Ο πρώην αρχιστράτηγος της Ουκρανίας, Βαλέρι Ζαλούζνι, έρχεται ξανά στο προσκήνιο, αποκαλύπτοντας νέα στοιχεία για τη ρήξη του με τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τροφοδοτώντας σενάρια για το μέλλον της ουκρανικής πολιτικής σκηνής μετά τον πόλεμο.
Η συνέντευξη που παραχώρησε ο Ζαλούζνι στο Associated Press από το Λονδίνο φωτίζει παρασκήνιο δύο ετών, από την εισβολή της Ρωσίας μέχρι τη θητεία του ως πρεσβευτή της Ουκρανίας στη βρετανική πρωτεύουσα. Ο δημοφιλής στρατηγός, που διετέλεσε αρχιστράτηγος μέχρι τον Φεβρουάριο του 2024, περιγράφει μια σχέση βαθιάς δυσπιστίας με το προεδρικό περιβάλλον, την ώρα που οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να τον εμφανίζουν ως τον βασικό υποψήφιο αντίπαλο του Ζελένσκι σε οποιαδήποτε μελλοντική εκλογική αναμέτρηση, παρότι ο ίδιος δεν έχει εκφράσει πρόθεση να κατέβει στην πολιτική.
Ουκρανία: η «έφοδος» του 2022 και η σκιά πάνω από τον Ζαλούζνι
Ο Ζαλούζνι αποκάλυψε ότι τον Σεπτέμβριο του 2022 το γραφείο του στην Ουκρανία δέχθηκε αιφνιδιαστική έφοδο από δεκάδες άνδρες της υπηρεσίας ασφαλείας SBU, η οποία υπάγεται απευθείας στον Ζελένσκι. Ο ίδιος περιέγραψε πως, αισθανόμενος απειλή, τηλεφώνησε στον διευθυντή του γραφείου του προέδρου και προειδοποίησε ότι θα αναπτύξει στρατεύματα για να προστατεύσει το κέντρο διοίκησής του, έχοντας ήδη καλέσει ενισχύσεις στο Κίεβο. Η SBU, από την πλευρά της, υποστήριξε ότι η διεύθυνση που χρησιμοποιούσε ο Ζαλούζνι ως μυστικό επιχειρησιακό σημείο εμφανιζόταν σε φάκελο έρευνας για οργανωμένο έγκλημα και ότι «δεν πραγματοποιήθηκαν έρευνες», επιχειρώντας να υποβαθμίσει το επεισόδιο.
Η υπόθεση εκείνης της νύχτας αναδεικνύεται σήμερα ως κομβικό σημείο της ρήξης μεταξύ των δύο ανδρών, την ώρα που ο πρόεδρος της Ουκρανίας καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στρατιωτική ηγεσία, τις πιέσεις συμμάχων και την κοινωνία, η οποία έχει αναγάγει τον Ζαλούζνι σε σύμβολο αντίστασης.
Ουκρανία, Ζαλούζνι και η αποτυχία της αντεπίθεσης
Στη συνέντευξή του, ο Ζαλούζνι δεν δίστασε να «δείξει» τον Ζελένσκι ως υπεύθυνο για την αποτυχία της πολυδιαφημισμένης ουκρανικής αντεπίθεσης του 2023. Όπως υποστήριξε, ο πρόεδρός του δεν διέθεσε τις αναγκαίες δυνάμεις και μέσα στην επιχείρηση, ενώ απέρριψε το αρχικό στρατιωτικό σχέδιο που προέβλεπε συγκέντρωση ισχύος σε έναν άξονα και επέμεινε αντίθετα σε επιθέσεις κατά μήκος σχεδόν ολόκληρης της γραμμής του μετώπου. Η αντεπίθεση, που είχε στόχο να σπάσει τις ρωσικές άμυνες, κατέληξε –όπως σημειώνει το δημοσίευμα– σε μια σειρά από απογοητευτικές αποτυχίες για το Κίεβο, βαραίνοντας ακόμη περισσότερο το κλίμα στις ήδη τεταμένες σχέσεις των δύο ανδρών.
Την ίδια ώρα, ο Ζελένσκι βρίσκεται υπό έντονες πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες να καταλήξει γρήγορα σε συμφωνία ειρήνης, σε έναν πόλεμο με τη Ρωσία που πλέον διανύει τον τέταρτο χρόνο του. Ο Ουκρανός πρόεδρος έχει στείλει το μήνυμα ότι είναι έτοιμος να προχωρήσει σε εκλογές όταν σταματήσουν οι εχθροπραξίες, αφήνοντας ανοιχτό το σενάριο ενός νέου, καθαρά πολιτικού γύρου αντιπαράθεσης με τον πρώην αρχιστράτηγό του.
Ουκρανία μετά τον πόλεμο: ενότητα ή σύγκρουση με τον Ζαλούζνι;
Το προεδρικό γραφείο δεν σχολίασε άμεσα τις νέες αιχμές του Ζαλούζνι για την έφοδο του 2022, ενώ στην καθιερωμένη νυχτερινή του ομιλία ο Ζελένσκι δεν αναφέρθηκε ευθέως στη συνέντευξη, αλλά μίλησε για την ανάγκη εθνικής ενότητας και κοινής προσπάθειας για την επιβίωση της χώρας. «Κάθε άλλη πολιτική στην Ουκρανία είναι απολύτως περιττή αυτή τη στιγμή… Τα προσωπικά ζητήματα είναι για αργότερα», ήταν το μήνυμά του, σε ένα σαφές κάλεσμα να παγώσουν προσωρινά οι εσωτερικές φιλοδοξίες.
Ωστόσο, όσο οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν τον Ζαλούζνι ως τον βασικό αντίπαλο του προέδρου σε μια μελλοντική κάλπη, το παρασκήνιο στην ουκρανική πρωτεύουσα παραμένει «ηλεκτρισμένο». Η νέα δημόσια παρέμβασή του, με σκληρές αιχμές για τη στρατιωτική διαχείριση του πολέμου και σαφείς αναφορές σε προσωπική στοχοποίηση, ενισχύει το αφήγημα ενός βαθύτατου ρήγματος στην κορυφή της εξουσίας, την ώρα που η Ουκρανία παλεύει για επιβίωση στο μέτωπο και προετοιμάζεται για τη δύσκολη «επόμενη μέρα».
