά μεταξύ πόλης και υπαίθρου.
Η ευτυχία ανάλογα με την ηλικία
Η ευτυχία μειώνεται όσο τα παιδιά μεγαλώνουν. Στο Δημοτικό δηλώνει ευτυχισμένο το 91% των μαθητών, στο Γυμνάσιο το ποσοστό υποχωρεί στο 81,65%, ενώ στο Λύκειο περιορίζεται στο 67,26%, αποτυπώνοντας τις αυξημένες πιέσεις που συνοδεύουν την εφηβεία και την εκπαιδευτική πορεία. Παράλληλα, τα αγόρια εμφανίζονται συστηματικά πιο ευτυχισμένα από τα κορίτσια, ενώ καλύτερη εικόνα καταγράφεται στα παιδιά που ζουν με τους δύο γονείς τους.
Η οικογένεια αναδεικνύεται σε βασικό πυλώνα της παιδικής ευτυχίας. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε νοικοκυριά με δύο γονείς εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας σε σχέση με εκείνα που ζουν σε μονογονεϊκές οικογένειες.
Παράλληλα, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στις οικογένειες με δύο παιδιά, ενώ όσο αυξάνεται ο αριθμός των αδελφών, ιδιαίτερα στις πολύτεκνες οικογένειες, η ευτυχία τείνει να υποχωρεί. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στις σχολικές επιδόσεις, καθώς τα παιδιά με καλύτερες επιδόσεις δηλώνουν αισθητά πιο ευτυχισμένα.
Η μελέτη δείχνει επίσης ότι η οικονομική και κοινωνική ευημερία επηρεάζει άμεσα το πώς αισθάνονται τα παιδιά. Καλύτερες συνθήκες διαβίωσης στο σπίτι, επαρκής διατροφή, εργασία των γονέων, πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, θετικό κοινωνικό περιβάλλον και δημιουργικός ελεύθερος χρόνος συνδέονται με υψηλότερα ποσοστά ευτυχίας. Ειδικά στη διάσταση της «σχόλης», δηλαδή του δημιουργικού ελεύθερου χρόνου, η διαφορά είναι εντυπωσιακή: 81,42% ευτυχισμένα παιδιά έναντι μόλις 57,38% σε όσους δεν απολαμβάνουν τις ίδιες συνθήκες.
Κοινωνικές σχέσεις
Εξίσου σημαντικός αποδεικνύεται ο ρόλος των κοινωνικών σχέσεων. Τα παιδιά που αισθάνονται ότι έχουν την υποστήριξη των συμμαθητών τους, που είναι ικανοποιημένα από τη γειτονιά όπου ζουν και από την καθημερινότητά τους εμφανίζουν πολύ υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας. Ενδεικτικά, όταν η ικανοποίηση από την καθημερινή ζωή είναι υψηλή, σχεδόν 85% των παιδιών δηλώνουν ευτυχισμένα, ενώ όταν είναι χαμηλή το ποσοστό πέφτει κάτω από το 38%.
Συμπεράσματα
Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η παιδική ευτυχία αποτελεί ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Δεν εξαρτάται μόνο από το οικογενειακό εισόδημα, αλλά από ένα πλέγμα παραγόντων που περιλαμβάνει την οικογένεια, το σχολείο, την κοινωνική αποδοχή, την ποιότητα της καθημερινότητας και τις συνθήκες διαβίωσης. Όσο ισχυρότερο είναι αυτό το πλέγμα προστασίας, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες ένα παιδί να μεγαλώνει αισθανόμενο ασφαλές, αισιόδοξο και ευτυχισμένο.
