Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να βάλει ξανά τη σφραγίδα του στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, συγκαλώντας στην Ουάσινγκτον τη σύνοδο του νέου Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα. Πάνω από 20 χώρες θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι την Πέμπτη, με τον Λευκό Οίκο να ανακοινώνει ότι τα κράτη-μέλη έχουν ήδη δεσμευθεί για πάνω από 5 δισ. δολάρια σε κονδύλια ανοικοδόμησης και ανθρωπιστικής βοήθειας. Παράλληλα, οι ίδιες χώρες ετοιμάζονται να στείλουν χιλιάδες στελέχη σε μια διεθνή δύναμη σταθεροποίησης για τη Γάζα, ενισχύοντας τον σχεδιασμό του Τραμπ για «νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας» στην περιοχή.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, χαρακτήρισε το Συμβούλιο Ειρήνης «νόμιμο οργανισμό» με «δεκάδες χώρες από όλο τον κόσμο», υπογραμμίζοντας ότι το σχέδιο του Τραμπ για τη Γάζα είναι «τολμηρό και φιλόδοξο» και βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ο Τραμπ θα προεδρεύσει στο πρώτο μέρος της συνεδρίασης πριν αναχωρήσει για προγραμματισμένη επίσκεψη στην Τζόρτζια, δείχνοντας ότι θέλει προσωπικά να πιστωθεί την εκκίνηση της πρωτοβουλίας. Η δημιουργία του Συμβουλίου Ειρήνης υπογράφηκε από τον ίδιο στο Νταβός, στις 23 Ιανουαρίου, και έλαβε την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ως τμήμα του σχεδίου του για τη Γάζα, το οποίο οδήγησε σε εύθραυστη κατάπαυση του πυρός τον Οκτώβριο.
Συμβούλιο Ειρήνης, Ντόναλντ Τραμπ και η μάχη για τη Γάζα
Στον πυρήνα του σχεδίου Τραμπ, το Συμβούλιο Ειρήνης έχει αναλάβει να εποπτεύει την προσωρινή διακυβέρνηση της Γάζας, επιχειρώντας να συνδυάσει την ανοικοδόμηση με την ασφάλεια και τη διεθνή παρουσία στο πεδίο. Περιφερειακές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, αλλά και μεγάλες αναδυόμενες χώρες όπως η Ινδονησία, έχουν ήδη αποφασίσει να συμμετάσχουν στο εγχείρημα, δίνοντας βαρύτητα και περιφερειακή «νομιμοποίηση» στον σχεδιασμό. Αντιθέτως, οι παραδοσιακοί δυτικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ και άλλες παγκόσμιες δυνάμεις εμφανίζονται πολύ πιο επιφυλακτικοί, φοβούμενοι ότι η νέα αυτή δομή θα λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ.
Η στάση του Βατικανού αποτέλεσε την πρώτη ηχηρή διαφοροποίηση. Ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, επικεφαλής της διπλωματίας της Αγίας Έδρας, υπογράμμισε ότι η διαχείριση κρίσεων πρέπει να παραμένει στα χέρια του ΟΗΕ, απορρίπτοντας τη συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης – απόφαση που η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε «βαθιά ατυχή». Ο Πάπας Λέων, ο πρώτος Αμερικανός ποντίφικας και επικριτής ορισμένων πολιτικών του Τραμπ, είχε προσκληθεί ήδη από τον Ιανουάριο να πάρει μέρος στο όργανο, γεγονός που προσδίδει επιπλέον πολιτικό βάρος στην αρνητική απάντηση.
Συμβούλιο Ειρήνης: Νέο κέντρο εξουσίας του Ντόναλντ Τραμπ;
Το αρχικό πλάνο προέβλεπε ότι το Συμβούλιο Ειρήνης θα επικεντρωνόταν αποκλειστικά στο παλαιστινιακό έδαφος, λειτουργώντας ως «διαχειριστής» της μεταπολεμικής Γάζας. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε στη συνέχεια ότι, με τον ίδιο στην προεδρία του, το Συμβούλιο θα επεκτείνει τη δράση του σε κρίσεις και συγκρούσεις ανά τον κόσμο, κάτι που έχει σημάνει συναγερμό σε διπλωματικούς κύκλους που φοβούνται τη δημιουργία ενός παράλληλου μηχανισμού επίλυσης συγκρούσεων. Οι επικριτές προειδοποιούν ότι η πρωτοβουλία μπορεί να εξελιχθεί σε «ανταγωνιστικό κέντρο ισχύος» απέναντι στα Ηνωμένα Έθνη, σε αντίθεση με την παραδοσιακή πολυμερή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Παρά τις αντιρρήσεις, η αυριανή συνεδρίαση στην Ουάσινγκτον αναμένεται να επικεντρωθεί αποκλειστικά στη Γάζα, στην κατανομή των κονδυλίων και στη συγκρότηση της δύναμης σταθεροποίησης. Για τον Τραμπ, το διακύβευμα είναι διπλό: από τη μία η ανάδειξή του ως αρχιτέκτονα της «ειρηνευτικής» λύσης στη Γάζα και από την άλλη η σταδιακή εγκαθίδρυση του Συμβουλίου Ειρήνης ως μόνιμου εργαλείου αμερικανικής επιρροής σε παγκόσμιο επίπεδο.
