Σαν σήμερα 20 Μαρτίου: Η δολοφονία του Γιάννη Ζέβγου

Στις 20 Μαρτίου 1947, η Θεσσαλονίκη γίνεται σκηνή μιας από τις χαρακτηριστικότερες πολιτικές δολοφονίες της μεταπολεμικής περιόδου: ο Γιάννης Ζέβγος, ανώτατο στέλεχος του Κ.Κ.Ε. και του Ε.Α.Μ., πέφτει νεκρός από πισώπλατη επίθεση, σε μια Ελλάδα βυθισμένη στον Εμφύλιο. Δάσκαλος, δημοσιογράφος και ηγετική φυσιογνωμία της Αριστεράς, είχε πρωταγωνιστήσει στην Εθνική Αντίσταση και υπηρέτησε ως υπουργός Γεωργίας στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του 1944, πριν παραιτηθεί τον Δεκέμβριο, καθώς η χώρα οδηγούνταν στην ένοπλη σύγκρουση.

Στις 20 Μαρτίου 1947 βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη για να παρακολουθήσει το έργο της Επιτροπής του ΟΗΕ που διερευνούσε την κατάσταση στην Ελλάδα και τα αίτια του Εμφυλίου, έχοντας μόλις ολοκληρώσει υπόμνημα προς τα μέλη της. Επιστρέφοντας προς το ξενοδοχείο «Αστόρια», δέχεται επίθεση από τον Χρήστο Βλάχο, πρώην κομμουνιστή που είχε περάσει από το στρατόπεδο Μπούλκες στη Γιουγκοσλαβία και είχε στραφεί πλέον εναντίον της Αριστεράς. Ο Βλάχος τον πυροβολεί πισώπλατα, τον αποτελειώνει με χαριστική βολή και συλλαμβάνεται λίγο αργότερα.

Στην ανάκριση υποστηρίζει ότι ενήργησε από προσωπική εκδίκηση για τη μεταχείρισή του στο Μπούλκες, όμως η υπόθεση πυροδοτεί πολιτική θύελλα. Οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες μιλούν για εσωτερικό «ξεκαθάρισμα λογαριασμών», ενώ ο «Ριζοσπάστης» καταγγέλλει μια οργανωμένη ενέργεια της «μοναρχοφασιστικής» πλευράς. Το Κ.Κ.Ε. καταγγέλλει την ύπαρξη πολιτικών ενόχων στο παρασκήνιο, την ώρα που συλλήψεις και εκτοπίσεις Αριστερών εντείνονται.

Με τον χρόνο, η δολοφονία του Ζέβγου θα συνδεθεί και με εσωκομματικές αντιπαραθέσεις στο Κ.Κ.Ε., καθώς ηγετικά στελέχη, με πρώτο τον Νίκο Ζαχαριάδη, αναζητούν ευθύνες σε πρώην συνεργάτες και αντιπάλους μέσα στον ίδιο χώρο. Η υπόθεση, βουτηγμένη στις σκιές του Εμφυλίου και της πολιτικής βίας, αποτυπώνει τον βαθύ διχασμό της μεταπολεμικής Ελλάδας και τον τρόπο με τον οποίο η δολοφονία ενός ηγέτη μετατρέπεται σε σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής.

Διαβάστε περισσότερα σε σχετικό άρθρο του Γιώργου Σαρρή

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1800: Ο Ιταλός φυσικός Αλεσάντρο Βόλτα ανακοινώνει, μέσω επιστολής στον Άγγλο επιστήμονα Τζόζεφ Μπανκς, την ανακάλυψη της μπαταρίας. Η ηλεκτρική στήλη του Βόλτα αποτελεί την πρώτη πηγή συνεχούς ρεύματος, ανοίγοντας τον δρόμο για τις μετέπειτα εξελίξεις στην ηλεκτροχημεία και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

1815: Ο Ναπολέων Βοναπάρτης επιστρέφει στο Παρίσι μετά τη δραπέτευσή του από το νησί Έλβα, όπου ήταν εξόριστος. Ακολουθείται από 140.000 στρατιώτες και 200.000 εθελοντές για να ξεκινήσει τη δεύτερη περίοδο της διακυβέρνησής του.

1834: Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Δημήτριος Πλαπούτας παραπέμπονται σε δίκη με τις κατηγορίες της συνωμοσίας και της εσχάτης προδοσίας.

1835: Διενεργούνται οι πρώτες δημοτικές εκλογές στην Ελλάδα, με τη διαδικασία να πραγματοποιείται από τις 15 έως τις 20 Μαρτίου. Οι εκλογές αυτές διεξάγονται σύμφωνα με το νέο εκλογικό σύστημα που καθιερώνει η κυβέρνηση του βασιλιά Όθωνα και σημειώνουν την αρχή του εκδημοκρατισμού των τοπικών θεσμών, επιτρέποντας στους πολίτες να εκλέξουν τοπικούς άρχοντες για τις πρώτες ελληνικές πόλεις.

1852: Εκδίδεται το βιβλίο της Χάριετ Μπίτσερ Στόου «Η καλύβα του Μπάρμπα Θωμά», όπου μέσα σε τρεις μήνες θα πουλήσει πάνω από 300.000 αντίτυπα.

1854: Ιδρύεται το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα των ΗΠΑ.

1900: Ο Σέρβος φυσικός, Νίκολα Τέσλα, λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την ασύρματη μετάδοση της ηλεκτρικής ενέργειας.

1916: Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν δημοσιεύει τη Θεωρία της Σχετικότητας, η οποία επαναστατεί στην κατανόηση της βαρύτητας, αντικαθιστώντας τη Νευτώνεια θεωρία. Σύμφωνα με αυτή, η βαρύτητα δεν εξηγείται από μία απλή δύναμη, αλλά από την καμπυλότητα του χωροχρόνου που προκαλείται από τη μάζα και την ενέργεια. Η θεωρία έχει θεμελιώδη σημασία για την αστρονομία και τη φυσική και επηρεάζει βαθιά τη σύγχρονη επιστήμη, επιβεβαιώνοντας την μετά από πειράματα και παρατηρήσεις, όπως η αποστολή των φώτων γύρω από τον ήλιο.

1929: Ο ΠΑΟΚ, μετά την απορρόφηση της ΑΕΚ Θεσσαλονίκης, διατηρεί τα χρώματά του, το μαύρο και το άσπρο, όμως παίρνει γήπεδο και έμβλημα. Έτσι, γίνεται η αλλαγή στο σήμα του από το τετράφυλλο τριφύλλι στον δικέφαλο αετό.

1947: Δολοφονείται στη Θεσσαλονίκη ο Γιάννης Ζέβγος, κορυφαίο στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Η δολοφονία γίνεται σε κλίμα οξύτατης πολιτικής πόλωσης, λίγο πριν κλιμακωθεί ο Εμφύλιος. Το γεγονός προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς και βαθαίνει το ήδη τεταμένο κλίμα της μεταπολεμικής Ελλάδας.

1952: Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Νικόλαος Πλαστήρας, παθαίνει βαριά ημιπληγία. Επίσημα πρωθυπουργικά καθήκοντα αναλαμβάνει ο Σοφοκλής Βενιζέλος.

1969: Ο Τζον Λένον και η Γιόκο Όνο παντρεύονται στο Γιβραλτάρ.

1977: Η Ίντιρα Γκάντι, Πρωθυπουργός της Ινδίας, χάνει τις γενικές εκλογές του 1977, μετά από μια περίοδο έντονης πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής και την επιβολή της κατάστασης έκτακτης ανάγκης (1975-1977), η οποία είχε προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις και αυστηρούς περιορισμούς στις ελευθερίες. Η ήττα της στις εκλογές σηματοδοτεί την επιστροφή της Εθνικής Δημοκρατικής Συμμαχίας στην εξουσία και την αναγνώριση της δημοκρατικής βούλησης του λαού, ενώ η Γκάντι και το Κόμμα Κογκρέσου αποσύρονται για λίγο από την πολιτική σκηνή.

1986: Ο Ζακ Σιράκ γίνεται πρωθυπουργός της Γαλλίας.

1987: Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Φαρμάκων εγκρίνει τη διάθεση στην αγορά του ΑΖΤ, του πρώτου φάρμακου κατά του AIDS.

1991: Γίνεται η επίσημη έναρξη λειτουργίας του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, ενός έργου που αλλάζει το πολιτιστικό τοπίο της πρωτεύουσας. Το Μέγαρο φιλοξενεί από την αρχή μεγάλες παραγωγές και διεθνείς συνεργασίες, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της συναυλιακής ζωής στην Ελλάδα. Σταδιακά καθιερώνεται ως βασικός πυλώνας της σύγχρονης μουσικής και των παραστατικών τεχνών.

1991: Ο Έρικ Κλάπτον χάνει το γιο του, Κόνορ, όταν σε ηλικία 5 ετών ο μικρός πέφτει από τον 53ο όροφο ενός ουρανοξύστη. Προς τιμήν του ο μεγάλος ρόκερ θα γράψει το «Tears in Haven».

1996: Ο Παναθηναϊκός προκρίνεται για τρίτη φορά στην ιστορία του στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών (Τσάμπιονς Λιγκ), σημειώνοντας μια από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές του επιτυχίες. Στον επαναληπτικό αγώνα της προημιτελικής φάσης, οι «πράσινοι» νικούν τη Λέγκια Βαρσοβίας με 3-0 στο ΟΑΚΑ, χάρη σε δύο γκολ του Κριστόφ Βαζέχα και ένα του Χουάν Χοσέ Μπορέλι, εξασφαλίζοντας την πρόκριση μετά το 0-0 του πρώτου αγώνα στην Πολωνία.

1997: Η πεζογράφος, Γαλάτεια Σαράντη, είναι η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

2003: Ξεκινά ο βομβαρδισμός της Βαγδάτης από τις ΗΠΑ και τις Βρετανικές δυνάμεις, σηματοδοτώντας την έναρξη της εισβολής στο Ιράκ. Η στρατιωτική επιχείρηση, με την κωδική ονομασία «Shock and Awe», βασίζεται στο επιχείρημα ότι το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν κατέχει όπλα μαζικής καταστροφής, ισχυρισμός που αργότερα αποδεικνύεται αβάσιμος, καθώς δεν εντοπίζονται τέτοια όπλα. Η επιχείρηση οδηγεί στην πτώση του Χουσεΐν, αλλά προκαλεί χρόνια πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας στο Ιράκ, με σοβαρές συνέπειες για την περιοχή και τον κόσμο.

2006: Η ΕΡΤ θέτει σε λειτουργία ελεύθερο πρόγραμμα ψηφιακής τηλεόρασης με τον τίτλο «ΕΡΤ Ψηφιακή». Στο πλαίσιο της ψηφιακής αυτής τηλεόρασης εκπέμπουν τα κανάλια Σπορ+, Πρίσμα+ και Σινέ+.

2021: Η Οργανωτική Επιτροπή των Θερινών Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο ανακοινώνει ότι δεν θα επιτραπεί σε θεατές από το εξωτερικό να εισέλθουν στην Ιαπωνία για να παρακολουθήσουν τους αγώνες, λόγω του φόβου για τη διασπορά της COVID-19.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Διεθνής Ημέρα Αστρολογίας
Διεθνής Ημέρα Γαλλοφωνίας
Διεθνής Ημέρα Ευτυχίας
Διεθνής Ημέρα της Γης
Ημέρα της Γαλλικής Γλώσσας
Παγκόσμια Ημέρα Αποχής από το Κρέας
Παγκόσμια Ημέρα Αφήγησης
Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου για τα Παιδιά και τους Νέους
Παγκόσμια Ημέρα Σπουργιτιού
Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής Υγείας