Την ηγετική θέση της χώρας μας στη διεθνή ναυτιλία επιβεβαιώνει και η νέα Ετήσια Έκθεση 2025-2026 της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών που αποτυπώνει με σαφήνεια το μέγεθος και την επιρροή του ελληνόκτητου στόλου, τόσο σε διεθνές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα, ο ελληνόκτητος στόλος προσεγγίζει τα 5.800 πλοία, συγκεντρώνοντας περίπου το 19,1% της παγκόσμιας χωρητικότητας σε όρους deadweight tonnage (dwt). Η δε συνολική του δυναμικότητα ξεπερνά τα 458 εκατομμύρια dwt, επιβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί την ισχυρότερη ναυτιλιακή δύναμη διεθνώς.
Παράλληλα, η κυριαρχία της χώρας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι εξίσου εντυπωσιακή, καθώς ο ελληνικός στόλος αντιστοιχεί στο 61% του συνολικού εμπορικού στόλου της Ε.Ε., καθιστώντας μας βασικό πυλώνα για την οικονομική ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Η υπεροχή της ναυτιλίας μας όμως αποτυπώνεται και σε επιμέρους κατηγορίες πλοίων. Η Ελλάδα καταλαμβάνει την πρώτη θέση παγκοσμίως στα δεξαμενόπλοια πετρελαίου και στα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ενώ βρίσκεται στη δεύτερη θέση στα πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου. Πρόκειται για κατηγορίες κρίσιμες για τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς συνδέονται άμεσα με την ενέργεια και τις πρώτες ύλες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει και ο διεθνής προσανατολισμός της ναυτιλίας μας. Πάνω από το 98% της χωρητικότητας του ελληνόκτητου στόλου δραστηριοποιείται στο εξωτερικό εμπόριο τρίτων χωρών, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως βασικού μεταφορέα αγαθών σε παγκόσμιο επίπεδο. Ενδεικτικά, μέσα στο 2025 τα ελληνόκτητα πλοία κατέγραψαν περισσότερες από 175.000 προσεγγίσεις σε λιμάνια 171 κρατών, γεγονός που αναδεικνύει το εύρος της δραστηριότητάς τους.
Σημαντική είναι και η επενδυτική δυναμική του κλάδου, η οποία παραμένει σε ανοδική τροχιά. Αυτή τη στιγμή βρίσκονται υπό ναυπήγηση 725 πλοία ελληνικών συμφερόντων, συνολικής χωρητικότητας περίπου 70 εκατομμυρίων dwt, αυξημένης κατά 13 εκατομμύρια σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η αξία των επενδύσεων αυτών εκτιμάται στα 60 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ σε σύγκριση με το 2021 καταγράφεται εντυπωσιακή αύξηση, με τις παραγγελίες να είναι επταπλάσιες σε αριθμό πλοίων και πενταπλάσιες σε χωρητικότητα.
Παράλληλα, πέρα από τη διεθνή της διάσταση, η ναυτιλία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στήριγμα της ελληνικής οικονομίας. Η συνολική της συνεισφορά, άμεση και έμμεση, εκτιμάται στο 7% έως 8% του ΑΕΠ, ενώ υποστηρίζει περίπου 200.000 θέσεις εργασίας. Την ίδια στιγμή, ο κλάδος διατηρεί έντονη κοινωνική παρουσία, μέσα από πρωτοβουλίες με ουσιαστικό αντίκτυπο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το σχέδιο στήριξης για τη Θεσσαλία μετά το καταστροφικό πέρασμα της καταιγίδας Daniel, μέσω του οποίου ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και ανακατασκευή 33 σχολικών μονάδων σε περιοχές που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές. Στο πεδίο της εκπαίδευσης, συνεχίζεται η ενίσχυση των νέων μέσω του προγράμματος υποτροφιών «ΣΥΝ-ΕΝΩΣΙΣ για την Παιδεία», το οποίο για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 προβλέπει τη χορήγηση συνολικά 365 υποτροφιών, διευρύνοντας τις ευκαιρίες πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση.
Ωστόσο, το διεθνές περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται η ναυτιλία γίνεται ολοένα και πιο σύνθετο. Τα πρόσφατα περιστατικά επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και πληρώματα, σε περιοχές όπως η Ερυθρά Θάλασσα, η Μαύρη Θάλασσα και τα Στενά του Ορμούζ, αναδεικνύουν νέους κινδύνους για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Οι εξελίξεις αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο τη σημασία της ελεύθερης και ασφαλούς διακίνησης αγαθών, η οποία αποτελεί θεμελιώδη αρχή της παγκόσμιας οικονομίας.
Την ίδια στιγμή, η ελληνική ναυτιλία συνεχίζει να επενδύει συστηματικά στη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας. Ο στόλος της συγκαταλέγεται μεταξύ των νεότερων διεθνώς, ενώ διαθέτει σημαντικό αριθμό πλοίων με δυνατότητα χρήσης εναλλακτικών καυσίμων. Η προσαρμογή στις απαιτήσεις για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου αποτελεί βασική προτεραιότητα, αν και, όπως επισημαίνεται, η διαδικασία αυτή προϋποθέτει ρεαλιστικές λύσεις, τεχνολογική ωριμότητα και συντονισμένη διεθνή δράση. Σε αυτό το πλαίσιο τέλος , ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις διεθνείς πρωτοβουλίες για την περιβαλλοντική ρύθμιση της ναυτιλίας, με στόχο τη διαμόρφωση ενός εφαρμόσιμου και κοινά αποδεκτού πλαισίου για τη μείωση των εκπομπών. Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει την ανάγκη για ευρύτερη συναίνεση, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων χωρίς να διαταραχθεί η ομαλή λειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών.
