Σε κρίσιμη φάση εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2028, με την Ελλάδα να επιδιώκει τη διατήρηση ή και την ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων για τον πρωτογενή τομέα, όπως προκύπτει από τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αντώνης Φιλιππής, ανέφερε ότι «από τη δημοσίευση των πρώτων προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Ιούλιο του 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εισέλθει σε μια κρίσιμη περίοδο διαπραγμάτευσης, η οποία θα καθορίσει τόσο τις συνολικές δημοσιονομικές ισορροπίες όσο και τις πολιτικές προτεραιότητες της επόμενης προγραμματικής περιόδου».
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που διατυπώνονται στο πλαίσιο των εν εξελίξει συζητήσεων, η Ελλάδα βρίσκεται πιο κοντά στο να διατηρήσει τους πόρους της νέας ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034 σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου, τα οποία ανέρχονται συνολικά σε 19,3 δισ. ευρώ. Το ζήτημα της επόμενης Κοινής Αγροτικής Πολιτικής βρίσκεται στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων, καθώς από αυτήν θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό η σταθερότητα του αγροτικού εισοδήματος και η ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής και ελληνικής γεωργίας τα επόμενα χρόνια.
Στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επισημαίνουν, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει ελάχιστο δεσμευμένο ποσό (ringfenced) ύψους 293,7 δισ. ευρώ για την ΚΑΠ της επόμενης περιόδου, στοιχείο που διασφαλίζει ότι η αγροτική πολιτική παραμένει διακριτή και προστατευμένη εντός του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Στο πλαίσιο αυτής της πρόβλεψης, η αρχική κατανομή για τη χώρα μας διαμορφώνεται σε 14,6 δισ. ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι το ποσό θα επιβεβαιωθεί στην τελική συμφωνία των κρατών-μελών.
Πρόσθετες δυνατότητες χρηματοδότησης εκτιμάται ότι προκύπτουν από τη μεσοπρόθεσμη αναθεώρηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, μέσω της διαδικασίας αυτής θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στον ελληνικό πρωτογενή τομέα επιπλέον πόροι ύψους περίπου 2,8 δισ. ευρώ.
Η διαπραγμάτευση για το νέο ΠΔΠ βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο και, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, πρόκειται να συγκροτηθεί διυπουργική επιτροπή για τον συντονισμό της ελληνικής θέσης. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θα εκπροσωπηθεί από τον γενικό γραμματέα Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Αντώνη Φιλιπππή, καθώς και από τη γενική γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, Αργυρώ Ζέρβα.
Όπως δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η κ. Ζέρβα, «τα πρώτα αποτελέσματα της συντεταγμένης, μεθοδικής και εντατικής διεκδίκησης των εθνικών μας θέσεων είναι ήδη ορατά, καθώς διασφαλίζεται αφενός η κατοχύρωση σημαντικών πόρων που “κλειδώνουν” σε παρεμβάσεις της ΚΑΠ και αφετέρου πρόσθετες χρηματοδοτικές δυνατότητες μέσω των βελτιωμένων προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Δεδομένου ότι η αρχιτεκτονική της νέας ΚΑΠ προβλέπει την κατάργηση των δύο πυλώνων, βασικός στόχος της ελληνικής πλευράς είναι η διασφάλιση των καλύτερων δυνατών όρων τόσο για τις άμεσες ενισχύσεις προς τους παραγωγούς όσο και για τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης. Σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει και το πρόσθετο περιθώριο χρηματοδότησης υπέρ των αγροτικών περιοχών, μέσω των Εθνικών και Περιφερειακών Εταιρικών Σχεδίων, το οποίο εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε ποσοστό περίπου 10%.
Σύμφωνα με την ίδια, «κεντρική εθνική μας επιδίωξη παραμένει η επαρκής χρηματοδότηση και των δύο Πυλώνων της ΚΑΠ, με ιδιαίτερη έμφαση στον Πυλώνα ΙΙ, ο οποίος στηρίζει κρίσιμες παρεμβάσεις για τη βιωσιμότητα των αγροτικών περιοχών, όπως το LEADER, η αγροτική ανάπτυξη και τα συστήματα γνώσης και καινοτομίας AKIS».
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δυνατότητα πρόωρης αξιοποίησης πόρων μέσω της ενδιάμεσης αναθεώρησης του ΠΔΠ ακόμη και από το 2028, δυνατότητα που έχει ανακοινωθεί από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υπολογίσει ότι η πρόσθετη αυτή ευρωπαϊκή ενίσχυση ανέρχεται συνολικά σε περίπου 45 δισ. ευρώ και ότι η χρήση της θα συνδεθεί άμεσα με παρεμβάσεις της ΚΑΠ στις αγροτικές περιοχές.
Για την Ελλάδα, με βάση τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα στοιχεία, η δυνατότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 2,8 δισ. ευρώ συνολικά.
Όπως είχε αναφέρει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, η εν λόγω πρωτοβουλία «αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα στήριξης των Ελλήνων και Ευρωπαίων αγροτών. Πρόκειται για μια πρόταση που δείχνει ότι η φωνή της Ελλάδας στην Ευρώπη ακούγεται πιο δυνατά και πιο καθαρά», προσθέτοντας μεταξύ άλλων «για εμάς το παρόν και το μέλλον του πρωτογενούς τομέα είναι εθνική προτεραιότητα».
Η τελική διαμόρφωση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου αναμένεται να ολοκληρωθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Η εξέλιξη των διαπραγματεύσεων καθιστά κρίσιμη τη διατήρηση μιας σταθερής και τεκμηριωμένης διαπραγματευτικής παρουσίας, προκειμένου η χώρα να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες που διαμορφώνονται για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα.
