Το διπλωματικό θρίλερ ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν κορυφώνεται καθώς πλησιάζει η λήξη της κρίσιμης, διάρκειας δύο εβδομάδων, εκεχειρίας και η επανέναρξη των συνομιλιών παραμένει αβέβαιη. Η Τεχεράνη καταγγέλλει ανοιχτά τις απειλές της Ουάσιγκτον, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι δεν θέλει να παρατείνει την παύση των εχθροπραξιών χωρίς μια πιο μακροπρόθεσμη συμφωνία με το Ιράν. Την ίδια ώρα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ετοιμάζεται να αναχωρήσει για το Πακιστάν για νέο γύρο συνομιλιών, παρότι η ιρανική ηγεσία επισήμως αφήνει θολό αν θα συμμετάσχει.
Στο παρασκήνιο, ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι αντιπροσωπεία του Ιράν καταρτίζει σχέδια για μετάβαση στο Πακιστάν, με τον επικεφαλής διαπραγματευτή Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ να δηλώνει διατεθειμένος να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τις ΗΠΑ εφόσον είναι παρών ο Vance. Δημόσια, ο Γκαλιμπάφ ξεκαθαρίζει ότι το Ιράν δεν θα προσέλθει σε διάλογο «υπό τη σκιά των απειλών», μια σαφής αναφορά στη δέσμευση του Τραμπ ότι θα πλήξει ιρανικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και υποδομές εάν δεν υπάρξει συμφωνία.
ΗΠΑ – Ιράν: απειλές για νέους βομβαρδισμούς
Σε συνέντευξή του στο CNBC, ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για το ενδεχόμενο συνομιλιών με το Ιράν, αλλά ξεκαθάρισε ότι ο αμερικανικός στρατός είναι έτοιμος να βομβαρδίσει ξανά τη χώρα αν δεν επιτευχθεί συμφωνία. «Δεν έχουμε πολύ χρόνο», προειδοποίησε ο Αμερικανός πρόεδρος, στέλνοντας μήνυμα πίεσης τόσο στην Τεχεράνη όσο και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Οι σκληρές δηλώσεις του έρχονται να προστεθούν στη ρητορική περί στοχεύσεων σε υποδομές και στην εικόνα μιας Ουάσιγκτον που θέλει να επιβάλει όρους στο Ιράν μέσω στρατιωτικής και οικονομικής ασφυξίας.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ ενισχύουν την πίεση στο Ιράν μέσω της θάλασσας: ο ναυτικός αποκλεισμός που έχουν επιβάλει στα ιρανικά λιμάνια έχει ήδη εξαναγκάσει 27 πλοία να αλλάξουν πορεία, σύμφωνα με το αμερικανικό Πεντάγωνο. Η εντεινόμενη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ γύρω από το Στενό του Ορμούζ, έναν ζωτικό δίαυλο για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου, αυξάνει τον κίνδυνο ενός τυχαίου ή εσκεμμένου θερμού επεισοδίου με το Ιράν.
ΗΠΑ – Ιράν και μπλοκάρισμα στο Στενό του Ορμούζ
Ακόμα κι αν οι ΗΠΑ και το Ιράν επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, τα αγκάθια παραμένουν πολλά: από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης μέχρι τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ. Οι απειλές για νέες ιρανικές επιθέσεις έχουν περιορίσει δραματικά την κίνηση των πλοίων στην περιοχή, οδηγώντας τις ΗΠΑ στην απόφαση να επιβάλουν ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, που ήδη έχει αλλάξει τη ροή του παγκόσμιου εμπορίου.
Η στρατηγική των ΗΠΑ κατά του Ιράν δεν περιορίζεται στον Περσικό Κόλπο: το αμερικανικό Ναυτικό έχει σταματήσει και επιβιβαστεί σε δεξαμενόπλοιο που μετέφερε ιρανικό πετρέλαιο στον Ινδικό Ωκεανό, στο πλαίσιο της προσπάθειας να χτυπηθεί στον πυρήνα της η πετρελαϊκή οικονομία της Τεχεράνης. Η Ουάσιγκτον δηλώνει αποφασισμένη να «διακόψει τα δίκτυα λαθρεμπορίου» που, όπως υποστηρίζει, χρηματοδοτούν το Ιράν, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι καταγγέλλουν τις ενέργειες των ΗΠΑ ως «πειρατεία στη θάλασσα» και παραβίαση της εκεχειρίας.
ΗΠΑ – Ιράν: Μικτό μήνυμα, ραγισμένη εμπιστοσύνη
Η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται βαθιά διχασμένη ανάμεσα στην ανάγκη για συμφωνία με τις ΗΠΑ και τον φόβο ότι ο Τραμπ δεν θα σεβαστεί καμία νέα δέσμευση. Επισήμως, η Τεχεράνη μιλά για «ιστορική δυσπιστία» απέναντι στην Ουάσιγκτον, υπενθυμίζοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αποχώρησε μονομερώς από προηγούμενη πυρηνική συμφωνία και ξεκίνησε τον τρέχοντα πόλεμο μαζί με το Ισραήλ. Στο εσωτερικό, οι Ιρανοί διαπραγματευτές δέχονται πιέσεις από σκληροπυρηνικούς κύκλους που δεν θέλουν να δοθεί καμία ουσιαστική παραχώρηση στις ΗΠΑ, την ώρα που το καθεστώς επιχειρεί να διατηρήσει στήριξη από τη βάση του.
Καθώς το χρονόμετρο της εκεχειρίας μηδενίζει, οι επόμενες κινήσεις ΗΠΑ και Ιράν θα κρίνουν αν ο κόσμος θα δει μια επιστροφή στη διπλωματία ή μια νέα, ακόμα πιο επικίνδυνη κλιμάκωση στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής. Για την ώρα, τα μηνύματα είναι αντιφατικά: μυστική προετοιμασία για συνομιλίες στο Πακιστάν, δημόσιες απειλές, ναυτικός αποκλεισμός και δηλώσεις ότι «ο χρόνος τελειώνει» αφήνουν ανοιχτό και το σενάριο της πλήρους ρήξης ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν.
