Η απόφαση να ξεκινήσετε ψυχοθεραπεία είναι μια σημαντική κίνηση. Συνήθως, αρχικά, μιλάμε πολύ για το πώς θα βρείτε έναν θεραπευτή. Αυτό είναι το πρώτο βήμα. Όμως μιλάμε πολύ λιγότερο για το πώς ξεκινάει πραγματικά η δουλειά και πώς παραμένετε αυτήν. Αυτό είναι το δεύτερο βήμα, αλλά εξίσου σημαντικό.
Υπάρχουν λεπτές, συχνά άρρητες δυναμικές που καθορίζουν αν το ξεκίνημα της θεραπείας θα προχωρήσει ουσιαστικά. Κανόνες που δεν θα τους βρείτε σε λίστες ή οδηγούς, αλλά μεταξύ του εαυτού σας και του θεραπευτή σας, μέσω μιας διαδικασίας που διαρκώς χτίζεται.
Αυτά είναι όσα πραγματικά χρειάζεται να γνωρίζετε, σύμφωνα με ψυχοθεραπευτές στο Psychology Today, για να μειώσετε το άγχος του αγνώστου και να μπείτε πιο σταθερά στη δουλειά της αλλαγής που επιθυμείτε.
Κανόνας 1: Τα συναισθήματά σας θα ενταθούν πριν βγάλουν νόημα
Στην αρχή της θεραπείας μπορεί ξαφνικά να νιώσετε περισσότερο φόβο, θυμό, ντροπή ή λύπη. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάτι πάει στραβά. Αντίθετα, σημαίνει ότι κάτι έχει ήδη ξεκινήσει. Από τη στιγμή που δεσμευτήκατε σε αυτή τη διαδρομή, το ασυνείδητό σας άρχισε να δουλεύει. Συναισθήματα που περίμεναν να ακουστούν βγαίνουν στην επιφάνεια. Η έντασή τους είναι φυσιολογική και αναμενόμενη. Μιλήστε γι’ αυτό με τον θεραπευτή σας.
Κανόνας 2: Δεν θα ξέρετε ποια μέθοδος σας ταιριάζει αν δεν τη δοκιμάσετε
Μπορείτε να διαβάσετε για διαφορετικές προσεγγίσεις. Γνωσιακή συμπεριφορική, συναισθηματικά εστιασμένες, σωματικές, καλλιτεχνικές ή ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις. Όμως αυτό που σας ελκύει θεωρητικά δεν είναι πάντα αυτό που αντέχει ή χρειάζεται το νευρικό σας σύστημα. Κάποιοι λειτουργούν καλύτερα με δομή και ασκήσεις, άλλοι με τη διερεύνηση συναισθημάτων ή σωματικών εμπειριών. Δώστε στον εαυτό σας την ελευθερία να το ανακαλύψει μέσα από την εμπειρία, ειδικά στο αρχικό στάδιο.
Κανόνας 3: Η χημεία δεν είναι διαπραγματεύσιμη
Ίσως ο πιο κρίσιμος άγραφος κανόνας. Η ποιότητα της σχέσης με τον θεραπευτή μετρά περισσότερο από την τεχνική του. Το ερώτημα είναι απλό: νιώθετε ότι σας ακούει; Αισθάνεστε ασφάλεια; Αρχίζει να χτίζεται εμπιστοσύνη; Μπορείτε σιγά σιγά να αναγνωρίζετε μαζί μικρά σημάδια προόδου; Αν ναι, τότε είστε σε καλό δρόμο, ακόμα κι αν η θεωρητική του προσέγγιση δεν ήταν η πρώτη σας επιλογή. Η ανθρώπινη σύνδεση είναι το δοχείο μέσα στο οποίο γίνεται όλη η δουλειά.
Κανόνας 4: Δουλέψτε με έναν θεραπευτή τη φορά
Η ιδέα του να βλέπετε ταυτόχρονα περισσότερους θεραπευτές για να «καλύψετε όλα τα ενδεχόμενα» ακούγεται δελεαστική, αλλά συνήθως λειτουργεί αντίστροφα. Συχνά οδηγεί σε έναν μηχανισμό που λέγεται «διάσπαση». Ασυνείδητα δίνετε στον έναν τον ρόλο του «καλού» και στον άλλον του «κακού». Αυτό εμποδίζει την ουσιαστική δουλειά, που είναι να μπορέσετε να χωρέσετε ταυτόχρονα τα θετικά και τα αρνητικά μέσα σε μία σταθερή σχέση. Η θεραπεία ξεκινά από το πλαίσιο.
Κανόνας 5: Σκεφτείτε τη ψυχοθεραπεία ως μαραθώνιο, όχι ως σπριντ
Η προσδοκία γρήγορης και γραμμικής προόδου συχνά γυρίζει μπούμερανγκ. Η πίεση να «αποδώσετε» και να δείτε άμεσα αποτελέσματα αυξάνει το άγχος και μπλοκάρει τη διαδικασία. Το ξεκίνημα της θεραπείας είναι καθοριστικό για να καλλιεργήσετε υπομονή και σταδιακή πρόοδο. Μπορείτε, για παράδειγμα, να συμφωνήσετε σε έναν αρχικό κύκλο έξι έως δώδεκα συνεδριών και μετά να κάνετε μια κοινή αξιολόγηση.
Κανόνας 6: Η δυσφορία στην αρχή είναι αναμενόμενη
Η θεραπεία δεν μοιάζει με τίποτα άλλο στη ζωή. Δεν είναι φιλία, ούτε ιατρική σχέση, ούτε οικογενειακός δεσμός. Είναι κάτι βαθιά συναισθηματικό και ταυτόχρονα επαγγελματικό. Είναι φυσιολογικό να νιώσετε απογοήτευση ή αμηχανία στην αρχή, συχνά επειδή ακόμα δεν ξέρετε πώς λειτουργεί. Το να μιλήσετε ανοιχτά για τη δυσφορία ή την αίσθηση ότι «δεν γίνεται τίποτα» μπορεί να οδηγήσει σε μία από τις πιο ουσιαστικές συζητήσεις.
Κανόνας 7: Τα πιο έντονα συναισθήματα ανήκουν μέσα στο δωμάτιο
Μπορεί να νιώσετε έντονο εκνευρισμό, θυμό ή ακόμα και αντιπάθεια προς τον θεραπευτή σας. Αυτό μπορεί να σας τρομάξει. Συχνά, όμως, πρόκειται για μεταβίβαση: συναισθήματα που αφορούν σημαντικά πρόσωπα της ζωής σας στρέφονται προς τον θεραπευτή. Δεν είναι σημάδι αποτυχίας. Είναι ένδειξη ότι νιώθετε αρκετή ασφάλεια για να φέρετε ολόκληρο τον συναισθηματικό σας κόσμο στη συνεδρία.
Κανόνας 8: Μην εγκαταλείψετε μετά από μία «αποτυχία»
Ένας συγκεκριμένος θεραπευτής μπορεί απλώς να μην είναι ο κατάλληλος για εσάς. Αν μια πόρτα κλείσει, δεν σημαίνει ότι όλες είναι κλειστές. Μπορεί να υπάρξει παραπομπή, σύσταση ή μια νέα προσπάθεια. Η αίσθηση του «ταιριάσματος» μερικές φορές χρειάζεται χρόνο.
