Σειρά από ιδιαίτερα συγχρονισμένα στοιχήματα στις αγορές πετρελαίου, συνολικής αξίας έως και 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο και τον Απρίλιο λίγο πριν από σημαντικές ανακοινώσεις πολιτικής για το Ιράν από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με traders, ειδικούς της αγοράς και ανάλυση στοιχείων συναλλαγών από το Reuters. Οι κινήσεις αυτές, που αφορούσαν στοιχήματα στην πτώση των τιμών του πετρελαίου, εξαπλώθηκαν σε πολλαπλά χρηματιστήρια, καύσιμα και παράγωγα προϊόντα, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και αιτήματα για έρευνα από τις αμερικανικές αρχές.
Το μέγεθος των συναλλαγών ξεπερνά προηγούμενες αναφορές για στοιχήματα ύψους 2,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία είχαν ήδη οδηγήσει την αμερικανική κυβέρνηση να προειδοποιήσει το προσωπικό της να μην χρησιμοποιεί μη δημόσιες πληροφορίες για οικονομικό όφελος. Πηγή με γνώση της υπόθεσης είχε δηλώσει στο Reuters τον Απρίλιο ότι η Επιτροπή Εμπορίας Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων των ΗΠΑ (CFTC) διερευνά την υπόθεση, αν και η υπηρεσία δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα ότι βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα.
Το Reuters δεν κατάφερε να εξακριβώσει ποιος πραγματοποίησε τα στοιχήματα ούτε αν προήλθαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή άλλη χώρα. Οι κινήσεις περιλάμβαναν short θέσεις, δηλαδή στοιχήματα ότι οι τιμές θα υποχωρούσαν, σε παράγωγα όπως συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αργού πετρελαίου, ντίζελ και βενζίνης στις αγορές ICE και CME. Οι συναλλαγές πραγματοποιήθηκαν στα δύο μεγάλα χρηματιστήρια όπου διαπραγματεύονται τα βασικά παγκόσμια συμβόλαια πετρελαίου και καυσίμων, το Intercontinental Exchange (ICE) και το Chicago Mercantile Exchange (CME). Και τα δύο χρηματιστήρια αρνήθηκαν να σχολιάσουν, ενώ πηγή με γνώση της υπόθεσης δήλωσε στο Reuters ότι το CME διερευνά τις συναλλαγές.
Οι ύποπτα συγχρονισμένες κινήσεις προκάλεσαν εκκλήσεις από νομικούς ειδικούς και νομοθέτες προς τις ρυθμιστικές αρχές να εξετάσουν αν βασίστηκαν σε εσωτερική πληροφόρηση ή διαρροές. Οι traders εντόπισαν για πρώτη φορά ασυνήθιστες συναλλαγές στις 23 Μαρτίου, λίγα λεπτά πριν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώσει καθυστέρηση στις απειλούμενες επιθέσεις κατά ιρανικών ενεργειακών υποδομών, γεγονός που οδήγησε σε πτώση των τιμών του πετρελαίου.
Το ίδιο μοτίβο επαναλήφθηκε στις 7 Απριλίου, προτού ο Τραμπ ανακοινώσει κατάπαυση πυρός με το Ιράν, η οποία προκάλεσε πτώση έως και 15% στα συμβόλαια Brent του ICE. Αντίστοιχες κινήσεις σημειώθηκαν ξανά στις 17 Απριλίου, όταν Ιρανοί αξιωματούχοι και ο Τραμπ μίλησαν για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αλλά και στις 21 Απριλίου, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος επέκτεινε την κατάπαυση πυρός.
Το Reuters και άλλα μέσα ενημέρωσης είχαν αναφέρει τις συναλλαγές στα πιο ενεργά συμβόλαια για τα δύο βασικά διεθνή benchmarks αργού πετρελαίου, Brent και West Texas Intermediate (WTI). Η αξία αυτών των στοιχημάτων στις τέσσερις ημέρες του Μαρτίου και του Απριλίου ανερχόταν σε περίπου 2,6 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τους αρχικούς υπολογισμούς του Reuters. Ωστόσο, νέα ανάλυση στοιχείων συναλλαγών σε διαφορετικά χρηματιστήρια και συμβόλαια έδειξε ότι πραγματοποιήθηκαν αντίστοιχα στοιχήματα στις ίδιες ακριβώς ημερομηνίες και ώρες σε ευρωπαϊκά futures ντίζελ, αμερικανικά futures βενζίνης, αλλά και σε μακροπρόθεσμα συμβόλαια Brent και WTI, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό περίπου στα 7 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η πρακτική του short selling σημαίνει ότι ο επενδυτής δανείζεται το παράγωγο από αντισυμβαλλόμενο, το πουλά και στη συνέχεια το αγοράζει ξανά φθηνότερα όταν πέσει η τιμή, κρατώντας ως κέρδος τη διαφορά. Στις 23 Μαρτίου και στις 7, 17 και 21 Απριλίου, οι τιμές του πετρελαίου κατέρρευσαν περισσότερο από 10%. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Reuters, ένας short seller με έκθεση 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων θα μπορούσε να αποκομίσει κέρδη εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων, ανάλογα με τον χρόνο των συναλλαγών.
Ο Άντι Ίμσιροβιτς από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) και βετεράνος trader πετρελαίου δήλωσε ότι οι συναλλαγές φαίνονται «καλά πληροφορημένες», καθώς προηγήθηκαν σημαντικών ανακοινώσεων. Όπως ανέφερε, οι αμερικανικές αρχές, όπως η CFTC, έχουν πρόσβαση στα δεδομένα των χρηματιστηρίων και μπορούν να εντοπίσουν ποιος πραγματοποίησε τις συναλλαγές και να ερευνήσουν την υπόθεση, εφόσον το αποφασίσουν.
Την Πέμπτη, το ABC μετέδωσε ότι το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης διερευνά συναλλαγές πετρελαίου ύψους 2,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων που σχετίζονται με τον πόλεμο με το Ιράν. Το υπουργείο δεν ήταν άμεσα διαθέσιμο για σχόλιο. Παράλληλα, ο διευθυντής επιβολής της CFTC είχε δηλώσει τον Μάρτιο ότι η υπηρεσία γνωρίζει τις εικασίες σχετικά με insider trading σε αγορές που εποπτεύει και ότι «παρακολουθεί» την κατάσταση.
«Ας μείνουμε στα γεγονότα. Οι όγκοι συναλλαγών ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστοι. Ήταν συγκεντρωμένοι. Και πραγματοποιήθηκαν πριν από κρίσιμες ανακοινώσεις», δήλωσε ο Χόρχε Μοντεπέκε από την Onyx Capital Group, ο οποίος είχε συμβάλει στη δημιουργία του σύγχρονου συστήματος τιμολόγησης πετρελαίου στην Platts τη δεκαετία του 1990.
Τα συμβόλαια Brent και gasoil χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο διαπραγματεύονται στο Intercontinental Exchange, ενώ τα συμβόλαια West Texas Intermediate και βενζίνης διαπραγματεύονται στο New York Mercantile Exchange, το οποίο ανήκει στην CME Group. Στις 23 Μαρτίου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε καθυστέρηση στις απειλούμενες επιθέσεις κατά ιρανικών ενεργειακών υποδομών στις 11:05 GMT. Δεδομένα της LSEG δείχνουν ότι μεταξύ 10:49 και 10:50 GMT εκείνης της ημέρας πραγματοποιήθηκαν στοιχήματα σε 20.000 lots συμβολαίων Brent και WTI. Οι πωλήσεις αφορούσαν συμβόλαια πρώτου, δεύτερου και τρίτου μήνα συνολικής αξίας περίπου 1,35 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και επιπλέον 122 εκατομμύρια δολάρια σε futures gasoil και 81 εκατομμύρια δολάρια σε futures βενζίνης στις ΗΠΑ, ανεβάζοντας τη συνολική αξία στα 2,2 δισεκατομμύρια δολάρια.
«Αυτές οι ποσότητες δεν πρόκειται να περάσουν απαρατήρητες», δήλωσε ο Ρόμπερτ Φρεντσμάν, δικηγόρος της Dynamis LLP στη Νέα Υόρκη, ο οποίος έχει εργαστεί σε υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος και insider trading. Η ανακοίνωση του Τραμπ στις 23 Μαρτίου για κατάπαυση πυρός οδήγησε σε πτώση έως και 15% στα συμβόλαια αργού πετρελαίου, μία από τις μεγαλύτερες ενδοσυνεδριακές πτώσεις που έχουν καταγραφεί. Η ίδια ανακοίνωση έριξε επίσης περίπου 12% τις τιμές στα futures βενζίνης και gasoil.
Στις 7 Απριλίου, εντολές πώλησης σε πετρέλαιο και βενζίνη αξίας 2,12 δισεκατομμυρίων δολαρίων πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 19:44 και 19:45 GMT, αρκετή ώρα μετά το κλείσιμο της αγοράς, όταν συνήθως οι όγκοι συναλλαγών είναι περιορισμένοι. Λίγα λεπτά αργότερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε δίμηνη κατάπαυση πυρός με το Ιράν. Στις 17 Απριλίου, σχεδόν 2 δισεκατομμύρια δολάρια σε futures Brent, WTI, gasoil και βενζίνης πουλήθηκαν μεταξύ 12:24 και 12:25 GMT, λίγα λεπτά πριν ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δηλώσει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά, ενώ ακολούθησαν πολλαπλές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τον Τραμπ και Αμερικανούς αξιωματούχους. Στις 21 Απριλίου, συμβόλαια Brent και WTI αξίας περίπου 830 εκατομμυρίων δολαρίων πουλήθηκαν μόλις 15 λεπτά πριν ο Τραμπ επεκτείνει την κατάπαυση πυρός.
