Σε ένα ήσυχο καταφύγιο στην Ελβετία, μακριά από τη λάμψη των ανακτόρων και τις πολιτικές καταιγίδες που διέλυσαν την οικογένειά της, η Σανάζ Παχλαβί διανύει πλέον το 85ο έτος της ηλικίας της.
Αν και το όνομά της φέρει το βάρος δύο αυτοκρατοριών (των Παχλαβί του Ιράν και της δυναστείας του Μοχάμεντ Άλι της Αιγύπτου) η ίδια επέλεξε εδώ και δεκαετίες να γίνει η «μεγάλη απούσα», παραμένοντας ένας ζωντανός αλλά αμίλητος θρύλος.
Η θλιμμένη «Αφροδίτη» και το διαζύγιο που κόστισε ακριβά
Η ιστορία της ξεκινά το 1941, λίγο πριν ο πατέρας της, Μοχάμαντ Ρεζά Παχλαβί, αναλάβει τα ηνία του κράτους. Η γέννησή της ήταν καρπός μιας ένωσης που σχεδιάστηκε περισσότερο στα διπλωματικά γραφεία παρά στα σαλόνια των ερωτευμένων.
Ο πατέρας της είχε παντρευτεί την εκθαμβωτική πριγκίπισσα Φαουζία, αδελφή του Βασιλιά Φαρούκ της Αιγύπτου, μια γυναίκα που ο διεθνής τύπος λάτρεψε για την κινηματογραφική της ομορφιά.
Ωστόσο, η Φαουζία δεν κατάφερε ποτέ να προσαρμοστεί στην Τεχεράνη. Το 1945, η μελαγχολία την οδήγησε πίσω στο Κάιρο και το διαζύγιο που ακολούθησε το 1948 είχε ένα οδυνηρό τίμημα για τη μικρή Σανάζ.
Σε ηλικία μόλις πέντε ετών, αποχωρίστηκε τη μητέρα της και παρέμεινε στο Ιράν, μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον που η ίδια ένιωθε συχνά ως «χρυσό κλουβί».
Η ζωή ανάμεσα σε οικοτροφεία και υποχρεωτικούς γάμους
Η ανατροφή της Σανάζ μοιράστηκε ανάμεσα στην πολυτέλεια του παλατιού Σανταμπάντ και τα αυστηρά ευρωπαϊκά οικοτροφεία. Αυτή η κοσμοπολίτικη αλλά μοναχική εκπαίδευση σμίλεψε έναν χαρακτήρα κλειστό.
Στα 16 της, η προσωπική της ζωή μπήκε ξανά στο στόχαστρο της σκοπιμότητας, καθώς παντρεύτηκε τον Άρντες Ζαχέντι, μια επιλογή που πολλοί απέδωσαν στις επιθυμίες του Σάχη.
Παρά την απόκτηση μιας κόρης, ο γάμος κατέρρευσε μετά από επτά χρόνια. Την ίδια ώρα, ο πατέρας της συνέχιζε τη δική του αναζήτηση για διάδοχο, περνώντας από τον σύντομο γάμο με τη Σοράγια, μέχρι την οριστική ένωση με τη Φαράχ Ντίμπα.
Η φυγή από την Ισλαμική Επανάσταση
Η 16η Ιανουαρίου 1979 σήμανε το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Η Ισλαμική Επανάσταση ανάγκασε τη βασιλική οικογένεια σε μια βιαστική φυγή από το Ιράν, αφήνοντας πίσω τίτλους και περιουσίες.
Για τη Σανάζ, η εξορία δεν ήταν μια νέα συνθήκη, αλλά η ευκαιρία να βρει την ηρεμία που της στέρησαν τα παλάτια.
Στο Παρίσι, λίγα χρόνια πριν την πτώση, είχε ήδη παντρευτεί τον Κοσρόου Τζαχανμπάνι. Αυτή η ένωση αποδείχθηκε το δικό της λιμάνι, καθώς έμειναν μαζί μέχρι τον θάνατό του το 2014 στη Γενεύη. Μαζί απέκτησαν δύο παιδιά, δίνοντας στην κόρη τους το όνομα Φαουζία, ως έναν διαρκή φόρο τιμής στη μητέρα της.
Η επιστροφή στις αιγυπτιακές ρίζες
Σήμερα, η Σανάζ Παχλαβί αποτελεί τη γέφυρα ανάμεσα σε δύο κόσμους που έχουν χαθεί οριστικά. Το 2013, σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού, απέκτησε την αιγυπτιακή υπηκοότητα, κλείνοντας τον κύκλο της ταυτότητάς της που ξεκίνησε από το Κάιρο και την Τεχεράνη για να καταλήξει στην ουδετερότητα της Ελβετίας.
Αν και παραμένει το πιο αινιγματικό μέλος της δυναστείας, η σιωπή της μοιάζει να είναι η δική της απάντηση στην ταραγμένη ιστορία της οικογένειάς της.
