Σαν σήμερα 10 Μαΐου: Οι εκτελέσεις των Καραολή και Δημητρίου που σημάδεψαν τον κυπριακό αγώνα

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Στις 10 Μαΐου 1956, στις Κεντρικές Φυλακές της Λευκωσίας, οι βρετανικές αποικιακές αρχές απαγχόνισαν τον Μιχαλάκη Καραολή και τον Ανδρέα Δημητρίου. Οι δύο νεαροί αγωνιστές της ΕΟΚΑ έγιναν οι πρώτοι που εκτελέστηκαν δι’ απαγχονισμού κατά τη διάρκεια του κυπριακού αγώνα του 1955-1959.

Ο Καραολής ήταν 23 ετών και ο Δημητρίου 22. Η εκτέλεσή τους ήρθε σε μια περίοδο έντονης σύγκρουσης ανάμεσα στην ΕΟΚΑ και τη βρετανική διοίκηση, η οποία επιχειρούσε να ανακόψει το αντιαποικιακό κίνημα στο νησί. Σύμφωνα με την επίσημη κυπριακή ιστορική καταγραφή για τον αγώνα του 1955-1959, ο Καραολής είχε ενταχθεί στην ΕΟΚΑ πριν από την 1η Απριλίου 1955 και εργαζόταν ως κυβερνητικός υπάλληλος στο Τμήμα Φόρου Εισοδήματος.

Για τη βρετανική διοίκηση, η αγχόνη λειτούργησε ως μέσο παραδειγματισμού και καταστολής. Oι Καραολής και Δημητρίου μετατράπηκαν σχεδόν αμέσως σε σύμβολα θυσίας. Η «Καθημερινή» κατέγραφε τότε ότι η υπόθεση άνοιξε νέα φάση έντονης ψυχρότητας στις ελληνοβρετανικές σχέσεις, αποτυπώνοντας το πολιτικό βάρος που απέκτησε το γεγονός πέρα από την Κύπρο.

Οι σοροί τους δεν παραδόθηκαν στις οικογένειές τους. Ενταφιάστηκαν μέσα στον χώρο των Κεντρικών Φυλακών, στα Φυλακισμένα Μνήματα, που στη συνέχεια έγιναν ένας από τους πιο φορτισμένους τόπους μνήμης του κυπριακού αγώνα. Η επιλογή αυτή, που αποσκοπούσε στον περιορισμό των δημόσιων εκδηλώσεων πένθους, είχε τελικά το αντίθετο αποτέλεσμα: συνέβαλε στη δημιουργία ενός ισχυρού συμβόλου μνήμης γύρω από τους εκτελεσθέντες.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1503: Ο Χριστόφορος Κολόμβος φτάνει στα Νησιά Κέιμαν και τα ονομάζει «Λας Τορτούγας» («οι Χελώνες») εξαιτίας των πολλών θαλάσσιων χελωνών που υπήρχαν εκεί. Τα νησιά ανακαλύφθηκαν στο τέταρτο και τελευταίο του ταξίδι στον Νέο Κόσμο και μαζί με την Τζαμάικα τέθηκαν υπό αγγλική κυριαρχία το 1670, μετά τη Συνθήκη της Μαδρίτης.

1773: Το βρετανικό Κοινοβούλιο ψηφίζει τον Tea Act, δίνοντας στην Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών ευνοϊκή θέση στο εμπόριο τσαγιού με τις αμερικανικές αποικίες. Το μέτρο προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς θεωρείται ακόμη μία απόπειρα επιβολής οικονομικού ελέγχου από το Λονδίνο. Λίγους μήνες αργότερα θα ακολουθήσει το Boston Tea Party, ένα από τα γεγονότα που επιτάχυναν την πορεία προς την Αμερικανική Επανάσταση.

1774: Ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ ανεβαίνει στον θρόνο της Γαλλίας, διαδεχόμενος τον παππού του, Λουδοβίκο ΙΕ΄.

1775: Στη Φιλαδέλφεια συνέρχεται το Δεύτερο Ηπειρωτικό Συνέδριο των δεκατριών αμερικανικών αποικιών, ενώ ο πόλεμος με τη Βρετανία έχει ήδη αρχίσει. Την ίδια ημέρα, αποικιακές δυνάμεις υπό τον Ίθαν Άλεν και τον Μπένεντικτ Άρνολντ καταλαμβάνουν το οχυρό Τικοντερόγκα. Το Συνέδριο θα εξελιχθεί στο πολιτικό κέντρο της επανάστασης και λίγο αργότερα θα αναθέσει στον Τζορτζ Ουάσιγκτον την ηγεσία του Ηπειρωτικού Στρατού.

1857: Ξεκινά η μεγάλη Ινδική Εξέγερση εναντίον της βρετανικής κυριαρχίας, γνωστή και ως Πρώτος Πόλεμος της Ανεξαρτησίας της Ινδίας. Η εξέγερση αρχίζει από στρατιώτες του βρετανικού στρατού στην Ινδία και γρήγορα εξαπλώνεται σε ευρύτερες περιοχές. Η καταστολή της θα οδηγήσει στο τέλος της κυριαρχίας της Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών και στη μεταφορά της εξουσίας απευθείας στο βρετανικό Στέμμα.

1859: Στην Αθήνα ξεσπούν τα Σκιαδικά, συγκρούσεις φοιτητών και νέων με τη Χωροφυλακή με αφορμή τα παραδοσιακά ψάθινα σκιάδια που φορούσαν ως ένδειξη στήριξης στην ελληνική παραγωγή. Το επεισόδιο απέκτησε γρήγορα πολιτικό χαρακτήρα, καθώς συνδέθηκε με την αντίθεση προς το παλάτι και την εξάρτηση από ξένα προϊόντα. Θεωρείται ένα από τα περιστατικά που έδειξαν τη φθορά του οθωνικού καθεστώτος πριν από την έξωση του Όθωνα.

1872: Η Βικτόρια Γούντχαλ ανακοινώνει υποψηφιότητα για την προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, πολύ πριν οι γυναίκες αποκτήσουν δικαίωμα ψήφου σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Η υποψηφιότητά της είχε κυρίως συμβολικό και ακτιβιστικό χαρακτήρα, καθώς συνδέθηκε με το κίνημα για τα δικαιώματα των γυναικών. Έμεινε στην ιστορία ως η πρώτη γυναίκα που διεκδίκησε την προεδρία των ΗΠΑ.

1877: Η Ρουμανία κηρύσσει την ανεξαρτησία της από την Τουρκία.

1902: Ένα σημαντικό ιατρικό επίτευγμα σημειώνεται στην Αθήνα, όταν ο χειρουργός Σπυρίδων Μαγγίνας αφαιρεί με επιτυχία ολόκληρο τον δεξιό νεφρό από ασθενή του. Η εγχείρηση, που θεωρούνταν εξαιρετικά επικίνδυνη για την εποχή, είχε ποσοστό επιτυχίας μόλις 1‰ (ένα τοις χιλίοις) στο εξωτερικό, κάνοντας τη συγκεκριμένη περίπτωση πρωτοποριακή για τα ελληνικά και διεθνή δεδομένα.

1908: Στις Ηνωμένες Πολιτείες τιμάται για πρώτη φορά η Γιορτή της Μητέρας, με πρωτοβουλία της Άννας Τζάρβις στη Δυτική Βιρτζίνια. Η ιδέα της ήταν να καθιερωθεί μια ημέρα αφιερωμένη στη μητρική προσφορά και στη μνήμη της μητέρας της. Ο θεσμός θα αναγνωριστεί επίσημα στις ΗΠΑ λίγα χρόνια αργότερα και θα εξαπλωθεί διεθνώς.

1916: Ο Έρνεστ Σάκλετον φτάνει στη Νότια Γεωργία πλέοντας με σωσίβια λέμβο, έπειτα από ένα επικό ταξίδι 800 ναυτικών μιλίων στον παγωμένο Νότιο Ατλαντικό. Η αποστολή του θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους άθλους επιβίωσης στην ιστορία της εξερεύνησης, καθώς στόχος του ήταν να σώσει το πλήρωμά του από την αποτυχημένη αποστολή στην Ανταρκτική.

1924: Ο Έντγκαρ Χούβερ γίνεται επικεφαλής του FBI.

1925: Η Κύπρος ανακηρύσσεται αποικία του Βρετανικού Στέμματος, μετά από δεκαετίες βρετανικής διοίκησης στο νησί. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον αποικιακό έλεγχο και αναζωπυρώνει το αίτημα της Ένωσης με την Ελλάδα. Το Κυπριακό θα εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα του ελληνισμού στον 20ό αιώνα.

1933: Φοιτητές μέλη του ναζιστικού κόμματος καίνε δημοσίως βιβλία των Μαρξ, Φρόιντ, Μπρεχτ, Αϊνστάιν και άλλων στη κεντρική πλατεία του Βερολίνου, χαρακτηρίζοντάς τα «αντιγερμανικά». Η ναζιστική πυρά των βιβλίων γίνεται σύμβολο της λογοκρισίας και του ολοκληρωτισμού, προαναγγέλλοντας τη σκοτεινή πορεία του Τρίτου Ράιχ.

1940: Η ναζιστική Γερμανία εισβάλλει στο Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο, ανοίγοντας το δυτικό μέτωπο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η επίθεση παρακάμπτει τη Γραμμή Μαζινό και οδηγεί στην ταχεία κατάρρευση της γαλλικής άμυνας. Την ίδια ημέρα, στο Λονδίνο, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ αναλαμβάνει πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές του πολέμου.

1940: Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ διορίζεται πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, μετά την παραίτηση του Νέβιλ Τσάμπερλεν.

1947: Η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων εγκρίνει το Δόγμα Τρούμαν, που προβλέπει οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς την Ελλάδα και την Τουρκία. Για την Ελλάδα, που βρισκόταν μέσα στη δίνη του Εμφυλίου, η απόφαση είχε άμεση πολιτική και στρατηγική σημασία. Το δόγμα θεωρείται ένα από τα πρώτα καθοριστικά βήματα του Ψυχρού Πολέμου.

1955: Εισάγεται για πρώτη φορά πάγιο τέλος στους λογαριασμούς του ΟΤΕ, της ΔΕΗ και της ΟΥΛΕΝ, θεσπίζοντας σταδιακά ένα νέο μοντέλο τιμολόγησης για τις βασικές υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στην Ελλάδα. Το μέτρο προκαλεί αντιδράσεις, αλλά καθιερώνεται ως βασική πρακτική στα επόμενα χρόνια.

1956: Οι αγωνιστές της ΕΟΚΑ Μιχαήλ Καραολής και Ανδρέας Δημητρίου απαγχονίζονται από τις βρετανικές αρχές στην Κύπρο. Οι δύο νέοι έγιναν οι πρώτοι εκτελεσθέντες του αντιαποικιακού αγώνα και η εκτέλεσή τους προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Κύπρο και στην Ελλάδα. Τάφηκαν στα Φυλακισμένα Μνήματα, που έγιναν τόπος μνήμης του κυπριακού αγώνα.

1981: Ο Φρανσουά Μιτεράν εκλέγεται πρόεδρος της Γαλλίας, ο πρώτος σοσιαλιστής που αναλαμβάνει το αξίωμα στην Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία. Η νίκη του σηματοδοτεί σημαντική πολιτική στροφή στη Γαλλία, με μεταρρυθμίσεις στην οικονομία, την κοινωνική πολιτική και τον δημόσιο τομέα. Παρέμεινε στην προεδρία έως το 1995.

1991: Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Τεχνών και Πολιτισμού Ζορζ Πομπιντού, ανακηρύσσεται πρέσβειρα καλής θελήσεως της UNICEF.

1994: Ο Νέλσον Μαντέλα ορκίζεται πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, ως ο πρώτος μαύρος ηγέτης της χώρας, σηματοδοτώντας το τέλος του απαρτχάιντ και την αρχή μιας νέας εποχής συμφιλίωσης. Την ίδια μέρα, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Άλ Γκορ τον συναντά στην κατοικία του Αμερικανού πρεσβευτή, σε μια ιστορική χειραψία που συμβολίζει τη διεθνή στήριξη στη μετάβαση της Νότιας Αφρικής στη δημοκρατία.

2002: Ο πράκτορας του FBI Ρόμπερτ Χάνσεν καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη χωρίς δικαίωμα αποφυλάκισης, αφού κρίθηκε ένοχος για κατασκοπεία υπέρ της Μόσχας. Επί 22 χρόνια πούλησε απόρρητες πληροφορίες των ΗΠΑ στην KGB και τη ρωσική υπηρεσία πληροφοριών, λαμβάνοντας αμοιβή 1,4 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά και διαμάντια. Η υπόθεσή του θεωρείται από τις σοβαρότερες διαρροές πληροφοριών στην ιστορία των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.

2005: Στην Τιφλίδα της Γεωργίας, ο Βλαντιμίρ Αρουτιάν επιχειρεί να δολοφονήσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους, κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης. Πετά χειροβομβίδα που καταλήγει 20 μέτρα μακριά από τον πρόεδρο, αλλά δεν εκρήγνυται λόγω αστοχίας. Η απόπειρα αποκαλύπτεται εκ των υστέρων και ο δράστης συλλαμβάνεται μετά από ανταλλαγή πυροβολισμών με την αστυνομία.

2010: Συγκαλείται σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών για την οικονομική κρίση, υπό τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κάρολο Παπούλια. Δεν συμμετέχουν ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ.

2024: Η Ενκελέιντα, 40 ετών, δολοφονείται στο Μενίδι από τον 50χρονο πρώην σύζυγό της, με περισσότερες από 10 μαχαιριές. Είχε προηγηθεί μακροχρόνια ενδοοικογενειακή βία, γνωστή στις Αρχές, που παρά τις επανειλημμένες καταγγελίες και συλλήψεις δεν έλαβαν ουσιαστικά μέτρα. Τραγική ειρωνεία, η δικάσιμος για την τελευταία μήνυση της γυναίκας είχε οριστεί για την επομένη της δολοφονίας της. Μετά την πράξη του, ο δράστης διανυκτέρευσε σε ξενοδοχείο, κατανάλωσε αλκοόλ και εντοπίστηκε αργότερα σε οικοδομή. Άλλο ένα θύμα γυναικοκτονίας που αποκαλύπτει τις ανεπάρκειες του συστήματος προστασίας.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο

Σίμων, Σιμωνία

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Διεθνής Ημέρα Αργανίας
Παγκόσμια Ημέρα Δίκαιου Εμπορίου
Παγκόσμια Ημέρα Λύκου