Το πρόσφατο περιστατικό με την πτώση drone σε κτίριο κατοικιών στη Ρουμανία, που προκάλεσε τον ελαφρύ τραυματισμό δύο ανθρώπων στην πόλη Γαλάτσι, κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία, και προκάλεσε και την αντίδραση του ΝΑΤΟ, δείχνει ξεκάθαρα ότι η τεχνολογική πρόοδος στον τομέα των αυτόνομων και μη επανδρωμένων εναέριων μέσων αποτελεί απειλή και κυριαρχεί στον πόλεμο.
Και τα στρατόπεδα είναι δύο και εδώ: Το ΝΑΤΟ και η Ρωσία. Για τους μη μυημένους, τα drones προσφέρουν μοναδικά πλεονεκτήματα, είναι φθηνά στην παραγωγή, έχουν ήδη δοκιμαστεί σε μεγάλης κλίμακας συγκρούσεις όπως ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας, κατασκευάζονται γρήγορα και μπορούν να αποφεύγουν την ανίχνευση από ραντάρ πετώντας σε χαμηλό υψόμετρο. Βασίζονται σε ηλεκτρονικά συστήματα και συχνά πλοηγούνται μέσω ραδιοσυχνοτήτων.
Γι’ αυτό και δύο από τις πλέον δημοφιλείς τεχνικές εξουδετέρωσής τους είναι το «spoofing», δηλαδή η «παραπλάνηση» του αεροσκάφους με την αποστολή λανθασμένων σημάτων και το «jamming», δηλαδή οι παρεμβολές στα συστήματα πλοήγησής του με το μπλοκάρισμα της επικοινωνίας του αεροσκάφους με τη βάση ελέγχου. Πολλοί στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν ότι ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας είναι ο πρώτος «πόλεμος drones μεγάλης κλίμακας» στην ιστορία. Και οι δύο πλευρές τα χρησιμοποιούν μαζικά, αλλά η Ρωσία έχει μετατρέψει τη βιομηχανική παραγωγή UAV σε κεντρικό στοιχείο της πολεμικής της στρατηγικής.
Πώς αντιμετωπίζονται τα drones
Για την αντιμετώπιση των drones αξιοποιούνται συχνά και παραδοσιακές μέθοδοι, όπως η χρήση πυραύλων, ενώ υπάρχουν και τα drones «καμικάζι», τα οποία συγκρούονται με τα εχθρικά στον αέρα και με αυτόν τον τρόπο τα καταστρέφουν. Επίσης, στρατιωτικές δυνάμεις, έχουν στη διάθεσή τους και όπλα που εκπέμπουν λέιζερ ή μικροκύματα και μπορούν να καταστρέψουν τα εχθρικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή να κάψουν τα ηλεκτρονικά κυκλώματά τους.
Τα λεγόμενα του Πούτιν και όσα άφησε να εννοηθούν
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εξέφρασε αμφιβολίες αν το drone που συνετρίβη στη πολυκατοικία στη Ρουμανία προήλθε από τη Ρωσία και άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να είναι ουκρανικό drone. Δεν εξέπληξε η δήλωσή του, αφού, οι αναλυτές λένε ότι δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπιστεί από που ξεκίνησε κάθε drone.
Γι’ αυτό και η εκτόξευση πυραύλων ή η χρήση ισχυρών λέιζερ σε αστικές περιοχές μπορεί να σκοτώσει ή να τραυματίσει αμάχους. Ακόμη, τα drones που καταρρίπτονται από τον ουρανό μπορούν να προκαλέσουν ζημιές σε υποδομές ή και να στοιχίσουν ανθρώπινες ζωές. Κομμάτια τους επίσης κατά την αναχαίτιση μπορεί να βρεθούν χιλιόμετρα μακριά από τον αρχικό στόχο. Έχει πάντως ενδιαφέρον ότι κανείς δεν γνωρίζει ακριβώς πόσες επιθέσεις με drones έχει κάνει η Ρωσία. Και αυτό διότι πολλές επιθέσεις δεν δημοσιοποιούνται, άλλες καταγράφονται ως «κύματα» με δεκάδες drones και οι αριθμοί αλλάζουν καθημερινά.
Αλλά οι πιο αξιόπιστες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η Ρωσία έχει πραγματοποιήσει δεκάδες χιλιάδες επιθέσεις με drones από την έναρξη της πλήρους εισβολής το 2022. Σύμφωνα με αναλύσεις διεθνών οργανισμών, το 2022 έγιναν περίπου 3.010 ρωσικές επιθέσεις με drones, το 2023 περίπου 6.011, το 2024 περίπου 15.955, και μόνο το 2025 καταγράφηκαν περίπου 26.000 επιθέσεις drones. Άλλες αναφορές αναφέρουν ότι μέσα στο 2025 η Ρωσία εκτόξευσε πάνω από 100.000 drones συνολικά (μαζί με decoys και διαφορετικούς τύπους UAV).
Η κλιμάκωση είναι τεράστια: Τον Ιούνιο 2025 μόνο, η Ρωσία φέρεται να εξαπέλυσε πάνω από 5.400 drones μέσα σε έναν μήνα. Σε ορισμένες νυχτερινές επιθέσεις χρησιμοποιήθηκαν πάνω από 500–800 εναέρια μέσα μαζί. Άρα, αν μιλάμε συνολικά από το 2022 μέχρι σήμερα, οι ρωσικές επιθέσεις με drones κατά της Ουκρανίας πιθανότατα ξεπερνούν τις 50.000–60.000 καταγεγραμμένες επιχειρήσεις ενώ ο αριθμός των ίδιων των drones που έχουν εκτοξευθεί είναι πολύ μεγαλύτερος. Το NATO ασφαλώς έχει επενδύσει και εκείνο στη χρήση των drones και το απασχολεί η δυναμική της Ρωσίας σε αυτό το κομμάτι του πολέμου.
Σε πρώτο χρόνο με αφορμή το περιστατικό στη Ρουμανία, το ΝΑΤΟ εξέφρασε πολύ γρήγορα την «αλληλεγγύη» του σε μία από τις 32 χώρες-μέλη του, στην αρχή διά της εκπροσώπου του και στη συνέχεια διά του γενικού γραμματέα του Μαρκ Ρούτε. Καταδίκασε επίσης την «ανεύθυνη» συμπεριφορά της Ρωσίας, υποσχέθηκε να προστατεύσει το έδαφος της Συμμαχίας και να ενισχύσει τις ικανότητες άμυνάς του στα ανατολικά του σύνορα. Το Βουκουρέστι άφησε να εννοηθεί ότι θα ζητήσει από τους Συμμάχους να συνέλθουν για «διαβουλεύσεις». Διότι δεν αρκούν οι δηλώσεις και οι καταδίκες, αλλά το επόμενο στάδιο που είναι η επίκληση του άρθρου 4 της Συμμαχίας.
Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι οι Σύμμαχοι «διαβουλεύονται κάθε φορά που, κατά τη γνώμη ενός από αυτούς, η εδαφική ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλεια ενός από τα μέρη απειλείται». Επίκληση του άρθρου 4 έχει γίνει εννέα φορές σε όλη την ιστορία του ΝΑΤΟ, εκ των οποίων τρεις φορές πριν από την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία. Μετά το 2014, επίκληση του άρθρου 4 έχει γίνει έξι φορές, εκ των οποίων οι τρεις μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
