Σε βαθιά κρίση φαίνεται πως μπαίνει η σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, μετά τη συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν και την ισραηλινή επίθεση στη Βηρυτό που απείλησε να τινάξει στον αέρα το διπλωματικό παζάρι.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ ετοιμαζόταν να παρουσιάσει τη συμφωνία με την Τεχεράνη ως κορυφαία πολιτική επιτυχία, στο φόντο των εορτασμών για τα 80ά γενέθλιά του στον Λευκό Οίκο.
Όμως, η απόφαση του Νετανιάχου να διατάξει χτύπημα στη Βηρυτό το βράδυ της Κυριακής προκάλεσε συναγερμό στην Ουάσινγκτον, καθώς υπήρχε κίνδυνος ιρανικής απάντησης και κατάρρευσης της συμφωνίας.
Οργή Τραμπ για το χτύπημα στη Βηρυτό
Ο Λευκός Οίκος φέρεται να κινητοποιήθηκε άμεσα, με σειρά τηλεφωνικών επαφών και μηνυμάτων μέσω διαμεσολαβητών, ώστε να αποτραπεί ιρανική αντίδραση και να σωθεί η συμφωνία.
Παρά την αποκλιμάκωση, ο Τραμπ εμφανίστηκε εξοργισμένος με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Σύμφωνα με το Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να είπε ότι ήταν έξαλλος με τον Νετανιάχου, διερωτώμενος γιατί έπρεπε να προχωρήσει σε επίθεση εκείνη τη στιγμή.
«Δεν έχει καμία κρίση», φέρεται να είπε για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, δείχνοντας ότι η ενόχληση στην Ουάσινγκτον δεν ήταν απλώς στιγμιαία.
Γιατί ο Νετανιάχου βλέπει απειλή στη συμφωνία
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η συμφωνία Τραμπ με το Ιράν μπορεί να εξελιχθεί σε πολιτική θανατική καταδίκη για τον Νετανιάχου.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε επενδύσει πολιτικά και στρατηγικά στην ιδέα ότι η σύγκρουση με το Ιράν θα οδηγούσε σε αποδυνάμωση ή ακόμη και ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης.
Αντί γι’ αυτό, η συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν φαίνεται να επαναφέρει την Τεχεράνη στο διπλωματικό τραπέζι, αφήνοντας τον Νετανιάχου μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να αποδεχθεί μια συμφωνία που δεν πέτυχε τους στόχους του, είτε να συγκρουστεί με την Ουάσινγκτον προσπαθώντας να την υπονομεύσει.
Ο Τραμπ νιώθει «καμένος» από τον Νετανιάχου
Η ανάλυση σημειώνει ότι ο Τραμπ έχει λόγους να αισθάνεται ότι ο Νετανιάχου τον εξέθεσε.
Στην αρχή της επιχείρησης κατά του Ιράν, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε παρουσιάσει την κατάσταση ως ιστορική ευκαιρία για την τελική ήττα των θεοκρατών της Τεχεράνης. Το σχέδιο, σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, στηριζόταν στην υπόθεση ότι στοχευμένα πλήγματα θα αποσταθεροποιούσαν το ιρανικό καθεστώς και ο ιρανικός λαός θα ολοκλήρωνε την ανατροπή.
Όμως, η εξέλιξη ήταν διαφορετική. Ο πόλεμος δεν οδήγησε σε αλλαγή καθεστώτος, το Ιράν δεν κατέρρευσε και ο Τραμπ κατέληξε να διαπραγματεύεται με την Τεχεράνη.
Δύο στρατόπεδα στην Ουάσινγκτον
Η συμφωνία με το Ιράν φέρνει στην επιφάνεια και τη σύγκρουση στο εσωτερικό του αμερικανικού συντηρητικού στρατοπέδου.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι παρεμβατικοί Ρεπουμπλικανοί και οι νεοσυντηρητικοί, οι οποίοι είδαν στον πόλεμο με το Ιράν μια ευκαιρία να επαναφέρουν την ατζέντα αλλαγής καθεστώτος.
Από την άλλη, το στρατόπεδο του America First, με κεντρικό πρόσωπο τον αντιπρόεδρο JD Vance, βλέπει τη συμφωνία ως επιστροφή του Τραμπ στην υπόσχεση να αποφύγει νέους «αιώνιους πολέμους» στη Μέση Ανατολή.
Το πρόβλημα για τον Τραμπ είναι ότι καλείται να κρατήσει ενωμένα δύο στρατόπεδα που συμφωνούν μόνο σε ένα πράγμα: στην προσωπική πίστη προς τον ίδιο.
Το Ορμούζ ως «νίκη»
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ είχε ξεκινήσει με έναν μακρύ κατάλογο πολεμικών στόχων, αλλά τελικά κατέληξε σε έναν βασικό στόχο: την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Οι υποστηρικτές του θα επιχειρήσουν να παρουσιάσουν το άνοιγμα της κρίσιμης θαλάσσιας οδού ως μεγάλη επιτυχία, παρότι το πέρασμα δεν ήταν κλειστό πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.
Παράλληλα, η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων, που φέρεται να φτάνει έως και τα 24 δισ. δολάρια, δημιουργεί νέες συγκρίσεις με τη συμφωνία του Μπαράκ Ομπάμα το 2015, την οποία ο Τραμπ είχε καταγγείλει σκληρά.
Δύσκολη θέση για τον Νετανιάχου
Η ανάλυση καταλήγει ότι ο Νετανιάχου βρίσκεται πλέον σε ασφυκτική θέση.
Αν αποδεχθεί τη συμφωνία, θα πρέπει να εξηγήσει στο εσωτερικό του Ισραήλ γιατί ένας πόλεμος που παρουσιάστηκε ως ιστορική ευκαιρία κατέληξε σε διπλωματική ενίσχυση του Ιράν.
Αν προσπαθήσει να την υπονομεύσει, κινδυνεύει να προκαλέσει ακόμη πιο σκληρή αντίδραση από τον Τραμπ, ο οποίος ήδη φέρεται να θεωρεί ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έδρασε χωρίς κρίση.
Ο Νετανιάχου έχει μπροστά του την περίοδο των 60 ημερών των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ – Ιράν για να αποφασίσει πώς θα κινηθεί. Όμως, το περιθώριο ελιγμών του φαίνεται πλέον πολύ πιο περιορισμένο.
Για πρώτη φορά εδώ και καιρό, ο Τραμπ δείχνει να αντιμετωπίζει τον Νετανιάχου όχι ως πολύτιμο σύμμαχο, αλλά ως παράγοντα που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δική του πολιτική νίκη.
