Το λεγόμενο «dad bod», δηλαδή το «σώμα του μπαμπά», έχει συνδεθεί με την εικόνα του παντρεμένου άνδρα που αποκτά παιδιά, αφήνει πίσω του την πιο γυμνασμένη ή αυστηρά ελεγχόμενη σωματική φόρμα και αρχίζει να αποκτά κάποια παραπάνω κιλά.
Ωστόσο, πίσω από αυτό που συχνά αντιμετωπίζεται ως αφορμή για χιουμοριστικό σχολιασμό ή ως μια ιδιότυπη αποδοχή εν είδει κοινωνικού στερεοτύπου, φαίνεται πως υπάρχει και μια πραγματική βιολογική διάσταση.
Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται η επιστημονική έρευνα που δείχνει ότι η πατρότητα δεν αλλάζει μόνο την καθημερινότητα των ανδρών, αλλά μπορεί να επηρεάσει και το σώμα και τον εγκέφαλό τους. Αυτές οι αλλαγές, αν και συμβαίνουν σε πολλούς άνδρες που γίνονται γονείς, σπάνια συζητούνται με την ίδια ένταση που συζητούνται οι αλλαγές που βιώνουν οι γυναίκες μετά την απόκτηση παιδιών.
Η «εξελικτική» πτυχή του «dad bod»
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φαινόμενα είναι η αύξηση βάρους στα πρώτα στάδια της γονεϊκότητας. Σύμφωνα με μελέτη σε γονείς, οι νέοι πατέρες πήραν κατά μέσο όρο περίπου λίγο πάνω από δύο κιλά, μετά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού. Το ενδιαφέρον είναι ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο στους ανθρώπους.
Σε άλλη μελέτη διαπιστώθηκε ότι και οι αρσενικοί πίθηκοι που περίμεναν να γίνουν «πατέρες» πήραν έως και 8% του αρχικού τους βάρους μέχρι τη στιγμή που οι σύντροφοί τους γέννησαν.
Η κλινική ψυχολόγος Darby Saxbe, στο βιβλίο της «Dad Brain», υποστηρίζει ότι το «σώμα του μπαμπά» είναι ένα πραγματικό φαινόμενο με ουσιαστική λειτουργική αξία. Μιλώντας στο Axios, εξηγεί ότι η αύξηση μερικών κιλών μπορεί να είχε εξελικτικά οφέλη.
Ένας πατέρας με μεγαλύτερο σωματικό όγκο θα μπορούσε να φαίνεται πιο απειλητικός απέναντι σε πιθανούς κινδύνους, να μεταφέρει πιο εύκολα τα παιδιά του και να διαθέτει αποθέματα λίπους σε περιόδους κατά τις οποίες η τροφή ήταν λιγότερο διαθέσιμη.
Με αυτή την έννοια, το «dad bod» δεν είναι απλώς η συνέπεια της έλλειψης χρόνου για γυμναστική ή της αλλαγής των καθημερινών συνηθειών μετά τη γέννηση ενός παιδιού. Μπορεί να αντανακλά μια βαθύτερη σωματική προσαρμογή στον νέο ρόλο του άνδρα ως φροντιστή. Η πατρότητα, όπως δείχνουν τα ευρήματα που παρουσιάζει η Saxbe, δεν είναι μόνο κοινωνική ή συναισθηματική μετάβαση, αλλά και βιολογική.
Το «dad bod» ως αλλαγή στον τρόπο ζωής
Το «σώμα του μπαμπά» φαίνεται να συνδέεται και με μια μεγαλύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι άνδρες συμμετέχουν στην ανατροφή των παιδιών. Όπως γράφει η Saxbe στους New York Times, ο χρόνος που αφιερώνουν οι άνδρες στη φροντίδα των παιδιών έχει τετραπλασιαστεί τις τελευταίες γενιές.
Οι μπαμπάδες της γενιάς των millennials περνούν πλέον περίπου τόσο χρόνο με τα παιδιά τους όσο περνούσαν κάποτε οι μητέρες της γενιάς των baby boomers. Αυτή η αλλαγή δείχνει ότι οι σύγχρονοι πατέρες εμπλέκονται περισσότερο στην καθημερινή φροντίδα των παιδιών, όμως μαζί με τα θετικά αυτής της συμμετοχής έρχονται και ορισμένες επιβαρύνσεις. Η γονεϊκότητα μπορεί να έχει κόστος για την ψυχική και σωματική υγεία, καθώς αλλάζει ο ύπνος, ο διαθέσιμος χρόνος, η ρουτίνα και οι προτεραιότητες.
Ο ρόλος της τεστοστερόνης
Η αύξηση βάρους στους πατέρες μπορεί επίσης να σχετίζεται με τη μείωση της τεστοστερόνης που παρατηρείται όταν οι άνδρες περνούν στη φάση της πατρότητας.
«Dad bod» αλλά και… «Dad brain»
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι μόνο αρνητική. Μαζί με το «dad bod», σύμφωνα με τη Saxbe, έρχεται και το «dad brain». Η έρευνα δείχνει ότι η γονεϊκότητα μπορεί να ενισχύσει τη γνωστική λειτουργία των ανδρών και να έχει ακόμη και αντιγηραντική επίδραση στον εγκέφαλο. Με άλλα λόγια, η πατρότητα μπορεί να φέρνει αλλαγές που επηρεάζουν το σώμα, αλλά ταυτόχρονα φαίνεται να συνδέεται και με προσαρμογές που ωφελούν τον εγκέφαλο.
Και υπάρχει ακόμη μία ενδιαφέρουσα διάσταση: όπως αναφέρει η Saxbe στο Axios, «οι γυναίκες φαίνεται να συμπαθούν τα dad bods». Αυτό, σύμφωνα με μικρές μελέτες και έρευνες, δείχνει ότι το σώμα του μπαμπά δεν αντιμετωπίζεται απαραίτητα αρνητικά, αλλά μπορεί να συνδέεται και με μια εικόνα οικειότητας, σταθερότητας και φροντίδας.
Στροφή της έρευνας και στον πατέρα
Το «σώμα του μπαμπά» είναι ένα φαινόμενο που φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο η πατρότητα μεταμορφώνει τους άνδρες σωματικά, ορμονικά, ψυχικά και νοητικά. Καθώς οι πατέρες συμμετέχουν όλο και περισσότερο στην ανατροφή των παιδιών, η επιστήμη αρχίζει να δείχνει ότι και το δικό τους σώμα ανταποκρίνεται σε αυτή τη μεγάλη αλλαγή ζωής.
