Τις επιλογές του μετρά και ο Βλαντιμίρ Πούτιν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε διπλωματικό πεδίο. Το de facto κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει εγκλωβίσει περίπου το 15% του παγκόσμιου πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο και αυτό έχει επηρεάσει και τη ρωσική αγορά ενέργειας. Σημαντική εξέλιξη ήταν η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να χαλαρώσει τις ενεργειακές κυρώσεις. Η κίνηση αυτή δεν θα μπορούσε να έρθει σε καλύτερη στιγμή για τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Πριν από τον πόλεμο με το Ιράν φαινόταν πως τα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο και η οικονομία της βυθίζονταν. Πολλά διυλιστήρια στην Ινδία και την Κίνα, τους μεγαλύτερους πελάτες της χώρας, σταμάτησαν να αγοράζουν γύρω στον Νοέμβριο, πριν τεθούν σε ισχύ οι αμερικανικές κυρώσεις κατά των Rosneft και Lukoil, των δύο μεγαλύτερων παραγωγών της. Μέχρι τον Φεβρουάριο, οι όγκοι εξαγωγών είχαν μειωθεί κατά το ένα πέμπτο και αυτό, σε συνδυασμό με τις χαμηλότερες τιμές, σήμαινε ότι τα έσοδα του Κρεμλίνου από πετρέλαιο και φυσικό αέριο ήταν 44% χαμηλότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Μέσα σε μόλις δύο μήνες το δημοσιονομικό έλλειμμα έφτασε τα 3,4 τρισεκατομμύρια ρούβλια, δηλαδή τα εννέα δέκατα του στόχου για ολόκληρο το 2026.
Τώρα το Brent, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την τιμή του πετρελαίου, έχει επιστρέψει περίπου στα μέσα επίπεδα που είχε τη χρονιά της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για πολύ ακόμη, η Ρωσία θα μπορούσε να αποκομίσει ένα ακόμα απροσδόκητο κέρδος όπως και το 2022, αρκετό για να αντισταθμίσει τα 300 δισ. δολάρια σε αποθέματα της κεντρικής τράπεζας που πάγωσε η Δύση εκείνη τη χρονιά. Το πιο άμεσο όφελος της κρίσης στον Κόλπο για τη Ρωσία είναι η ευκαιρία να εκκαθαρίσει το τεράστιο συσσωρευμένο απόθεμα φορτίων που, λόγω έλλειψης αγοραστών, είχε συγκεντρωθεί στη θάλασσα. Η Ινδία έχει ήδη αυξήσει τις αγορές της περίπου κατά το ήμισυ, βοηθώντας να μειωθούν τα ρωσικά αποθέματα πετρελαίου που βρίσκονται σε πλοία κατά πάνω από 10%, στα 122 εκατομμύρια βαρέλια. Οι εισαγωγές της Κίνας έχουν επίσης αυξηθεί. Αυτό ωφελεί κυρίως τους εμπόρους και όχι τα δημόσια οικονομικά της Ρωσίας, επειδή τα φορτία έχουν ήδη πουληθεί. Ωστόσο, φαίνεται πιθανό ότι η κυβέρνηση του Τραμπ επίσημα ή ανεπίσημα θα υιοθετήσει μια ήπια στάση και απέναντι στα νέα ρωσικά φορτία. Αυτό θα ωφελούσε τη Ρωσία σε τρία μέτωπα: υψηλότερες τιμές για το πετρέλαιό της, αποδυνάμωση των δυτικών κυρώσεων και πιθανή κινεζική στήριξη για νέα έργα. Διότι η ωμή πραγματικότητα είναι ότι η απουσία πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχει προκαλέσει μια έντονη αναζήτηση εναλλακτικού αργού. Το ρωσικό πετρέλαιο είναι πιο ελκυστικό από τα περισσότερα, καθώς είναι παρόμοιας ποιότητας με το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής και επομένως φθηνότερο και ευκολότερο στην επεξεργασία για τα ασιατικά διυλιστήρια. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Ρωσία διαθέτει μόλις 300.000 βαρέλια ημερησίως πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, γεγονός που καθιστά απίθανο να αντικαταστήσει σύντομα μεγάλο μέρος από τα 10-15 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα που λείπουν από τον Περσικό Κόλπο.
Για τη Μόσχα, ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί σημείο καμπής, αν και βρισκόταν σε πολύ καλύτερη θέση πριν από το 2022, όταν μπορούσε να πουλά υδρογονάνθρακες σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι πετρελαϊκές εταιρείες της μπορούσαν να συνεργάζονται με δυτικούς ενεργειακούς κολοσσούς και οι ενεργειακές υποδομές της δεν είχαν υποβαθμιστεί από επιθέσεις και κυρώσεις.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έδωσε στη Ρωσία μια πρόσκαιρη ώθηση. Όμως αυτό δεν μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματά της.
Και έτσι ερχόμαστε στο πολιτικό τραπέζι. Οι τηλεφωνικές επικοινωνίες που έχουν οι δύο ηγέτες των ΗΠΑ και της Ρωσίας είναι προς όφελος και των δύο. Η Ρωσία φέρεται να έχει παράσχει στο Ιράν πληροφορίες που θα μπορούσαν να το βοηθήσουν να πλήξει αμερικανικά πολεμικά πλοία, αεροσκάφη και άλλα στοιχεία στην περιοχή και αυτό φαίνεται να το αποδέχεται ο Αμερικανός πρόεδρος, αφού δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «ο Βλαντίμιρ Πούτιν μπορεί να βοηθάει το Ιράν λίγο». «Και πιθανώς πιστεύει ότι εμείς βοηθάμε την Ουκρανία», πρόσθεσε. Απέρριψε την πρόταση του Ρώσου ομολόγου να μεταφερθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν στη Ρωσία, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου εναντίον της Τεχεράνης, όπως ανέφερε ο ιστότοπος Axios.
Ο Πούτιν δείχνει για άλλη μια φορά ότι είναι ένας παίκτης που υπολογίζει ο Τραμπ και σε αυτό τον πόλεμο. Και όσο ο χρόνος περνά -όπως και στον πόλεμο στην Ουκρανία-, μάλλον βαίνει προς όφελός του.
